از «سیب» بپرسید

دکتر آزاده فهیمیان‌/‌متخصص اطفال

با توجه به توضیح شما، دخترتان دچار آفت دهان شده است. عامل این مشکل، یعنی آفت دهان، به عامل ایجاد تبخال یا «هرپس» بسیار شبیه است و معمولا در افرادی که تبخال می‌زنند، آفت دهان نیز دیده می‌شود. هما‌ن‌طور که اشاره کردید، این دانه‌ها با یک لایه سفید مایل به خاکستری پوشیده شده و بسیار دردناک است. از آنجا‌ که عامل آن ویروسی است، با تب همراه است. در توضیح اشاره کردید که فرزند شما دچار مشکل بلع شده بود. دلیلش این است که احتمالا دانه‌ها در راه گلوی او نیز ایجاد شده است. دانه‌های آفت ممکن است گاهی گلو، لثه‌، کام و زبان را درگیر کند.

سوال کرده‌اید که آیا تب باعث بروز این دانه‌ها می‌شود؟ در واقع مساله به‌عکس است. بروز این دانه‌ها دلیل ایجاد تب است. اما برای بروز این دانه‌ها علت‌های مختلفی وجود دارد که به این موارد می‌توان اشاره کرد: اضطراب و استرس، مراجعه به دندانپزشک، عفونت ویروسی، شوک، نزدیکی به عادت ماهانه ـ البته درباره دختر شما این مساله وجود ندارد ‌ـ‌ مسواک زدن نادرست و آسیب به لثه‌ها، خوردن غذای داغ، خوردن غذاهای نمک‌سود مانند چیپس و پفک و خوردن غذاها یا چاشنی‌های حاوی مواد محرک مانند فلفل و ادویه. برای جلوگیری از ابتلا به این مشکل، دختر شما باید محیط دهانش را همیشه تمیز نگه دارد و از نخ دندان و مسواک مناسب که به لثه‌ها آسیب نمی‌رساند، استفاده کند. ‌تغذیه مناسب و جلوگیری از مصرف مواد محرک نکته دیگری است که باید آن را رعایت کنید. برای این منظور به تغذیه او دقت کنید و ببینید در چند روز اخیر فرزندتان چه خوراکی‌هایی استفاده کرده که ممکن است محیط دهانی او را تحریک کرده باشد. مساله اضطراب و استرس بسیار مهم است. حواس‌تان به وضع روحی او باشد.

ممکن است در منزل یا بیرون از آن عاملی باعث استرس و اضطراب او شده و همین مساله باعث بروز آفت دهانی او شده باشد. این عارضه خود به خود پس از حدود دو هفته درمان می‌شود. اما برای کاهش درد، دخترتان را نزد متخصص ببرید تا با تجویز و مصرف داروی مناسب درد و التهاب کاهش یابد. علاوه بر این، فرزندتان می‌تواند با محلول نمک به میزان نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب ،‌ دهانش را هر روز شست‌وشو دهد. راهکار دیگر شست‌وشوی زخم‌ها با «پراکسید هیدروژنِ» 2 درصد به کمک گوش پاک‌کن است.

اگر درد بسیار شدید است از بی‌حس‌کننده‌های موضعی که متخصص تجویز کرده است، استفاده کنید. اشاره کردید که فرزندتان نمی‌تواند بخوبی غذا بخورد. بهتر است از غذاهایی که راحت‌تر هضم می‌شود و بیشتر مایع است، استفاده کنید. شیر، فرنی، ماست، بستنی، سوپ و... از این نوع خوراکی‌هاست. این غذاها با نی هم قابل خوردن است. این مشکل درمان قطعی ندارد و باید با کنترل آسیب‌های ناشی از آن را کم کرد.

