ذرات ریز به کمک پزشکان می آیند

برای آزمایش کامل به بیمارستان مراجعه کرده اید و در نهایت جواب همه آزمایش ها سلامت شما را تایید می کند ؛ اما هنوز چیزی انتهای دهان شما را می آزارد، وقتی مشغول دادن انواع و اقسام آزمایش ها برای تایید سلامتی خود بودید

کد خبر: ۱۱۳۷۵۱

با یک زوج جوان مواجه شدید که به خاطر بیماری سرطان سینه به پزشک مراجعه کرده و حالا مشغول دادن آزمایش ها و انواع نمونه برداری های دردناک بودند. وقتی با این زوج جوان به گفتگو نشستید متوجه شدید که هیچ یک از آزمایش هایی که در گذشته از خانم به عمل آمده بود وجود سرطان سینه را به درستی اطلاع نداده و متاسفانه آنها وقتی از ماجرا باخبر شدند که دیر شده بود. این پرسش ذهن شما را آزار می دهد که نکند در پشت پرده بسیاری از افراد که الان در اوج آرامش و با خیالی راحت از سلامت خود به زندگی ادامه می دهند، سلولهای سرطانی مشغول فعالیت هستند؛ اما پزشکان و محققان هم بیکار ننشسته اند. آنها می کوشند تا با روشهای جدید پرده از راز سرطانی شدن آهسته سلولها بردارند. آنها می خواهند به جمله پیشگیری بهتر از درمان است واقعیت ببخشند و این بار علم نانو به کمک آنها آمده است. طبق مطالعات جدید انجام شده ، فناوری نانو ممکن است روزی به کمک پزشکان بیاید و به آنها کمک کند تا بیماری های بدخیمی مانند سرطان را در مراحل بسیار اولیه تشخیص دهند. انجام این کار با بهبود کیفیت تصاویر تولید شده ، یکی از معمولی ترین ابزارهای تشخیص مورد استفاده پزشکان ، یعنی دستگاه سونوگرافی امکان پذیر است. دانشمندان در بررسی هایی که روی موشهای آزمایشگاهی انجام دادند، دریافتند که نانو ذرات تزریق شده به این حیوانات باعث بهبود کیفیت تصاویر به دست آمده می شود و این یعنی چند قدم به هدف نزدیک تر شدن.

روش مافوق صوت

استفاده از روش مافوق صوت می تواند به آشکارسازی این ذرات بسیار ریز در بدن کمک کند و این نکته ای است که با توجه به اندازه بسیار کوچک آن ذرات ، هیچ کس تصور آن را نمی کرد. فکرش را بکنید، ذراتی که وارد بدن شما می شود آنقدر کوچکند که دیده نمی شوند؛ اما قدرت آن را دارند که به سمت هدفهای تعیین شده حرکت کنند و پس از استقرار به کمک سونوگرافی دنبال شوند. نه تنها امواج مافوق صوت نانو ذرات را حس می کنند ؛ بلکه حتی وجود این ذرات می توانند به درخشان تر شدن وضوح بیشتر تصاویر حاصله کمک کنند و در آخر این نقاط روشن می توانند نشان دهند که تعداد محدودی سلول در یک ناحیه معین در آستانه دگرگونی و جهش و از کنترل خارج شدن - سرطانی شدن - قرار دارند. از این رو با این بررسی ها دانشمندان قصد دارند از فناوری نانو برای ایجاد راه حل هایی برای تشخیص به موقع سرطان و دیگر بیماری ها در مراحل بسیار اولیه شکل گیری آنها بهره ببرند.

