تن‌پوش‌های غیرقابل دفاع

به گزارش جام‌جم، طی یک هفته اخیر، یکی از داغ‌ترین و تاسف برانگیزترین موضوعات روز، بحث لباس رسمی ورزشکاران ایرانی برای حضور در افتتاحیه بازی های المپیک است که تا چند روز دیگر برگزار می‌شود. ماجرا از آنجا شروع شد که کمیته ملی المپیک از لباس های کاروان ایران در این بازی‌ها رونمایی کرد اما طراحی، رنگ‌بندی و دوخت نامناسب لباس‌ها آن چنان بود که کاربران شبکه‌های اجتماعی و حتی خود ورزشکاران ساکت ننشستند و این طراحی را مورد تمسخر و نقد قرار دادند. تا آنجا که سرانجام روز سه‌شنبه کمیته ملی المپیک ناچار شد در خبری ویژه اعلام کند طی دیداری که کامران بختیاری، طراح لباس کشورمان با مسئولان وزارت ورزش و جوانان و کمیته ملی المپیک داشت، لباس فرم کاروان ورزشی کشورمان در ریو تغییر خواهد کرد.

نکته مبهم این است که آیا طراح این لباس‌های جدید، فرصت رساندن البسه به کاروان ایران را دارد یا خیر؟ بنابه اعلام روابط عمومی کمیته ملی المپیک، یک تیم پرتعداد کار خود را بسرعت آغاز کرده‌اند تا با کار شبانه‌روزی حداقل لباس 50درصد از کاروان اعزامی ایران به المپیک را تا 72 ساعت آینده آماده کنند. این درحالی است که تیم‌هایی مثل والیبال که هم‌اکنون در ریو به سر می‌برند، قرار است البسه خود را در ریو تحویل بگیرند. حال این سوال برای مردم پیش آمده که آیا چهار سال، زمان کمی برای این تصمیم‌گیری‌ها بود که حالا باید کار این‌طور ضربتی انجام شود؟

کمیته ملی المپیک جواب کارگروه مد و لباس را نداد

یک نکته مهم در زمینه طراحی لباس کاروان ورزشی ایران این است که چند سال است کارگروه ساماندهی مد و لباس در کشور تشکیل شده و کمیته ملی المپیک بدون هیچ هماهنگی با این نهاد که سابقه برگزاری پنج دوره جشنواره مد و لباس فجر را هم در کارنامه دارد، این لباس‌ها را انتخاب کرده است. حمید قبادی، دبیر کارگروه ساماندهی مد و لباس با تاکید براین‌که ما هیچ نقشی در زمینه طراحی لباس کاروان ایران در المپیک نداشته ایم، گفت: شخصا دوبار، یک‌بار دی 1394 و بار دیگر، اردیبهشت امسال با کمیته ملی المپیک مکاتبه کردم و گفتم کارگروه مد و لباس آمادگی دارد که مسئولیت طراحی و حتی تولید لباس‌های رژه کاروان ایران را در المپیک ریو بپذیرد و از همکاری طیف وسیعی از طراحان و استادان دانشگاه‌ها بهره ببرد.

حتی نماینده کارگروه مد و لباس در کمیته ملی المپیک حضور پیدا کرد و این پیشنهاد را با آنها در میان گذاشت اما هیچ پاسخی از جانب آنها دریافت نشد.

انتقاد از هر دو طرح

بنفشه مقدم، دبیر کمیته بین‌المللی پنجمین دوره جشنواره مد و لباس فجر و مدیر گروه طراحی پارچه و لباس دانشگاه هنر درباره این اتفاقات به خبرنگار ما گفت: هیچ‌کس از کمیته بین‌المللی جشنواره مد و لباس فجر یا کارگروه ساماندهی مد و لباس برای طراحی لباس ورزشکاران درخواستی نکرد. اگر این کار را می‌کردند، ما می‌دانستیم چه کنیم.

