ترامپ و کلینتون؛ دو روی یک سکه

این دو نامزد ماه‌های گذشته در جریان رقابت‌های انتخاباتی خود علاوه بر افشاگری‌هایی که علیه یکدیگر داشتند، پشت پرده‌های سیاست در آمریکا را بیش از گذشته برملا کردند و درباره سیاست‌های داخلی و خارجی خود نیز توضیحاتی ارائه دادند.

در این میان منطقه خاورمیانه و ایران نیز یکی از مباحثی بود که از سوی هر دو نامزد مورد اشاره قرار گرفت و سیاست‌های خود را در این زمینه تشریح کردند.

آنچه در صحبت‌های دونالد ترامپ،بیش از سایر مسائل در ایران مورد توجه قرار گرفت، موضعگیری او در قبال برجام بود. برجام در آمریکا، حاصل تلاش‌های دولت دموکرات باراک اوباماست و طبیعی است که جمهوریخواهان در انتخابات با زیر سوال بردن آن تلاش می‌کنند از بهره‌برداری دموکرات‌ها از این برگ جلوگیری کنند. اما ترامپ که نامزد جمهوریخواهان در انتخابات است از سایر هم‌حزبی‌هایش پا را فراتر گذاشت و در ابتدا اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات، برجام را پاره خواهد کرد؛ موضوعی که البته در کشورمان با واکنش شدیدی روبه‌رو شد و رهبر معظم انقلاب اعلام کردند اگر آمریکا برجام را پاره کند، ما آن را به آتش می‌کشیم.

ترامپ هم برجام را پاره نمی‌کند

البته ترامپ بعدها موضع خود را کمی تلطیف کرد و گفت برخی بخش‌های برجام، قابل دفاع نیست و مجدد باید درباره آن بخش‌ها مذاکره کرد. اما قطعا این موضوع نیز نه تنها از سوی ایران بلکه از سوی دیگر کشورهای 1+5 نیز مورد موافقت قرار نخواهد گرفت، بنابراین ترامپ درباره برجام، دو راه بیشتر ندارد یا این‌که برجام را بپذیرد و اجرا کند یا این‌که آن را کنار گذاشته و با این کار، نه تنها باعث خواهد شد جمهوری اسلامی ایران، فعالیت‌های هسته‌ای خود را به قبل از برجام و حتی فراتر از آن برساند بلکه خود را با برخی دیگر از اعضای 1+5، رودر رو قرار خواهد داد.

دکتر فواد ایزدی، عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران در گفت‌وگو با جام‌جم تاکید می‌کند که ترامپ در صورت پیروزی به برجام پایبند خواهد بود و تلاش خواهد کرد از ظرفیت‌هایی که در همین توافق‌نامه وجود دارد برای فشار بر کشورمان استفاده کند.

در طرف مقابل، هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات اعلام کرده به برجام که دستاورد حزب متبوعش است، پایبند خواهد بود. امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا در گفت‌وگو با جام‌جم درباره آینده برجام در صورت روی کار آمدن کلینتون می‌گوید: وی قطعا ادامه‌دهنده راه دولت اوباما در قضیه برجام خواهد بود، زیرا در زمان وزارت خارجه او بود که مذاکرات مسقط که نقطه آغازین برجام بود، شروع شد. کلینتون همچنین بارها در مناظره‌های انتخاباتی با دفاع از برجام، از این توافق به عنوان الگوی مناسبی برای حل و فصل مسائل، یاد کرده و مطمئنا با پیروزی او برای اصل برجام مشکلی به‌وجود نخواهد آمد. البته بسیاری از کارشناسان معتقدند، شرایط اجرای برجام از سوی آمریکا از وضع فعلی هم بدتر خواهد شد و این توافق‌نامه با چالش‌های بیشتری نسبت به شرایط فعلی مواجه خواهد بود؛ این در حالی است که در حال حاضر نیز آمریکا به تعهدات خود در برجام عمل نکرده و این مساله حتی با انتقاد متحدان آمریکا در 1+5 روبه‌رو شده است، بنابراین در صورت ادامه این روند و بدتر شدن آن، باید منتظر تنش‌های بیشتری در اجرای برجام بود.

ادامه تنش‌ها در مسائل منطقه‌ای

موضوع هسته‌ای تنها یکی از محورهای دشمنی آمریکا با ایران است و دو کشور از ابتدای انقلاب تا کنون در حوزه‌های مختلف دیگر، دچار چالش بوده‌اند. آمریکا با دکترین سلطه‌گری خود همواره تلاش داشته جمهوری اسلامی ایران را با سیاست‌های خود همراه کند و با توجه به این‌که اصول بنیادین انقلاب اسلامی در تضاد با دکترین سلطه‌طلبانه آمریکا بوده است، دولتمردان آمریکایی همواره تلاش کرده‌اند از طریق فشار در برخی حوزه‌ها، شرایط را برای جمهوری اسلامی ایران مشکل کنند. از جمله این حوزه‌ها می‌توان به مباحث حقوق بشری، توان دفاعی و سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد.

