رادیو و جام جهانی فوتبال
صدای هیجان
نسبت بین رادیو و فوتبال یک رابطه عجیب و متضاد است. به این معنا که فوتبال ورزشی است که زیبایی و لذت بردن از آن به تماشای صحنه‌ها و اتفاقاتی که در زمین رخ می‌دهد بستگی دارد. البته این ویژگی برای اکثر رشته‌های ورزشی صادق است اما فوتبال یک سویه پررنگ دیگری هم به اسم هیجان دارد که انتقال این هیجان وقتی با صدا صورت می‌گیرد دوچندان می‌شود.
شنونده تصویری از صحنه بازی ندارد اما با تکیه بر تخیل خلاقانه خود می‌تواند به بازی صحنه‌ها در ذهنش بپردازد که این امر در بالا بردن هیجان بازی موثر است. به عبارت دیگر چون مخاطب در اینجا با فقدان تصویر مواجه است همه حواس خود را در شنیدن بازی به کار می‌برد. در واقع شنیدن بازی در رادیو نوعی پیگیری متمرکزانه و با تمام وجود یک بازی و مسابقه از طریق شنیدن و گوش سپردن است. به هر حال گزارش رادیویی مسابقات جام‌جهانی برای کسانی که به هر دلیل امکان تماشای بازی از طریق تلویزیون را ندارند یک رسانه مکمل و جایگزین مناسب است مثل رانندگان یا مسافرانی که در جاده هستند یا افراد شاغلی که هنگام بازی به تلویزیون دسترسی ندارند. ضمن این‌که حاشیه‌ها و اخبار پیرامون این مسابقه آنقدر زیاد و جذاب است که هر کدام از آنها می‌تواند دستمایه برنامه سازی رادیویی قرار بگیرد. از سوی دیگر تحلیل‌های کارشناسی این مسابقات علاقه‌مندان زیادی دارد که می‌توانند از طریق رادیو آن را پیگیری کنند.
تدارک رادیو برای جام‌جهانی 2018
شبکه‌های مختلف رادیویی به مناسبت برگزاری مسابقات جام جهانی 2018 در روسیه با تولید و پخش برنامه‌های متنوع و متعدد به پوشش و تحلیل این مسابقات می‌پردازند. ضمن این‌که 12 بازی از این مسابقات نیز از طریق اپلیکشن رادیو قابل دریافت است.
رادیو ورزش
رادیو ورزش بالطبع به دلیل ماهیت و ماموریت رسانه‌ای خود بیشترین فعالیت را در ایام برگزاری جام‌جهانی به‌عهده داشته و به پخش زنده و مستقیم همه بازی‌ها می‌پردازد. این شبکه همچنین با برنامه ریزی و آمادگی کامل، علاوه بر پخش زنده بازی‌ها، ازطریق ارتباط مستقیم با محل استقرار تیم ملی، هموطنان را از آخرین اوضاع و احوال بازیکنان، حال و هوای حاکم بر بازی‌ها و حواشی تیم‌های شرکت‌کننده در جام جهانی آگاه می‌کند. با توجه به همزمانی برخی از این رقابت‌ها در یک روز و به‌منظور رضایتمندی حداکثری مخاطبان این شبکه، بازی‌هایی که به‌طور همزمان در دو استادیوم متفاوت برگزار می‌شود، یکی از بازی‌ها از طریق آنتن رادیو ورزش روی موج اف ام، ردیف 92 مگاهرتز و بازی دیگر از طریق سایت این شبکه به نشانی www.radiovarzesh.ir، همزمان و به‌صورت زنده و مستقیم تقدیم علاقه‌مندان فوتبال می‌شود. این شبکه تلاش کرده با فراهم کردن تسهیلات لازم، امکان دریافت گزارش همه بازی‌ها را برای شنوندگان خود بویژه دوستداران فوتبال فراهم کند.
رادیو ایران
رادیو ایران نقد و بررسی و تحلیل جام جهانی را در دستور کار خود قرار داده و مخاطبانی که به شنیدن این تحلیل‌ها علاقه‌مند هستند می‌توانند در طول برگزاری جام جهانی این شبکه را انتخاب کنند. از جمله برنامه صبحگاهی «روی خط ورزش» که شنبه تا پنجشنبه ساعت 8 و 35 دقیقه تا 9 مختص اخبار جام جهانی با تحلیل رخدادها پخش می‌شود. همچنین برنامه «ورزش ایران» شنبه تا پنجشنبه ساعت 18 تا 18 و 40 دقیقه با اختصاص 5 دقیقه خبر و 15 دقیقه تحلیل رخدادها به این موضوع می‌پردازد. همچنین در برنامه «وقت اضافه» که جمعه‌ها ساعت 19 تا 20 پخش می‌شود به تحلیل وضعیت و بازی‌های تیم ملی ایران می‌پردازد. در واقع رادیو ایران قابلیت‌های رادیو در تحلیل و نقادی ورزشی را به نمایش می‌گذارد که این یکی از مهم‌ترین کارکردهای رادیو در ارتباط با ورزش بخصوص در سطح رقابت‌های جهانی است.
