در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
ریگ جن
ریگ جن، شگفتانگیزترین اسرارآمیزترین و ترسناکترین منطقه ایران است، با باتلاقهای سهمگین که مرگ را به هر موجودی زندهای تحمیل می کند. اتفاقات بیپاسخ و توجیه نشده بسیاری در این منطقه روی داده است و نمکزارهای این منطقه محل قتل و دفن موجوات زنده بسیاری بوده است.
این منطقه کویری، پر از تپههای ماسهای که در جنوب سمنان، شرق دریاچه نمک، شمال چوپانان و اناراک و غرب جندق قرار دارد." ریگ جن" منطقهای کویری و دارای تپههای ماسهای در کویر مرکزی ایران است و به دلیل وسعت زیاد و نداشتن چشمه یا چاه آب، در گذشتههای دور، محل عبور کاروانها نبوده و فقط در سالها اخیر، چند گروه از محققان و سیاحان به آن منطقه رفتهاند.
فرو رفتن در گل و لجن «ریگ جن»، یکی از خطرناکترین اتفاقاتی است که ممکن است گریبانگیر مسافران ناوارد شود و آنها را به کام مرگ بکشاند. سالهای متمادی، هیچکس جرات رفتن به «ریگ جن» و کشف راز این کویر اسرارآمیز را نداشت.
تا اینکه چند سال پیش علی پارسا، کویرشناس با ماشین وارد «ریگ جن» شد و بعد از آن بسیاری از کویرنوردان از «ریگ جن» گذشتند.
رفتن به ریگ جن بدون راهنما و تجهیزات مناسب کار خطرناکی است بهترین وسیله برای سفر به این منطقه جیپهای سبک وزن است و وجود نقشه الزامی چون سفر به «ریگ جن» بسیار خطرناک است.
جنگل پر سر وصدا
بعد از ریگ جن گردشگری سیاه ایران به سمت جنگلی که از آن صدای جیغ به گوش میرسد معطوف میشود.
در جنوب شهر مشهد، جنگلی کنار روستا قرار دارد. مدتی است که هنگام شب در این منطقه، صدایی عجیب و وحشتآور از میان درختان آن به گوش میرسد که سابقه نداشته است. مردم محلی میگویند که بهمحض تاریک شدن هوا، صدایی شبیه صوت یا جیغ از میان درختان این منطقه به گوش میرسد.
این منطقه در جادهای که از جنوب مشهد به سمت کوههای بینالود و روستای دیدنی مغان و غار آن منتهی میشود، واقع شده است و به نام کوههای خلج شهرت دارد.
برخی ساکنان منطقه، این صداهای وحشتآور را از ملخهایی میدانند که به این منطقه هجوم آوردهاند و شبها به درختان پناه میبرند، برخی دیگر نیز عواملی ناشناخته را از جمله آبوهوا، دلیل بهوجود آمدن این صداها میدانند. این منطقه در درهای واقع شده که
رودخانهای از آن میگذرد.
این رودخانه هر سال در یک فصل خشک میشد، ولی از سال 1390، یعنی درست از سالی که این صداها از جنگل شنیده میشود، همچنان آب در آن جریان دارد و همین امر باعث جلب توجه مردم و به طبع، ترس آنها از این پدیدهی شگفتانگیز شده است. وحشتی که میتواند گردشگران کنجکاو را به سوی خود جلب کند.
کال جنی
جاذبه دیگر کال جنی است .کال اصطلاحی است که به دره یا مسیر ایجادشده به وسیله سیلابها و جریان آب اطلاق میشود. کال جنی یا دره جنها، درهای است که در شمال طبس و در اطراف روستای ازمیغان و در امتداد خروجی قناتی که در نزدیکی آن قرار دارد، واقع شده است و 35 کیلومتر با شهرستان طبس فاصله دارد درهای زیبا و حیرتانگیز که بومیان قدیمی آن را دره جنها نامیدهاند و آن را خوفانگیز و محل زندگی ارواح و جنها میدانستند. برای دستیابی به کف دره باید با منطقه آشنا بود.این دره دارای دیوارههای بلند و پرشیب است که وارد شدن به آن میتواند خطراتی به همراه داشته باشد. وجود تونلها و خانههایی به نام خانه گبرها در دل دیوارهها که برای سکنای زرتشتیان زمان خود ساخته شده است، از دیگر جذابیتهای این دره است. ساخت این تونلها و حفرهها احتمالا به زمان ساسانیان باز میگردد. این حفرهها و تونلها در دامنه جدارههای این دره قرار گرفته است. مسیر دسترسی به این حفرهها بسیار دشوار است. در مسیر این حفرهها تونلهایی دیده میشود که احتمالا راههای ارتباطی آنها با هم بوده است.
دیوارهای ارگ بم
سومین منطقه گردشگری سیاه در ایران به دیوارهایی که اجساد کودکان در آنها دفن بود برمی گردد.
گردشگران زیادی به تماشای بقایای ارگ بم میروند، ولی میتوان فقط بهخاطر ابهت و شکوه ارگ بم، از این قدیمیترین سازهی خشتی دنیا دیدن نکرد؛ چندی پیش، خبر کشف جسد چند کودک در دیوارهای بلند ارگ بم، توجه کارشناسان را جلب کرد. ماجرا از این قرار بود که بهطور رسمی، نخستینبار یک باستانشناس ایرانی در گزارشی اجمالی، به کشف اسکلت نوزادهایی در ارگ بم اشاره کرد او از ماههای آغاز پس از زلزله، برای بررسی میزان تخریب به ارگ رفته بود.
