ظرفیت سازی
در بیان شاخصه های حکمرانی خوب بر مولفه هایی چون مشارکت جویی مردم در اداره امور ، حاکمیت قانون و فسادناپذیری پلیس و قوه قضاییه ، شفافیت و صراحت در تصمیمات حکومتی و اجرای آنها، تساوی حقوق و ایجاد فرصتهای برابر برای همه شهروندان ، کارآمدی نهادها و موسسات ، مسوولیت پذیری و پاسخگویی تاکید می شود.
این شاخصه ها در جای خود از اهمیت لازم برخوردار است. اما به گمانم «ظرفیت سازی و اجماع جهت دار» در اولویت های جوامعی چون ایران قرار دارد. به عبارت دیگر ، حکمرانی خوب است که دیدگاه ها و نحله های فکری را در راستای تضارب آرائ و جدال احسن مورد توجه قرار داده و نگاه و برنامه مفیدتر و مقبول تر را به مرحله اجرا در آورد و در این فرآیند است که همه ظرفیت های موجود در نظام شناسایی و به خدمت گرفته شده ، یکه سالاری ، استبداد رای ، نادیده انگاشتن خرد جمعی ، رادیکالیسم ، تمامیت خواهی و انحصارطلبی به حاشیه رانده می شود و شایسته سالاری و کارآمدی و ایفای نقش نخبگان معنا و مفهوم می یابد. حضرت امام خمینی (ره) معمار بزرگ انقلاب اسلامی ترجمان عملی از واژه «همه با هم» را در راستای وحدت ملی و وفاق جریان های سیاسی ارائه نمودند. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی تلاشهای بایسته ای را برای «ظرفیت سازی» در داخل نظام عملی نمودند. سفرهای استانی که مبدع و آغازگر آن رهبر معظم انقلاب بودند دقیقا گامی برای ایجاد ارتباط دوسویه و نزدیک میان مسوولان با مردم و تغییر رویکرد از مرکز به استان ها بود. که بحمدالله امروزه دولت دکتر احمدی نژاد در عالی ترین سطح آن را عملیاتی کرده است . دیدار با نخبگان و صاحبنظران حوزه های مختلف و استماع دیدگاه ها و آراء آنان در سالیان اخیر از سوی رهبر تبدیل به رویه ای در اداره حکومت شده است و این رویکردی است که رسانه ملی در دوره جدید با جدیت آن را موردتوجه قرار داده است . رسانه ملی که نقش مهمی در اطلاع رسانی و انعکاس خدمات مسوولان ، دفاع از حقوق مردم و بازتاب مطالبات آنان ، نظارت عمومی و پرسشگری ، آموزش عمومی و ارتقاء فرهنگ دینی را برعهده دارد ، در راستای «ظرفیت سازی» و «بهره گیری از اندیشه ها و آراء نخبگان» ، با تشکیل شوراهای راهبردی ، نشست تخصصی با نخبگان ، احزاب سیاسی ، مطبوعات و... گامهای بس ارزنده ای را برداشته است . ازجمله آخرین نمونه این اقدامات نشست 5ساعته مهندس ضرغامی رئیس سازمان صداوسیما با نمایندگان تشکلهای دانشجویی در آستانه 13 آبان بود. در این نشست تندترین نقدها (که برخی از آنها پس از توضیحات ارائه شده بر منتقدان معلوم شد که نادرست بوده است) ازجمله عدم دخالت صداوسیما در تدوین و تنظیم خبرهای رئیس قوه مجریه که از رسانه ملی پخش می شود ، علیه سازمان مطرح شد و مطالب ارائه شده بی کم و کاست از سیما برای افکار عمومی پخش گردید. آنچه که در این راستا قابل توجه و تامل است تلاش رسانه ملی برای ظرفیت سازی است که این مهم را با نقد از خود ، شرح صدر ، پذیرش انتقادها و بهره گیری از آرائ و اندیشه های نخبگان آغاز کرده و در آینده گسترش خواهد داد. معارف دینی ، وظایف قانونی ، آموزش های عملی رهبر معظم انقلاب «درسهای مردمداری و عمل به شاخصه های حکمرانی خوب» است . امروز جامعه ما خواستار تحمل و پذیرش انتقاد ، پاسخگویی مسوولانه به مردم و افکار عمومی ، تعامل درست با احزاب سیاسی و مطبوعات ، مناسبات دوسویه با نخبگان و تساوی حق رای همه شهروندان در برابر قانون است و بی گمان دولتمردان ، نمایندگان و قضات ما بیش از همه درمعرض این آزمون هستند. نظام جمهوری اسلامی بر پایه ایمان به معرفت الهی و مشارکت مردم قوام یافته است . دشمنان و بدخواهان انقلاب از هر حربه ای برای ضربه زدن به نظام دریغ نمی ورزند. 27 سال از عمر پربرکت انقلاب اسلامی می گذرد. نسل اول و دوم انقلاب به زودی به بازنشستگی نایل می گردند. نسل سوم و چهارم باید اداره امور را به دست گیرند. همه باید بدانیم و بیاموزیم که نظام جمهوری اسلامی از ظرفیت بس بزرگی برخوردار است و این کشور متعلق به همگان است . فراگیری این احساس تعلق در گرو مشارکت دادن نخبگان ، جوانان و اندیشمندان به دور از شعارهای رایج در اداره امور است . فراموش نکنیم نیروی متخصص و دانشمندان جوان و تحصیلکرده از پایه های اقتدار ملی یک جامعه محسوب می شود. پس برای نقش آفرینی بیشتر آنان در اداره امور ظرفیت سازی را سرلوحه خود قرار دهیم. اقدام مدیریت رسانه ملی یک کار نمادین نبود. این مهم گویای رفتاری نهادینه شده برای ظرفیت سازی به تاسی از آموزه های رهبری بود.
علی دارابی
گفت و گو