رادیو جوان
رادیو جوان کنداکتور خود را در ارتباط با مسابقات جام جهانی بر اساس موقعیت تیم ملی فوتبال چیده‌است. این شبکه رادیویی با برنامه «گزارش فوتبال» 25 و 30 خرداد، در دو برنامه سه ساعته مسابقات تیم‌ملی ایران را پوشش داد که در صورت صعود ایران این گزارش ادامه خواهد یافت.
«جام جوانی» نیز روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 18 تا 18 و 30 دقیقه به تحلیل رخدادها و حواشی جام جهانی می‌پردازد که از 24 خرداد شروع شده و تا پایان جام جهانی ادامه خواهد داشت. با توجه به مخاطبان جوان این شبکه رادیویی و با توجه به عشق و علاقه‌ای که جوانان به فوتبال بویژه جام جهانی دارند، رادیو جوان می‌تواند از این فرصت طلایی برای جذب و رضایت بیشتر مخاطبان خود بهره ببرد.
گاهی همین برنامه‌های فصلی و مناسبتی و در واقع ویژه‌برنامه‌ها موجب آشنایی و آغاز یک رابطه مستمر بین مخاطب و یک برنامه خاص می‌شود که می‌تواند بعد از پایان این مسابقات نیز ادامه یابد. چه بسا یک شبکه رادیویی یا برنامه‌ای رادیویی با جلب مخاطبان انبوه تصمیم بگیرد از این سرمایه به‌دست آمده در طول سال نیز استفاده کند و جام جهانی فوتبال یکی از بهترین فرصت‌ها برای این کار است.
رادیو نمایش
شاید عجیب باشد که رادیو نمایش نیز برنامه‌ای برای جام جهانی فوتبال در نظر گرفته است؛ اما این شبکه رادیویی نیز از 22 خرداد تا پایان 22 تیرماه نمایش «جام21» با موضوع جام جهانی به مدت 30دقیقه ساعت 16 و 45 دقیقه در نظر گرفته است تا مخاطبان این شبکه نیز از لذت فوتبال بی‌بهره نمانند.
رادیو تهران
در رادیو تهران نیز برنامه «تهران ورزشی» با دو آیتم بررسی گروه‌ها و تیم‌های حاضر در جام جهانی با کارشناسی نوید استاد رحیمی و تحلیل اخبار جام‌جهانی روزهای جمعه از ساعت 18 تا 19 و 30 دقیقه با پخش نظرات مردم به این مسابقات می‌پردازد.
ضمن این‌که برنامه تهران ورزشی از ساعات 10 و 30 دقیقه تا 11 و برنامه ورزش از رادیو تهران ساعت 17 تا 18 و 30 دقیقه هر روز بجز جمعه‌ها با موضوع اخبار مسابقات جام جهانی پخش می‌شود که بیشتر جنبه اطلاع‌رسانی و آگاهی بخشی دارد.
جام جهانی با رادیو
شبکه‌های رادیویی در مجموع 62 بازی از بازی‌های جام جهانی را از طریق صدا گزارش می‌کنند و به سهم خود در داغ کردن تنور این بازی‌ها سهیم می‌شوند. آنچه در ارتباط با رادیو و فوتبال از منظر رسانه‌ای و مخاطب‌شناسی واجد اهمیت است، کارکرد تحلیلی رادیو در پوشش اخبار ورزشی بویژه مسابقات جهانی است.
شاید به نظر برسد آنقدر این مسابقات اهمیت دارد که کمتر کسی حاضر می‌شود تلویزیون را رها کند و سراغ رادیو برای شنیدن آنها برود؛ اما کافی است برای چند لحظه به افرادی فکر کنیم که به هر دلیل امکان تماشای این مسابقات را از تلویزیون ندارند. بیمارانی که روی تخت بیمارستان هستند، رانندگان تاکسی یا آژانس‌ها که نمی‌توانند محل کار خود را ترک کنند، سربازی که سر پست نگهبانی است، مردم مناطقی روستایی و دوردستی که امکان دریافت امواج تلویزیونی را ندارند یا افرادی که از نعمت بینایی برخوردار نیستند از جمله مخاطبانی به شمار می روند که رادیو می‌تواند بهترین رسانه ممکن برای آنها باشد تا از لذت تماشای فوتبال محروم نباشند. ضمن این‌که قابلیت و کارکردهای تحلیلی برنامه‌های رادیویی می‌تواند علاقه‌مندان جدی و تخصصی‌تر فوتبال را با خود همراه کند و در نهایت رادیو به سهم خود بر شور و نشاط این بازی‌ها می‌افزاید.
سید رضا صائمی
گفت و گو
رئیس مرکز آمار ایران در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه «جام‌جم» تشریح کرد
سرشماری بدون مراجعه عمومی
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون
رضا فیاضی: هنوز برای کودکان فیلمنامه دارم
