در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
حمل و نقل دریایی هوشمند می شود
حمل و نقل دریایی با جابه جایی بیش از 90درصد کالاها در زنجیره حمل و نقل بین المللی جایگاه ویژه ای دارد. ترمینال کانتینری سیستمی پویا و پیچیده است و در نتیجه ارائه مدل واحد و جامع برای مدیریت آن در عمل غیر ممکن است.
اما استفاده از روش های مبتنی بر هوش مصنوعی به منظور حل مسائلی از این دست در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته اند. شبکه های عصبی ، سیستم های فازی ، روش های تکاملی ، سیستم های خبره و نیز سیستم های Multi Agentاز جمله راهکارهای ارائه شده از سوی این شاخه از دانش برای مدیریت سیستم های پیچیده هستند.
به این ترتیب می توان با کمک سیستم های دریانوردی هوشمند براحتی ترمینال های کانتینری را مدیریت کرد. روند پیوسته صنعتی شدن و افزایش روزافزون جمعیت جوامع بشری ، ضرورت وجود زنجیره های حمل و نقل بهینه تر و یکپارچه تر را اجتناب ناپذیر کرده است.
در این میان ، حمل و نقل دریایی با جابه جایی بیش از 90درصد از کالاها در زنجیره حمل و نقل بین المللی جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است.
ترمینال های کانتینری به عنوان رابط اصلی میان زنجیره حمل و نقل دریایی و زمینی قرار گرفته اند و افزایش بازدهی آنها به صورت موازی موجب افزایش کارآمدی زنجیره حمل و نقل می شود.
بیش از 70درصد از جابه جایی دریایی کالاها در قالب کانتینرها انجام می شود و روند کانتینری شدن سیر صعودی خود را طی می کند. به دنبال افزایش تعداد کانتینرها در چرخه حمل و نقل دریایی ، تقاضا برای ساختن کشتی های کانتینری با ظرفیت حمل کانتینرهایی به مراتب بیشتر از آنچه امروزه وجود دارد، مطرح خواهد شد.
همین امر بر لزوم بازنگری در شیوه های جاری مدیریت ترمینال های کانتینری تاکید می ورزد. به گفته مهندس کیوان آذریون ، کارشناس فناوری اطلاعات به طور کلی منظور از سیستم ترمینال کانتینری سیستمی جامع و پیچیده است که به منظور سرویس دادن به انواع کانتینرهای ورودی به وسیله تریلر و قطار و خروجی توسط کشتی و به عکس احداث شده است.
آذریون می افزاید: در ترمینال کانتینری برای افزایش بهره وری و نیز کاهش هزینه ها، به مدیریتی جامع نیاز است.
مدیریتی که براساس تجربیات پیشین ترمینال ، امکانات و سیاست های کنونی ترمینال و نیز برآوردی صحیح از آینده ، بتواند همواره توازنی معقول بین بهره وری و صرف هزینه ها برقرار کند، این مهم مگر با بهره گیری بهینه از پتانسیل های موجود و بازنگری اساسی در ساختارهای موجود، جامه عمل نخواهد پوشید.
در دنیای امروزی ، یکی از راههای مدیریت چنین سیستم های جامعی ، به کارگیری روشهای مبتنی بر تکنیک های هوش مصنوعی است. این روشها با الهام از روشهای بیولوژیکی سعی در حل بهینه مسائل دشوار دارند.
تفکر ماشین به جای انسان
هوش مصنوعی با طرح این پرسش که چرا انسان برخی مسائل مانند درک گفتار، شناسایی تصویر و متن مدیریت های کلان را بسیار بهتر از رایانه های دیجیتال حل می کند، تبلور یافت.
به طور کلی ، هوش مصنوعی می کوشد حل مسائلی را که در حال حاضر حل آنها از سوی انسان بسیار کارآمدتر از حل آنها با رایانه است ، برای رایانه های دیجیتال ممکن کند. البته این کوشش شامل ترجمه دانش و منطق تصمیم گیری انسان به دانش و منطق قابل فهم و تصمیم گیری برای رایانه ها، ضمن شبیه سازی پروسه های طبیعی و سیستم تفکر انسان توسط رایانه می شود.
به گفته آذریون ، امروزه هوش مصنوعی جایگاه خاصی در حل انواع مسائل مختلف بویژه مسائل بهینه سازی در سراسر دنیا دارد. در زمینه دریانوردی نیز در سالهای اخیر تلاشهای زیادی برای به کارگیری در بسیاری از بنادر معتبر دنیا از روشهای هوشمند برای افزایش بهره وری و عملکرد بندر، کشتی و همچنین حفظ امنیت کارکنان و تجهیزات استفاده می شود.
برای نمونه می توان به استفاده از این روش در بندر جنوای ایتالیا از سال 2002، بندر پوسان کره جنوبی از سال 2003، بندر کاناورال در ایالت کالیفرنیا از سال 2001و در نهایت بندر هامبورگ آلمان از سال 2000اشاره کرد. همچنین استفاده از کنترلرهای فازی به منظور هدایت و کنترل تجهیزات دریایی از جمله کنترل کشنده ها و جرثقیل ها در بنادر معتبر دنیا مرسوم است.
