خطر احیای تروریسم سیاه

در مورد آینده فعالیت‌های داعش پس از شکست اخیرشان در موصل باید گفت هر چند این گروهک بیش از سه سال موفق به حفظ حکومت خود‌خوانده‌اش در عراق و سوریه نشد، اما این تفکر که ریشه در سلفی‌گری دارد جریان فکری است که طبیعتا پایان‌یافتنی نیست و قطعا استمرار خواهد داشت، هر زمانی که داعش موفق به تشکیل حکومت شد توانست آن نحله‌های فکری خود را به منصه ظهور رسانده، آن را اجرایی کند و حکومتی تشکیل دهد.

با خارج شدن موصل از تصرف داعش، مرکزیت داعش به‌هم ریخته است و دیگر آن شانس و موفقیت گذشته که دولت و امکاناتی در اختیار داشته و مردمی تحت سلطه‌ آنها باشند ندارد، طبیعتا‌ زمینه برای آنها در عراق و سوریه فراهم نخواهد بود، اما این تفکر هر چند به طور پراکنده تداوم خواهد داشت.

داعش دیگر در عراق و سوریه مانند گذشته جایگاهی نخواهد داشت، اما به این معنا نیست که برای فراهم کردن جایگاهی برای خود به فکر سایر سرزمین‌ها نباشد، با توجه به شرایطی که در برخی کشورها به جهت بی‌نظمی همچنین وجود دولت‌های غیر‌موثر که در برخی از کشورها ازجمله یمن، افغانستان، لیبی یا حتی نیجریه و برخی کشورهای آفریقایی وجود دارد احتمال دارد داعش هر چند به‌طور پراکنده جزیره‌هایی را تشکیل دهد که البته در ارتباط با هم خواهند بود. هر چند ممکن است شاخه‌هایی در عراق و سوریه باقی بمانند، اما پیش‌‌بینی می‌کنم داعش برای بازسازی و احیای خود در قالب هسته‌های هر‌چند کوچک تلاش کند و فعالیت‌های خود را در کشور دیگر متمرکز کند.

نکته دیگری که باید به آن اشاره شود این است که حامیان این گروهک تروریستی همچنین نیروهای اپوزیسیون عراق در قالب کردها و همچنین سوریه ممکن است از راه دیگری وارد شوند و روی گروه‌های دیگر سرمایه‌گذاری کنند، همان‌طور که آمریکا در طول یک‌سال اخیر روی کردها سرمایه‌گذاری کرده و حمایت‌های تسلیحاتی و نظامی از آنها دارد. ش

دکتر داوود آقایی/ استاد دانشگاه