کارشناسان میراث فرهنگی در آن زمان عنوان کردند که این تدفینها احتمالا به این دلیل بوده که در زمان محاصره ارگ بم توسط آقا محمد خان قاجار و به دلیل قحطی صورت گرفته و پس از محاصره شهر مردم جسد کودکان خود را در لابلای خشتهای ارگ بم و در حصارهای خارجی دفن میکردند.اما این ایده که در آن زمان تا حدودی عقلانی به نظر میرسید خیلی زود زیر سوال رفت زیرا به مرور زمان 64 اسکلت نوزاد دیگر در دیوارههای خارجی ارگ بم یافت شد که اکثرا پسر بودند و برخی از این تدفینها که به روشهای مختلف نیز انجام شده بودند قدمتی معادل تاریخ دو هزار ساله ارگ داشت از سوی دیگر نوع تدفین این اسکلتها نیز که همگی کودک بودند با یکدیگر متفاوت بود برخی از این اجساد در قالب خشت بود به طوری که اجساد کاملا در خشت جاگرفته بود و برخی نیز پس از کندن قسمتی از خشتها در دیوارها جا داده شده بودند.
دره ستاره ها
گردشگری سیاه پس از بم به سوی جنوب ایران پیش میرود. دره ای به گفته بعضی از افراد محل گذر ارواح است. جزیره قشم فارغ از تمام زیباییهای شگفتانگیزش با روایتها و حکایتهای مردم بومی آن منطقه، قصههایی دارد که جذابیت بسیاری از این جاذبهها را دو چندان میکند؛ یکی از آنها “دره ستارهها” است. این دره یکی از ژئوسایتهای جزیره است که در پنج کیلومتری ساحل جنوبی قشم و بعد از روستای “برکه خلف” قرار دارد.داستانهای وهمانگیزی درباره این دره که شبیه عمارتی ویران شده با دالانهای تو در تو و شکافها و حفرههای بسیار است، روایت میشود؛ به طوری که محلیها با تاریک شدن آسمان گذرشان به این دره نمیافتد و معمولا با لبخند مسافران غریبه را برای رفتن به این دره در تاریکی منصرف میکنند.به عقیده ی اهالی در دره ستارگان، ستارهای بر زمین افتاده و قطعهای از زمین را منفجر کرده و شگفتی احجام غولآسای این دره به خاطر برخورد همین ستاره است!ماندن در این نقطه از جزیره پس از غروب آفتاب هم برای عدهای نگرانکننده و دلهرهآور است، چون میپندارند با سکوت شب موجودات فرازمینی در این دره گردهم میآیند.با این حال دره ستارهها محلی برای شیفتهگان پدیدههای آسمانی است که شبهنگام به دور از داستانهای خیالانگیز تسخیر دره توسط ارواح از بام تندیسها، اجرام و پدیدههای آسمانی را رصد کنند.
گور جن ها
پس از دره ستارهها نمی توان به چابهار سفر نکرد در این شهر نیز ردپای گردشگری سیاه به چشم میخورد
در جنوب شرقیترین نقطه ایران، گورستانی با سنگ قبرهای عظیمالجثه مکانی جالب برای ماجراجویانی است که به دنیای ماورالطبیعه علاقه دارند. “گورستان جن” در روستای تیس نزدیک شهر چابهار در استان سیستان و بلوچستان، همان جایی است که سنگ قبرهای بزرگ و عجیبی دارد و محلیها را به این باور رسانده که این گورها محل دفن آدمیزاد نیست.
تیس روستایی باستانی با قدمتی نزدیک به 2300 سال است که مردم آن حوالی داستانهای عجیبی دربارهاش میگویند و آن را محل زندگی جنها میدانند. گورستان جن نمونهای از این باورهاست.در گورستان جن، قبرها کنار هم روی سطحی صخرهای حفر شدهاند که این شیوهی حفاری پرسشهای زیادی را بوجود آورد. بومیها معتقدند، با تاریک شدن هوا جنها بر سر مردگان خود مویه میکنند و هرکسی شبانه گذرش به این گورستان بیفتد، مورد نفرین آنها قرار میگیرد.
غار پراو
غار پراو یکی از عمیقترین و صعبالعبورترین غارهای جهان است.عمیقترین چاه پرآو 42 متر عمق دارد، دهنهی ورودی غار کاملا چاهی است و ورود به آن برای گردشگران معمولی و حتی غارنوردان غیرحرفهای اصلا توصیه نمیشود.برودت دمای هوا در پرآو به دلیل آب جاری داخل آن که حاصل ذوب شدن یخچالهای زیرزمینی است، این دما همیشه بین یک و سه درجه سانتیگراد است و همین مساله غارنوردی را سخت میکند. جدا از این، گذرگاههای تنگ و خرچنگروها، ریزشی بودن برخی از قسمتهای غار و چاههای عمیق، پرآو را در دنیا به غاری صعبالعبور و سخت تبدیل کرده، به طوریکه پنج غارنورد ایرانی جان خود را در این غار از دست دادهاند و اجساد برخی از آنها هیچوقت به بیرون از غار منتقل نشده است.مناطق ذکر شده در ایران ذهن هر گردشگری را به خود معطوف میکند. این نوع گردشگری که به گردشگری سیاه معروف است میتواند پرده از رمز و راز این مناطق بردارد و تجربه وحشت و شجاعت را برای گردشگران به ارمغان بیاورد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: