میز جامعه
تصمیم موفق
گرچه تعطیلات زمستانی مدارس حرف و ایده تازهای نیست، اما به نظر میرسد در حال تبدیل به یک راهحل ناگزیر است.
ایده تعطیلات زمستانی و کاهش تعطیلات تابستانی مدارس از سال 1336 شمسی از سوی وزارت فرهنگ وقت پیشنهاد شد که مورد استقبال قرار نگرفت تا اینکه حدود 40 سال بعد، یعنی سال 1375 پیشنهاد تعطیلات ده روزه در میانه زمستان جدی شد که دانشآموزان 15 روز زودتر و در اواسط شهریور، سال تحصیلی را آغاز کنند تا تعطیلات زمستانی را جبران کنند. این طرح نیز در نیمه راه توقف کرد و سرمای شدید هوا و تعطیل نبودن والدین دانشآموزان، بهانه کنار گذاشتن آن شد. بعدها اختلاف نظر بین دولت و مجلس باعث اتخاذ تصمیماتی شد که بیشتر به یک طناب کشی سیاسی شبیه بود تا تدبیر مدیریتی.
حالا پس از 60 سال یک بازیگر مهم به عنوان عامل تاثیرگذار حاکمیتی به صحنه آمده است. اگر 60 سال پیش ایده تعطیلات زمستانی برای کاستن از تعطیلات طولانی و کشدار تابستان مطرح شده بود، حالا این «محیط زیست» است که یک تصمیم را به جامعه تحمیل میکند. کارشناسان و مسئولان محیط زیست که عواقب نادیده گرفتن اثرات چالشهای محیط زیستی را در غربت و مظلومیت فریاد میکنند و عموما در زمان بروز مشکلات در رسانهها مورد توجه قرار میگیرند، چارهای ندارند جز اینکه از میان راهکارهای متعدد به آخرین گزینهها متوسل شوند. هنگامی که توسعه شهری، قربانی بازیهای سیاسی و روابط ناسالم اقتصادی شده و به مرزهای ناپایداری نزدیک میشود، باید با آن مثل روز مبادا برخورد کرد. در کلانشهرهای ما هم ظاهرا یکی از آخرین راهکارهای باقیمانده، کاستن از رفت و آمدها برای کاهش آلودگی هوا در زمستان است تا مردم از آثار پدیده وارونگی هوا کمتر خسارت ببینند. حتی اگر تنها استدلال پیشنهاد دهندگان، خارج کردن کودکان از خیابانها برای کاهش صدمات جسمی هم باشد این طرح قابل قبول است. گرچه همچنان این سوال باقی است که مگر چه بخشی از ترددهای شهری در روز برای دانش آموزان صورت میگیرد؟ آیا خودروهای جابهجاکننده دانشآموزان عامل اصلی آلودگی هوا هستند یا دیگر وسایل نقلیه؟
تصمیمگیری نهایی درخصوص تعطیلات زمستانه الزاما با یک یا دو مقام نیست، اما تجربه نشان داده این تردیدها خیلی ذهن تصمیمگیران محترم را مشغول نمیکند. همین که چند روزی تعطیل شود و بادی بیاید و هوای کلانشهرها کمی بهتر شود، نامش میشود «تصمیم موفق» و شاید دست افشان و پایکوبان پس از آن که کشف کنیم اثربخشی نظام آموزشی فعلی ما با تعطیلی چند روزه یا حتی چند هفتهای مدارس دچار هیچ تغییر شگرفی نخواهد شد!
دکتر اصغر محمدیفاضل
کارشناس محیطزیست
گفت و گو