سیلسیوم در حکم سفیر

محققان در این بررسی ها، محلولی از ذرات سیلسیوم را به رگهای خونی دم موشها تزریق کردند، سپس این حیوانات را بیهوش کرده و آنها را به پشت روی میز تصویربرداری خواباندند. پس از آن دریافتند که قویترین سیگنال های مافوق صوت ، سیگنال های حاصل بازخورد با یک سطح سخت است. هر چند نانو ذرات مورد استفاده در این بررسی از نظر زیستی تجزیه پذیر نبودند ؛ اما از لحاظ بیولوژیکی خنثی به شمار می روند. محققان با استفاده از روش سونوگرافی به مدت 90 دقیقه پس از تزریق نانو ذرات در هر 5 دقیقه تصاویری از کبد این حیوانات تهیه کردند و مشاهده کردند که این نانوذرات تزریق شده در کبد این حیوانات جمع شده است. کار بعدی آنها ردیابی نانوذرات با انواع نقشه راههای مولکولی بود. به طوری که می توانستند آنها را به سمت مواضع معین داخل بدن ، هدایت کنند. همان طور که می دانیم وظیفه کبد در بدن ، نگهداری مواد خارجی از دستگاه گوارش است به این ترتیب تجمع نانوذرات در آن تعجب آور نیست ؛ اما کاری که محققان به دنبال آن هستند، این است که این نانوذرات را به حرکت به سمت غده های پستانی یا دیگر بافتهای موردنظر در بدن وادار کنند.

پایانی برای سرطان سینه

تصاویری که دانشمندان از این نانوذرات در بدن دریافت کردند، طی 90 دقیقه تصویربرداری کم کم وضوح بیشتری پیدا کردند ؛ اما محققان موفق شده اند ثابت کنند که هیچ تغییری در وضوح تصاویر مافوق صوت به دست آمده پیش از تزریق و پس از آن ایجاد نشد. این نتیجه وقتی به دست آمد که آنها به جای تزریق نانوذرات به بدن موشهای آزمایشگاهی ، محلول آب نمک تزریق کردند ؛ هرچند این تحقیقات هنوز هم ادامه دارد و به اعتقاد بسیاری هنوز در مراحل اولیه کار خود است ؛ اما پزشکان امیدوارند که بالاخره فناوری نانو بتواند آنها را بموقع نسبت به شروع سرطان و ناراحتی های قلبی یا حتی شروع بیماری های زنان با سابقه خانوادگی سرطان سینه آگاه کند. پزشک در چنین مواردی می تواند با تزریق نانوذرات به سینه زنان مبتلا و مشاهده تصاویر سونوگرافی به دست آمده ، اطلاعات لازم از هر نقطه مشکوکی در بافت و حتی در سطح سلول را به دست آورد. این کار با تلفیق سونوگرافی و فناوری نانو امکان پذیر خواهد بود و در صورت تحقق درستی این آزمایش ها به یک روش تشخیص مناسب به جای دیگر روشهای تشخیص مانند نمونه برداری عمل خواهد کرد. استفاده از نانوذرات مزیت دیگری هم بر نمونه برداری دارد که مانند امکان بررسی کامل دقیق و سریع تومورها را برای پزشکان فراهم می کند، به طوری که نیاز به نمونه برداری را به کمترین مقدار می رساند.

نانو ذرات مهاجر

اما فکر می کنید اساس اصلی این تحقیقات چه باشد؛ نانوذرات در اندازه های نانومتری ، از همه سلولهای بدن کوچکترند و به همین دلیل می توانند به آسانی از جداره رگهای خونی و مویرگ های سرطانی عبور کنند و در واقع به داخل تومورها وارد شوند. تاکنون هیچ کس از این که این ذرات داخل خون چه تاثیری خواهند داشت ، اطلاعی ندارد ؛ اما به هر حال دانشمندان موفق شده اند این ذرات را به داخل کبد وارد کنند. البته این ذرات برخلاف اندازه کوچک خود آنقدر بزرگ هستند که توانایی حمل بارهایی چون دارو را به هر نقطه دلخواهی داخل بدن داشته باشند.

در نهایت

این که دانشمندان موفق شده اند این ذرات را وارد کبد کنند، الهام بخش آن است که می توان از چنین ذراتی در حمل داروهای سمی شیمی درمانی صرفا به نقطه سرطانی بافت استفاده کرد، به طوری که دیگر بافتهای سالم بدن از اثرات ناخواسته و در غالب موارد زیانبار آنها مصون بمانند. در واقع مشکل شیمی درمانی آن است که علاوه بر بافتهای سرطانی دیگر اعضای سالم بدن را هم دچار آسیب می کند و به عوارضی مانند ریزش مو، اسهال و کم خونی دامن می زند.