مداد یا آدم آهنی؛

لوازم التحریر نباید موجب سروصدا و به هم خوردن سکوت و آرامش کلاس درس که محیط آموزشی است ، شود. یکی از شرایطی که در کلاس درس به تمرکز دانش آموز بر مسائل درسی و در نتیجه یادگیری وی کمک بسیار می کند، سکوت در کلاس است. سکوت در کلاس باعث می شود دانش آموز بهتر صدای معلم و مباحثی را که مطرح می کند، بشنود.
از این نظر سکوت پیش زمینه و مقدمه دریافت مطالبی است که معلم در کلاس درس ارائه می کند؛ بنابراین بیشتر صاحب نظران تاکید دارند که باید محیطهای آموزشی به گونه ای طراحی و ساخته شوند که هنگام تدریس سروصداهای اضافی و مزاحم مانع رسیدن صدای معلم به دانش آموز و ایجاد اخلال در جهت ایجاد ارتباط بین معلم و دانش آموزان نشود.
از طرف دیگر معلمان نیز با توجه به همین اصل در عمل ، هنگام تدریس قبل از هر چیز تلاش می کنند آرامش و سکوت را در کلاس برقرار کنند.
با توجه به این اصل مهم ضرورت دارد لوازم التحریر و ابزارهای آموزشی هم که در اختیار دانش آموزان قرار می گیرند و در کلاس درس استفاده می شوند به گونه ای باشند که صداهای اضافی ایجاد نکنند و سکوت و آرامش کلاس را به هم نریزند.
متاسفانه وقتی به بازار لوازم التحریر توجه می کنیم ، در می یابیم برخی از این لوازم در تولیدشان به این اصل مهم توجه نشده است ، بلکه به گونه ای ساخته شده اند که هنگام استفاده از آنها سر و صدای زیادی ایجاد می شود یا این که در تولید برخی لوازم به صورت عمدی و ارادی در آنها صداهایی تعبیه شده که اضافی است و اصلا کاربرد آموزشی ندارند.
لوازمی مانند جامدادی های فلزی پر سر و صدا یا لوازمی که به اشکال اسباب بازیهای صدادار ساخته شده اند، از جمله این موارد هستند.
آموزگاران و معلمان در آغاز درس خود در هر کلاسی تلاش و وقت زیادی به کار می برند تا دانش آموزان را ساکت کنند تا زمینه برای انتقال صدای آنها به همه کلاس فراهم شود، اما همین که یکی از این لوازم به وسیله یک یا چند دانش آموز مورد استفاده قرار می گیرد، سکوت کلاس در هم می شکند و همهمه و سروصدا را جایگزین سکوت و آرامش می کند.
این مساله ضمن آن که امکان رسیدن صدای معلم به دانش آموزان را از میان می برد بخشی از وقت معلم و کلاس را نیز در جهت ساکت شدن مجدد کلاس به هدر می دهد. متاسفانه برخی والدین بدون توجه به این اصل آموزشی اقدام به خرید این دسته از لوازم التحریر می کنند.
معمولا دلیل و توجیه آنها در خرید این وسایل این است که یا فرزندان اصرار می کنند یا این لوازم کاربرد دوگانه دارند.
هم لوازم التحریر هستند و برای کار مدرسه مورد استفاده قرار می گیرند و هم این که هنگام بیکاری به صورت اسباب بازی از آنها استفاده می شود. این که ممکن است کودکانمان بدون توجه به اصول آموزشی برای خرید چیزی اصرار داشته باشند، طبیعی است.
این از خصلتهای کودکی آنها ناشی می شود، ولی وظیفه ما بزرگترهاست که آنها را قانع کنیم و بگوییم وسیله مورد نظر برای مدرسه و کار آموزشی کارآیی ندارد. توجیه این که وسایل دو کاربردی است ، چندان درست و منطقی نیست.
ما باید میان بازی و آموزش فرزندانمان تفکیک قائل شویم . برای آموزش آنها مناسب ترین وسیله دارای کاربرد آموزشی را در اختیارشان قرار دهیم و برای بازی آنها نیز جداگانه لوازم بازی مناسب تهیه کنیم.
استفاده از لوازم التحریر دو کاربردی با هدف صرفه جویی اصلا منطقی نیست ، زیرا این صرفه جویی ما را از هدف اصلی مان که آموزش و یادگیری فرزندانمان است ، باز می دارد.
از طرف دیگر استفاده از این لوازم برای بازی نیز نمی تواند به نیاز بچه ها به بازی پاسخ مناسبی بدهد. پس این صرفه جویی به هیچ وجه توصیه نمی شود.


