سیب سلامت
از درد چه میدانید ؟
چه تعریفی از درد دارید؟
تعریفی که از سالها قبل مطرح شده و هنوز تعریف جامع دیگری به غیر از آن نیامده، این است که درد پدیدهای است که قابل اندازهگیری نیست و یک تجربه حسی ناخوشایندی است که به دنبال صدمه یک یا چند بافت ایجاد میشود. به منظور اندازهگیری شدت درد، یک روانشناس کانادایی از یک خطکش استفاده کرد. بعد از آن مردم توانستند بگویند چقدر درد دارند. مثلا برای درد دندان عدد 3-2، برای درد شکستگی ران عدد 10 قرار میگیرد.
منظور از درد مزمن یا کهنه چیست؟
طبق تعریف جامعه جهانی بررسی و مطالعه درد، دردی که بیش از سه تا شش ماه طول بکشد را درد مزمن میگویند. درد مزمن میتواند در هر قسمتی از بدن چه در سطح بافت چه در سطح مفاصل چه در سطح عضلات یا در محل انتشار اعصاب روی دهد.
در مورد کلینیکهای درد توضیح میدهید؟
توصیه میشود افرادی که درد دارند به این کلینیکها مراجعه کنند. مثلا افرادی که کمردرد یا سردرد دارند. در این کلینیکها افراد با تخصصهای مختلف حضور دارند و برای بیمار پرونده تشکیل داده میشود. تخصصهایی مانند فلوشیپ درد، متخصص جراح اعصاب، متخصص داخلی اعصاب، روانشناس، روان پزشک، فیزیوتراپیست، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی و متخصص رادیولوژی به بیمار در کنترل درد کمک میکنند. این کلینیکها از چند سال قبل در دانشگاههای علوم پزشکی تشکیل شده البته در بخشهای تامین اجتماعی و بخش خصوصی هم این کلینیکها راهاندازی شده است.
منظور از بیماری درد چیست؟
ابتدا درد یک علامت تلقی میشود. وقتی درد طول بکشد، با وجود این که درمان میشود ممکن است تا اندازهای باقی بماند. درد باقیمانده بعد از شش ماه دیگر علامت نیست، تبدیل به بیماری شده و ما اینجا با بیماری سروکار داریم. مثل سردرد، کمردرد و غیره.
به نظر شما چگونه درد از حوزه پزشکی به حوزه اجتماعی ورود میکند؟
بیماری کمردرد که فشار اقتصادی در جامعه ایجاد میکند، در کشورهای بزرگ آنقدر هزینه ایجاد میکند که این هزینه میتواند به اندازه بودجه سال یک کشور کوچک باشد. به عنوان مثال، فردی که کمردرد دارد سر کار نمیرود، یا سر کار میرود خوب کار نمیکند که این موضوع یک ضایعه اقتصادی است. چنین فردی در محیط خانواده و کار نیز افسرده و پرخاشگر است و گوشه گیری میکند. سالها کمردرد دارد و تحمل میکند و سپس کلافه میشود که اینجا باید به روانشناس مراجعه کند.
درمان نباید بر اساس علامت باشد؛ چون اگر علامتی درمان شود، فقط علامت کنترل میشود و نه بیماری. لذا این افراد باید به کلینیک درد مراجعه کنند و پرونده تشکیل دهند. البته نباید انتظار داشته باشند درد سه ساله آنها با یک نسخه در عرض یک هفته بهبود یابد. ما مدیریت درد را انجام میدهیم و 50 درصد بقیه با بیمار است و او باید با چگونگی سبک زندگی، درد را مدیریت کند. وقتی ما به علت قابل تحمل بودن درد، آن را رها میکنیم ممکن است ضایعات بیشتری ایجاد کند.
به افرادی که درد دارند، چه توصیهای دارید؟
به کلینیکهای درد مراجعه کنند. اگر دردهای شانه، کمر و زانو دارند در کلینیکهای درد بررسی میشود و با تصاویر، نحوه صحیح نشستن، صحیح خوابیدن و نحوه بلند شدن درست آموزش داده میشود. به افرادی که اختلال شنوایی دارند، شیوه زندگی صحیح آموزش داده میشود. در این کلینیکها قدم به قدم با درد برخورد میشود. بسیاری از بیمارانی که به این کلینیکها مراجعه نمیکنند، با تعداد زیادی امآرآی، سیتی اسکن و کیسه دارو روبه رو میشوند که همه اینها به بیمار صدمه میزند. به بیان دیگر، افراد باید درد خود را پنهان نکنند و حتما آن را بازگو کنند و مراجعه به فلوشیپهای درد داشته باشند.
دکتر مهران کوچک
متخصص بیهوشی و فلوشیپ درد
گفت و گو
