مفهوم بازار در گذر زمان

تا همین اواخر، بازار مکانی جغرافیایی تلقی می‌شد که خریداران و فروشندگان با حضور در آنجا درباره موضوع مورد معامله خود صحبت می‌کردند. اما امروزه دیگر بازار وابسته به مکان حضور مجموعه عوامل آن (خریدار و فروشنده) نیست و بازارها بدون محدودیت فضایی و زمانی توصیف می‌شوند که خریداران و فروشندگان می‌توانند کالاهای فیزیکی، خدمات و اطلاعات را از طریق شبکه‌های رایانه‌ای بدون دیدار یکدیگر در فضای مجازی معامله کنند.

حذف مکان باعث شده تا گردانندگان این بازارها که تعدادی از آنها به برندهای بزرگ و قابل اعتمادی تبدیل شده‌اند، دیگر زمانی برای استراحت نداشته باشند، چراغ فروشگاهشان همیشه روشن باشد و خریدار در هر زمان و مکانی، امکان سفارش کالا را داشته باشد. برخلاف گذشته که مشتریان مجبور بودند تمام اطلاعات موردنیاز خود را از کانال بازار هدف و به صورت مستقیم از فروشنده محصول دریافت کنند، این روزها دسترسی آسان و سریع مشتریان به وبگاه‌ها، وبلاگ‌ها و تالارهای گفت‌وگوی اینترنتی موجب شده تا مشتریان اطلاعات مورد نیاز (قیمت، کیفیت و مزیت) خود را بیرون از آن بازار با یکدیگر به اشتراک بگذارند و حتی در میزان موفقیت یک نشان تجاری تاثیرگذار باشند.

جابه‌جایی جالب دیگر مربوط به بازارها، ابداع فرابازارها و واسطه‌ها است. فرابازار (Metamarket) به مجموعه‌ای از کالاها و خدمات کاملا مرتبط با یکدیگر گفته می‌شود که حول یک فعالیت مصرفی معین متمرکز شده‌اند. در فرابازار، بازاریابی به صورت آنلاین انجام می‌شود. مشتری می‌تواند با حضور در این بازار، همه اطلاعات مربوط به یک کالا ـ مثلا نسبت به خرید خودرو همچون نوع خودرو، شرایط خرید، وام پرداختی، بیمه و ... ـ را بررسی کند و نسبت به خرید کالا تصمیم بگیرد. بنابراین یک فرا بازار، همه فعالیت‌هایی که موجب دستیابی خریدار به یک محصول می‌شود را پیش‌بینی و به صورت آنلاین فراهم می‌کند.

فراواسطه‌ها (Metamediary) فروشندگانی هستند که یک نقطه دسترسی واحد را فراهم می‌کنند تا خریداران بتوانند فروشندگان متفاوت فراوانی را در فرابازار شناسایی کنند و با آنها تماس بگیرند. وبگاه‌هایی که متعلق به یک فروشنده و نشان خاص نیستند، بلکه کالاها و محصولات مختلف را از کمپانی‌های متعدد به مصرف‌کننده معرفی می‌کنند تا آنها با مقایسه اطلاعات، بتواند بهترین خرید را داشته باشند جزو فراواسطه‌ها محسوب می‌شوند.

سهیلا فلاحی

دانش