هوش مصنوعی در پایانه های ایران
نگاه ویژه سازمان بنادر و کشتیرانی در جهت سیاست های جمهوری اسلامی ایران به بندر شهید رجایی و توسعه ترمینال کانتینری آن ، زمینه بسیار مناسبی را برای پیاده سازی یک سیستم هوشمند برای مدیریت در این بندر فراهم کرده است.
آذریون در این خصوص می گوید: به منظور هوشمند کردن این ترمینال با استفاده از توان متخصصان ایرانی و برخورداری از تیمی مجرب و حرفه ای در کنار سرمایه گذاری مالی مناسب و استفاده از مجموعه سخت افزاری روز دنیا موفق شده ایم اولین و تنها نرم افزار ایرانی را که علاوه بر داشتن تمامی توانایی های نرم افزارهای مشابه خارجی ، به طور کامل با قوانین و مقررات بندری و گمرکی جمهوری اسلامی ایران همخوانی دارند، تولید کنیم.
آذریون ضمن تشکر از مهندس کوروش جلالی ، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد و دکتر جاهد مطلق ، استادیار دانشگاه علم و صنعت ایران می افزاید: در این نرم افزار که TCTS نام دارد، سعی شده است علاوه بر ویژگی جامع ، پیشرفته و یکپارچه بودن ، حداکثر هوشمندی هم در نظر گرفته شود.
بر این اساس ، سیستمی متشکل از 3پیمانه مستقل یعنی پیمانه پیشگو، طراح و شبیه ساز برای مدیریت ترمینال کانتینری در نظر گرفته شده است.
هوشی که از قبل تصمیم می گیرد
وظیفه پیمانه پیشگو بهره گیری از داده ها و رویدادهای قدیمی برای پیشگویی رویدادهای آینده است. برای پیاده سازی این بخش می توان از روشهای آماری ، تحلیل سری های زمانی و شبکه های عصبی مصنوعی استفاده کرد.
آذریون وظیفه پیمانه طراح را نیز اتخاذ بهترین تصمیم و سیاست ممکن و بهره گیری حداکثر از تجهیزات موجود می داند و می افزاید: به همین دلیل ، یک سیستم هوشمند مبتنی بر عاملها برای مدیریت چنین سیستمی پیشنهاد می شود.
یکی از منطقهای ارتباطی میان عاملها، منطق مبتنی بر بازارهای مزایده است. در این روش هر عامل که سرویسی را ارائه می کند از طریق برگزاری مزایده ای ، سرویس خود را با دیگر عوامل ذی نفع می شود در نهایت عاملی که بالاترین قیمت را پیشنهاد کرده است ، برنده مزایده است.
هر عامل برای محاسبه مبلغ مزایده الگوریتم هوشمند و پیچیده ای که براساس عملکرد منحصر به فرد خود اجرا می کند به این شکل که تحویل دادن کانتینر به معنای فروش و تحویل گرفتن آن به معنای خرید تلقی می شود.
با توجه به زیر سیستم های یک ترمینال کانتینری 4عامل اصلی کشتی ، اسکله ، محوطه و درب و 3 عامل کمکی جرثقیل ساحلی ، حمل و نقل و جرثقیل خشکی برای یک ترمینال کانتینری پیشنهاد می شوند.
هدف اصلی پیمانه شبیه ساز نیز واقعی کردن رویدادها و فعالیت ها به صورت مجازی و نیز ارزیابی سیاست های مدیریتی و رویدادهای آینده است. با این پیمانه می توانیم آثار اتخاذ یک تصمیم یا خرید یک جرثقیل را پیش از انجام واقعی آن یعنی قبل از صرف هزینه مشاهده کنیم.
مدیریت با کمک هوش مصنوعی
3شاخه اصلی هوش مصنوعی برای دستیابی به هوشمندی ترمینال های دریایی شامل این موارد می شوند:
1-رایانش نرم: شاخه ای از هوش مصنوعی در تلاش برای مدل کردن مراحل طبیعی در حل مسائل موجود در طبیعت است. یکی از معروف ترین روشهای این شاخه الگوریتم ژنتیک است.
به طور کل، الگورتیم های ژنتیک روشی همه منظوره برای حل مسائل متنوع از طریق شبیه سازی روند زاد و ولد موجودات در طبیعت ارائه می کند.
2-شبکه های عصبی مصنوعی: شاخه ای از هوش مصنوعی در تلاش برای مدل کردن مغز و سیستم تفکر و اعصاب انسانی در قالب تعاریف ریاضی و نرونهای مصنوعی است.
3-منطق فازی: شاخه ای از هوش مصنوعی در تلاش برای مدل کردن منطق چند مقداره به منطق قابل فهم برای رایانه های دیجیتال است.
بهاره صفوی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