لوازم التحریر جمع و جور

لوازم التحریر نباید بزرگ و جاگیر باشد، بلکه اندازه و شکل آنها باید به گونه ای باشد که بتواند نیازهای آموزشی را بر طرف کند، نه آن که در سر راه تامین این نیازها قرار گیرد. محیطهای آموزشی که در اختیار دانش آموزان ما قرار دارد بسیار محدود است.
هر گونه وسایل و ابزاری که حجم زیادی داشته باشد و جای زیادی را بگیرد می تواند موجب اخلال در برنامه آموزشی بویژه کلاس درس شود.
دانش آموزان در کلاس درس کنار هم و روی یک نیمکت و پشت یک میز می نشینند. معمولا پشت هر میز و روی یک نیمکت 3نفر و گاهی 4نفر جای می گیرند.
بنابراین فضایی که در اختیار دانش آموزان قرار می گیرد بین 3یا 4نفر تقسیم می شود، پس بسیار محدود است ، بنابر این لازم است دانش آموزان از این فضای محدود به گونه ای استفاده کنند که مزاحمتی برای خود و دیگران ایجاد نکنند.


لوازم التحریر ایمن

لوازم التحریر باید ایمنی داشته باشد و سلامت و بهداشت دانش آموزان را تهدید نکند. لوازمی که کودکان از آنها استفاده می کنند چه برای بازی چه برای امور دیگر باید به گونه ای ساخته شود که هنگام استفاده موجب وارد آمدن صدمه ای به کودکان نشود.
در تولید لوازم التحریر نیز باید به این نکته بسیار مهم توجه شود؛ اما سیری در بازار لوازم التحریر نشان می دهد که برخی لوازم تولید شده این ویژگی را ندارند. به عنوان مثال جامدادی هایی به بازار عرضه شده است که اگر چه جذابیت های ویژه ای دارند اما با لبه های تیز و برنده تولید شده اند که می تواند برای دستان ظریف و لطیف دانش آموزان ابتدایی خطرساز باشد.
شاید این نکته که لبه های یک جامدادی تیز و برنده است ، کنار تیزی مداد و خودکارهایی که مورد استفاده قرار می گیرند چندان مهم جلوه نکند؛ اما باید توجه داشته باشیم که امروزه ابزارهای آموزشی هوشمند و رایانه ای تولید می شود که امکان آسیب دیدن بچه ها هنگام استفاده از آنها به صفر رسیده است.
بر این اساس اگر چه هنوز امکان استفاده از این ابزارها را نداریم و نمی توانیم خودکار و مداد را کنار بگذاریم و استفاده از لوازمی که امکان آسیب دیدن بچه ها در آنها وجود دارد را به صفر برسانیم، ولی می توانیم با انتخاب های درست و تهیه لوازم مناسب ، ایمنی بچه ها را افزایش دهیم و امکان صدمه دیدن آنها از لوازم التحریر را به حداقل برسانیم ، زیرا اگر در استفاده از لوازم التحریر حتی خراشی هم به دستان دانش آموز وارد شود ضمن آن که دانش آموز را از آموختن (حداقل در یک روز باز می دارد) موجب اختلال در کلاس و روند آموزش یک برنامه درسی نیز می شود.
از طرف دیگر برخی لوازم التحریرها نیز به گونه ای تولید شده اند که در آنها به سلامت و بهداشت دانش آموزان توجه نشده است.
کیفهای سنگین و غیراستاندارد و لوازم التحریری با بوهای متنوع و گاه حساسیت زا مانند پاک کن و مدادهای معطر از جمله این لوازم اند. استفاده از کیف های سنگین و غیراستاندارد استخوان های نرم و در حال رشد دانش آموزان را تحت تاثیر قرار می دهد و تهدید می کند و لوازم معطر ممکن است موجب حساسیت شوند یا این که دانش آموزان خردسال را به سمت جویدن یا خوردن این لوازم سوق دهند.
این موضوع گاهی می تواند عواقب و نتایج ناگواری در پی داشته باشد. بر این اساس هر کدام به نوعی ضمن آن که سلامت و بهداشت دانش آموزان را تهدید می کنند، می توانند در روند آموزش و یادگیری دانش آموز نیز ایجاد اختلال کنند. از این رو لازم است والدین در تهیه لوازم مورد نیاز فرزندان خود به این نکته توجه داشته باشند که آن لوازم بهداشت و سلامت فرزندشان را تهدید نکند و به مخاطره نیندازد.
در نظر گرفتن این ویژگی های چهارگانه تا حد زیادی به ما کمک می کند تا لوازم التحریر مناسب را تهیه کنیم و در اختیار فرزندانمان قرار دهیم. البته لازم است در درازمدت همان گونه که در تولید بسیاری از کالاها به استاندارد بودن آنها توجه می شود، در روند تولید یا واردات لوازم التحریر نیز به استاندارد بودن و مطابقت داشتن آن با اهداف آموزشی توجه شود.
در این صورت ضمن آن که به برنامه های آموزشی و روند تعلیم و تربیت کمک می شود والدین نیز می توانند با آسودگی خاطر بیشتر به خرید لوازم التحریر مورد نیاز فرزندان خود اقدام کنند.

رقیه باریکانی