در این زمینه‌ها آنچه مسلم است، هر دو نامزد انتخابات آمریکا، موضعی واحد خواهند داشت و فشارها و دشمنی‌ها با ایران را دنبال خواهند کرد. در این زمینه سیاست‌های کلینتون واضح‌تر است و با توجه به عملکرد گذشته او در حوزه سیاست خارجی آمریکا و همچنین اظهارات او در جریان رقابت‌های انتخاباتی، می‌توان بروشنی دریافت که او در همه زمینه‌ها فشار بر ایران را افزایش خواهد داد.

ابوالفتح در این باره می‌گوید، هیلاری کلینتون، قدرت اجماع‌سازی بیشتری نسبت به ترامپ دارد و در صورت پیروزی، می‌تواند در همراه کردن برخی دیگر از کشورها برای وارد کردن فشار بر ایران در حوزه‌های توان موشکی، حقوق بشری یا مسائل خاورمیانه‌ای موفق‌تر از ترامپ عمل کند.

دکتر فواد ایزدی هم همین نظر را دارد و معتقد است نامزد دموکرات‌ها در آمریکا با توجه به این‌که می‌کوشد در اظهاراتش منطق قوی‌تری نسبت به ترامپ داشته باشد، می‌تواند در همراه کردن برخی کشورها علیه ایران بهتر عمل کند.

حمایت از اسرائیل؛ اساس سیاست خارجی آمریکا

ترامپ گرچه جز موضوع هسته‌ای در سایر حوزه‌های مرتبط با ایران، چندان موضع روشنی اتخاذ نکرده، اما از مجموع موضعگیری‌های او می‌توان سیاست‌های آمریکا را در قبال ایران در صورت پیروزی نامزد جمهوریخواهان پیش‌بینی کرد. ترامپ همچون هر نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، خود را حامی بی‌چون و چرای اسرائیل می‌داند و بر همین اساس می‌توان ارزیابی خوبی درباره آینده روابط ایران و آمریکا داشت. البته این نکته را هم باید در نظر داشت که در صورت پیروزی ترامپ، آمریکا علاوه بر دشمنی سنتی با برخی کشورها از جمله ایران، ممکن است با برخی کشورهای دیگر نیز دچار چالش شود؛ چالش‌هایی که محور بعضی از آنها موضعگیری‌های منحصربه‌فرد ترامپ درباره ناتو یا اظهارنظرهای اقتصادی این نامزد جمهوریخواه خواهد بود.

بر همین اساس امیرعلی ابوالفتح معتقد است در صورت پیروزی ترامپ، مناسبات واشنگتن با برخی متحدان، با دست‌اندازهایی مواجه خواهد شد و همین مساله می‌تواند در همسو شدن این کشورها با آمریکا علیه ایران، مانع ایجاد کند. با وجود همه اینها آنچه مسلم است نمی‌توان گفت انتخاب یکی از دو نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، نفع و انتخاب دیگری به ضرر ایران است؛ جمهوری اسلامی ایران کشوری مستقل است و بر اساس آرمان‌های امام و انقلاب و هدایت‌های رهبری، حرکت خود را در مسیرهای تعیین شده ادامه می‌دهد و قطعا تا زمانی‌که انقلاب ایران، اصالت خود را حفظ کرده‌ است، آمریکا با سیاست‌های استکباری خود با ایران مشکل خواهد داشت و هر فردی در پست ریاست‌جمهوری این کشور قرار گیرد، دشمنی با ایران را ادامه خواهد داد.

بی‌اهمیتی انتخابات آمریکا در نگاه اکثر مردم ایران

بر اساس نتایج یک نظرسنجی برای اکثر ایرانی‌ها پیروزی هیلاری کلینتون یا دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا تفاوتی ندارد.

به گزارش ایسنا، مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) وابسته به جهاد دانشگاهی در روزهای دهم تا دوازدهم ماه جاری به انجام یک نظرسنجی تلفنی از شهروندان کل کشور پرداخت. این نظرسنجی تلفنی که میان حدود 1600 نفر صورت گرفت به موضوع انتخابات آمریکا اختصاص داشت.

در بخشی از این نظرسنجی، نظر پاسخگویان در مورد پیروزی نامزدها و تأثیر آن بر کشور ما پرسیده شده که 35درصد گفته‌اند اگر کلینتون رأی بیاورد برای کشور ما بهتر خواهد بود. 5 درصد گفته‌اند اگر ترامپ رأی بیاورد برای کشور ما بهتر است و 52 درصد هم گفته‌اند رای آوردن هریک از این دو فرقی برای کشور ما نخواهد کرد. 8 درصد نیز در پاسخ به این سوال گزینه نمی‌دانم را انتخاب کرده‌اند.