صادق ق. هستم؛ از تهران پیامک می‌زنم (09120000563). چند وقت پیش بعد از پوشیدن کفش جدیدی که خریده بودم، موقع راه رفتن احساس کردم در ناحیه پاشنه مشکلی دارم. براحتی نمی‌توانستم راه بروم تا این‌که مساله جدی شد. نمی‌توانستم پایم را زمین بگذارم. به متخصص مراجعه کردم و بعد از بررسی مشخص شد دلیل این مساله «خار پاشنه» بود و برای برطرف شدن مشکل، استفاده از کفش طبی را پیشنهاد دادند. اما باز هم ثمربخش نبود. می‌خواستم بدانم برای رفع این مشکل باید چه کار کنم؟ ممکن است این مشکل باعث مسائل دیگری شود و نتوانم تا آخر عمر درست راه بروم؟

دکتر علی وفایی‌/‌ ارتوپد

خار پاشنه، زایده‌ای استخوانی است که در پاشنه ایجاد می‌شود و همان‌طور که شما هم توضیح دادید، باعث بروز درد و اختلال در راه رفتن می‌شود. گاهی این مشکل علامتی ندارد، اما در اغلب موارد بر اثر راه‌رفتن، روی زایده مذکور فشار وارد می‌شود و پاشنه پا درد می‌گیرد.

نمی‌توان الزاما دلیل آن را پوشیدن کفش نامناسب دانست؛ اما استفاده از کفش نامناسب یکی از عوامل مهم بروز این آسیب است. هر عامل محرکی که پاشنه را تحت تاثیر قرار دهد، زمینه‌ساز مشکل خار پاشنه است. در واقع براثر این عوامل بافت پاشنه دچار آسیب، تورم و التهاب و استخوانی‌شدن رباط‌های کف پا می‌شود. عواملی مانند اضافه‌وزن، دویدن بویژه در وضع نامناسب و ایستادن به مدت طولانی باعث بروز خار پاشنه می‌شود. شما به این مشکل دچار شده‌اید و برای درمان باید حتما پیش متخصص بروید و در صورت نیاز عمل جراحی کنید.

اما برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و برای جلوگیری از ابتلای مجدد باید به چند نکته دقت کنید. از انجام فعالیت‌هایی که باعث فشار آمدن به پاشنه پا می‌شود، خودداری کنید؛ به‌ویژه اگر این فشار مداوم است و باعث تشدید درد و بروز نشانه‌های بیماری می‌شود. از کفش طبی استفاده کنید، زیرا این کفش‌ها در ناحیه پاشنه وضعیت خاصی دارد که مانع از فشار آمدن به ناحیه مورد نظر در حین راه رفتن می‌شود. در واقع، این ناحیه از کفش معمولا دارای یک بخش نرم و محافظ است. اگر با مراقبت‌های لازم مشکل خار پاشنه برطرف نشود باید با جراحی مشکل را برطرف کرد. برای درمان خار پاشنه بندرت جراحی پیشنهاد می‌شود، اما اگر درمان با رعایت نکته‌های توصیه‌شده انجام نشود، نیاز به عمل جراحی است. همچنین اگر با وجود مراجعه به متخصص نکته‌های توصیه‌شده را به دقت رعایت نکنید، خطر باقی ماندن بیماری، لنگیدن، کمردرد و زانودرد وجود دارد. با کمپرس آب سرد در ناحیه پاشنه پا، سه تا چهار بار در روز و هر بار به مدت ده تا 15 دقیقه می‌توانید درد را کنترل کنید. استفاده از کفی طبی برای کفش‌های معمولی نیز ضروری است تا به ناحیه پاشنه پا فشار وارد نیاید. اگر دچار اضافه‌وزن هستید، حتما وزن‌تان را کاهش دهید. با شروع دوره درمان، بهتر است فعالیت‌هایتان را به شکلی تنظیم کنید که به ناحیه پاشنه فشار نیاید. برای مثال‌ از بلند کردن بار سنگین و فشار آمدن به پاشنه، حرکت‌های سریعی مانند دویدن یا پیاده‌روی طولانی‌ پرهیز کنید. اگر کفشی خریده‌اید که با آن احساس راحتی نمی‌کنید آن را کنار بگذارید، زیرا استفاده مجدد از آن ممکن است زمینه‌ساز افزایش مشکل و اختلال در روند درمان شود.