ایدز؛ از ابتلا تا انتقال

عامل این بیماری نوعی ویروس است که این ویروس موجب تخریب سلول‌های ایمنی می‌شود و همچنین به کیفیت و کمیت آنها آسیب می‌زند. این بیماری طولانی است و از زمانی که ویروس وارد بدن فرد می‌شود تا زمانی که فرد علائم بیماری را نشان می‌دهد، ممکن است ده سال یا کمتر طول بکشد. مدت ده سال بیمار بدون علامت است و تا زمان علامت‌دار شدن، می‌تواند دیگران را نیز مبتلا کند.

راه‌های انتقال بیماری ایدز کدام است؟

یکی از مهم‌ترین راه‌های انتقال، انتقال جنسی است. دومین راه انتقال، تزریق خون‌آلوده است. استفاده از سرنگ مشترک بویژه در افراد معتاد و فرو رفتن سرنگ آلوده به طور اتفاقی در پارک‌ها داخل پای کودک که در حال بازی کردن است، در این دسته قرار می‌گیرد. راه سوم انتقال، انتقال از مادر به کودک است. مادر مبتلا، بیماری را در اواخر بارداری و هنگام زایمان به جنین خود منتقل می‌کند. چهارم، انتقال از شیر مادر است. مادر مبتلا نباید به کودک خود شیر بدهد.

مهم‌ترین راه پیشگیری از بیماری ایدز کدام است؟

در این خصوص، آموزش حرف اول را می‌زند. نقش نهادها در کنترل بیماری ایدز اهمیت زیادی دارد که در این رابطه نقش وزارت بهداشت ویژه‌تر است. این وزارتخانه بر مراکز دندانپزشکی و آرایشگاه‌ها نظارت دارد. مردم هم باید آگاه باشند و هنگام مراجعه به دندانپزشکی و آرایشگاه، این موضوع را مدنظر قرار دهند و از آرایشگر بخواهند حتما از تیغ یک بار مصرف استفاده کند.

شما در صحبت‌هایتان به آموزش اشاره کردید. لطفا در این باره توضیح دهید.

آموزش از دوران کودکی باید آغاز شود. باید در برنامه آموزش و پرورش یک برنامه درسی مشخص برای دانش آموزان طراحی شود که البته این موضوع هنوز انجام نشده، اما دوره‌هایی هست که والدین می‌توانند آموزش ببینند و به کودکان خود این مهارت‌ها را آموزش بدهند. این دوره‌ها را برخی نهادها برقرار می‌کنند. آموزش «نه» گفتن را به کودکان خود یاد بدهیم که از بسیاری خطرات احتمالی پیشگیری می‌کند.

آیا مراکز خاصی وجود دارد که راجع به رفتارهای پرخطر آموزش بدهد؟

بله؛ مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری در سراسر ایران را داریم که آزمایش تست HIV در آنها انجام می‌شود. اطلاعات بیمار در این مکان محرمانه باقی می‌ماند. افرادی که رفتار پرخطر جنسی داشته‌اند، باید به این مراکز مراجعه کنند و تست سریع از آنها گرفته می‌شود. با گرفتن یک قطره خون از فرد مراجعه‌کننده، در عرض ۲۰ دقیقه جواب حاضر می‌شود. برای فرد مبتلا پرونده تشکیل داده می‌شود و درمان رایگان صورت می‌گیرد. فرد بیمار و خانواده او، توسط این مراکز حمایت می‌شوند.

ویروس ایدز از چه راه‌هایی منتقل نمی‌شود؟

این ویروس از طریق اشک چشم، بزاق، مدفوع، غذا خوردن، استفاده از ظروف غذای مشترک، دست دادن و روبوسی منتقل نمی‌شود.

آیا انجام تست قبل از ازدواج یا حین بارداری در برنامه‌های وزارت بهداشت قرار دارد؟

وزارت بهداشت تست مربوط به ایدز را در مورد خانم‌های باردار انجام می‌دهد، اما در مورد تست ایدز قبل از ازدواج، هنوز برنامه مدونی در هیچ نقطه دنیا وجود ندارد. البته به افرادی که رفتار پرخطر داشته‌اند، توصیه می‌شود قبل از ازدواج تست مربوط به ایدز را انجام دهند.

منظور از دوره پنجره در بیماری ایدز چیست؟

از زمانی که ویروس ایدز وارد بدن فرد می‌شود، تا زمانی که آزمایش ایدز مثبت شود، حدودا 20 روز طول می‌کشد. به این دوره زمانی، دوره پنجره گفته می‌شود.

آیا ویروس ایدز از طریق پوست سالم منتقل می‌شود؟

خیر، پوست باید خراش داشته باشد.

آینده بیماران مبتلا به ایدز چگونه است؟

فرد اگر در زمان مناسب مراجعه کند و درمان انجام شود، با این که علاج قطعی وجود ندارد، اما بیماری بهبود می‌یابد و در حقیقت با درمان، از تکثیر ویروس پیشگیری می‌شود.

دکتر لادن عباسیان

فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی