بلفاریت چیست؟

یک نوع آن همراه با وجود شوره و پوسته‌هایی در لبه پلک‌ها و پایه مژه‌هاست که به آن بلفاریت سبورئیک می‌گویند و نوع دوم آن، همراه با زخم در لبه پلک‌هاست که به آن بلفاریت اولسراتیو گفته می‌شود. بلفاریت منشا ذاتی دارد؛ یعنی خود چشم ویژگی‌هایی دارد که مستعد بلفاریت است، ولی بهداشت فردی و شرایط محیطی نیز در وقوع آن موثر است. کسانی که بهداشت فردی را رعایت نکنند بیشتر در معرض بلفاریت هستند و همچنین محیط گرم و خشک، بیشتر موجب بروز علائم بلفاریت می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد وقوع بلفاریت در زنان و مردان به طور یکسان اتفاق می‌افتد، ولی ممکن است به دلیل پیگیری بیشتر خانم‌ها به نظر برسد در زنان این پدیده شایع‌تر است. بلفاریت اغلب همراه با خارش و اشک ریزش است و هنگام پلک زدن امکان دارد شوره‌ها در چشم ریخته شود و به عنوان یک جسم خارجی در چشم‌ها احساس شوند یا حتی در تماس با سطح چشم، موجب ایجاد خراش‌های ریزی در سطح قرنیه شوند. استفاده از شامپوی بچه بویژه در بلفاریت سبورئیک می‌تواند بسیار موثر باشد، زیرا با زدودن شوره‌ها از لابه‌لای پایه مژه‌ها به تسریع درمان کمک می‌کند.

یک نوع بلفاریت سبورئیک ممکن است به دلیل رعایت نکردن بهداشت و درمان موثر بتدریج به یک بلفاریت اولسراتیو تبدیل شود که همراه با زخم لبه پلک‌ها و عامل میکروبی است. گاهی در بلفاریت‌های شدید، خارش شدید موجب خاراندن لبه پلک توسط بیمار شده که خود این موضوع موجب خونریزی‌های ریز در لبه پلک‌ها خواهد شد که با دستگاه معاینه چشم بسیار بهتر قابل رویت خواهد بود. بلفاریت، منشا ارثی دارد و گاهی والدین می‌بینند همان چیزی که خود در کودکی مبتلا بودند کودکشان را نیز آزار می‌دهد. بلفاریت‌هایی که در دوران کودکی مشاهده می‌شود می‌تواند با بزرگ شدن کودک بتدریج کاهش یا حتی به طور کامل برطرف شود. همراهی بلفاریت با آستیگماتیسم یا انواع دیگر عیوب انکساری گاهی مشاهده می‌شود و اصلاح دقیق عیوب انکساری چشم توسط یک اپتومتریست گاهی کمک می‌کند تا بلفاریت فروکش و گاهی کلا درمان شود.

همان طور که گفته شد بلفاریت‌های سبورئیک غالبا با استفاده از شامپوی بچه یا شامپو مخصوص چشم و رعایت بهداشت رفع می‌شود.

دکتر علی میرزاجانی

دانشیار گروه اپتومتری دانشگاه علوم پزشکی ایران