مقدم افزود: طراحی برای این مناسبت اصول خاص خودش را دارد. برای افتتاحیه المپیک که رویدادی جهانی است و ورزشکاران در آن حضور دارند، باید طراحی درخور توجهی صورت بگیرد. کاش لباس مختلف ورزشکاران کشورهای مختلف دنیا در ادوار گذشته بررسی می‌شد و بعد دوستان می‌دیدند باید با چه معیارهایی کار کنند.

این کارشناس مد و لباس ادامه داد: در طراحی باید به موارد بسیاری دقت کرد از جمله آب و هوا که می‌بینیم کشورهای دیگر به این موضوع دقت می‌کنند. حتی یک کشوری برای ورزشکارانش با توجه به بیماری زیکا در برزیل، لباس ضد پشه زیکا طراحی کرده است.

او با انتقاد از لباس‌های اولیه که مهناز آرمین طراحی کرده بود، درباره لباس‌های جدید هم که کامران بختیاری طراحی کرده، گفت: با تمام احترام به آقای کامران بختیاری باید بگویم، مستقیم به پرچم کشوری اشاره کردن در عالم طراحی اصلا درست نیست. ضمن این‌که استفاده از لباس مشکی برای چنین رویدادی مناسب نیست.

دفاع طراح اولیه لباس کاروان ایران از طرحش

البته مهناز آرمین که کاربران شبکه‌های اجتماعی طرح‌های او را به پاک‌کن‌های دو رنگ تشبیه کرده‌اند، در گفت‌وگو با ایرنا از این طرح دفاع کرده و گفته است: طراحی لباس بانوان ورزشکار در المپیک‌ها باید برگرفته از هویت فرهنگی و ایرانی باشد.

این لباس با نام خورشید صلح المپیک 2016 طراحی شده است که در آن گل‌های شاه عباسی نمادی از خورشید هستند که با ترکیب رنگ‌های آبی آسمانی، سرمه‌ای و نارنجی پیام صلح و دوستی را به ملل مختلف می‌دهد. این لباس با هدف پاسداشت بانوان ورزشکار ایرانی و حضورشان در مسابقات المپیک 2016 ریو طراحی شده که شامل، مانتو، شلوار و مقنعه است. این لباس الهام گرفته از نقوش فرش محمدحسین نقشه‌چی، شامل نقش‌هایی از باغ‌های پرگل قالی ایرانی است.

بی اصول بودن طراحی لباس بازیگران

یکی از مسائلی که در حوزه مد و لباس در این هفته جنجال‌آفرین شد، لباس بازیگران کشورمان در مراسم جشن حافظ بود. در این مراسم برخی بازیگران زن با لباس‌هایی ظاهر شدند که کاربران شبکه‌های اجتماعی و طراحان را به واکنش واداشت. بنفشه مقدم در این باره بیان کرد: این لباس‌ها سوال برانگیز بود و حالت نمایشی داشت. بخصوص آن لباس که طرح برج آزادی داشت یا آن لباسی که انگار برشی از یک تذهیب بود. برخی هنرمندان می‌گفتند این لباس‌ها از سوی مزون‌ها و طراحان به آنها هدیه یا دوستانه ارائه می‌شود تا تبلیغ شود. ولی تبلیغ هم باید اصولی باشد. این‌که برج آزادی را دقیقا به لباس تبدیل کنید در طراحی، اصولی نیست، چون این لباس‌ها برای کوچه و خیابان نمی‌تواند مناسب باشد. مدیر گروه طراحی پارچه و لباس دانشگاه هنر ادامه داد: هنرمندان سینما یا افراد مشهور دوست دارند فرق کنند. همه جای دنیا این هست و ایرادی هم ندارد. آنها ترجیح می‌دهند در مناسبت‌ها لباس‌هایی بپوشند که متمایز باشد. اما مساله این است که کلمه طراحی و فکر پشت طراحی در ایران، موضوعی گم شده است، چون برخی از افرادی که کار طراحی انجام می‌دهند، دانش لازم را ندارند و ذوقی، کار می‌کنند و هر کاری دوست دارند انجام می‌دهند. درحالی که کار ذوقی هم باید استانداردی داشته باشد.