از «سیب» بپرسید

دکتر کتایون برجیس ‌/‌ متخصص زنان، زایمان و نازایی

دیابت بارداری، هما‌ن‌طور که از اسمش هم پیداست در زنان باردار بروز می‌کند، اما در همه زنان باردار مشاهده نشده و فقط 5 تا 10 درصد آنها به این مشکل دچار می‌شوند. تشخیص آن نیز بین هفته 24 تا 28 بارداری با انجام آزمایش مشخص می‌شود. از بارزترین نشانه‌های این اختلال، وجود قند در ادرار و بالا رفتن قند خون است؛ یعنی مشابه زمانی است که فرد مبتلا به دیابت نوع اول یا دوم است.

همان‌طور که اشاره کردید متخصص به شما توصیه کرده ‌که باید وضع را بسرعت ‌ کنترل کنید. دلیل آن نیز اثرهای ثانویه ایجادشده در بدن مادر و اثرهای منفی آن روی جنین است. یکی از مهم‌ترین آنها خطر «اکلاسیمی» یا فشار خون بالای ناشی از دیابت بارداری است. نوسان میزان قند و فشار خون ممکن است سلامت مادر و جنین را به خطر بیندازد. در شرح‌حال‌تان توضیح دادید که یک بار بارداری ناموفق داشته‌اید، اما علت به دنیا آمدن جنین مرده را توضیح نداده‌اید. دلیل آن الزاما افزایش میزان قند خون و دیابت دوران بارداری نیست. اما زنانی که یک بار سابقه چنین مساله‌ای را داشته‌اند، زودتر از زمانی که شما برای بررسی دیابت بارداری اقدام کرده‌اید، باید از این نظر بررسی شوند. زیرا در زنان با برخی نشانه‌ها، از همان ابتدای بارداری، وضع مادر از نظر دیابت باید مورد بررسی و پیگیری دقیق قرار بگیرد، اما این نکته را همین جا یادآوری کنم که گاهی بانبود هیچ‌کدام از نشانه‌هایی که به آن اشاره خواهد شد، مادر دچار دیابت بارداری می‌شود. از عواملی که زمینه‌ساز افزایش میزان قند خون و ابتلا به دیابت دوران بارداری می‌شود می‌توان به مواردی اشاره کرد مانند: قند در ادرار، سقط جنین مکرر، به دنیا آمدن جنین مرده، سابقه ابتلا به دیابت در خانواده، سن بالای 30سال، اضافه‌وزن مادر و شاخص توده بدنی بالاتر از 30، سابقه تولد نوزاد با وزن چهار کیلو و بالاتر، تولد نوزاد با ناهنجاری‌های مختلف مادرزادی و فشار خون بالا. اگر مادر به یک یا چند مشکل از این مشکلات مبتلا باشد، خطر ابتلا به دیابت در دوران بارداری افزایش می‌یابد. افراد دارای این سوابق باید پیش از بارداری وضع‌شان را از نظر میزان قند خون بررسی کنند.

یکی از دلایل مهم ابتلا به دیابت بارداری، افزایش مقاومت سلول‌های بدن مادر باردار به انسولین است. در زنان باردار، درصد بالای افزایش انسولین برای تنظیم قند خون دیده می‌شود. این تغییر تا حد مشخصی طبیعی است؛ اما بیش از درصدی مشخص، دیابت بارداری محسوب می‌شود.

به‌طور طبیعی با تولد نوزاد این مساله از بین می‌رود، اما در درصد کمی از زنان نیز ممکن است دیابت بارداری باقی بماند که این حالت بیشتر در زنانی دیده می‌شود که دیابت دوران بارداری آنها تشخیص داده نشده و به‌موقع درمان نشده است. البته یادتان باشد هر چه وزن‌گیری مادر در دوران بارداری مناسب‌تر و براساس الگوی اضافه‌وزن باشد، پس از زایمان خطر باقی‌ماندن دیابت بارداری کمتر و بازگشت به وزن مطلوب نیز سریع‌تر انجام می‌شود.

بهدخت الف. هستم؛ از تهران پیامک می‌زنم ( 09190000548). 28 سال دارم. نزدیک به سه هفته است که لب‌هایم دچار خارش و سوزش شده و کناره‌های آن ترک برداشته و دردناک شده است. از انواع چرب‌کننده استفاده کرده‌ام، اما نتیجه نداشته است. آیا ممکن است نشانه ابتلا به بیماری خاصی باشد؟

دکتر مریم طباطبایی یزدی، متخصص پوست، مو و زیبایی

مساله‌ای که به آن اشاره می‌کنید ممکن است بیانگر وجود مشکلاتی در بدن باشد که نتیجه آن بروز این علامت است. اولین مساله‌ای که خودتان نیز به آن اشاره کردید، مساله خشکی لب است که با استفاده از کرم‌های مرطوب‌کننده و چرب‌کننده لب‌ها این مشکل ممکن است برطرف شود، اما با توجه به این‌که اشاره می‌کنید با وجود استفاده از کرم‌ها پاسخی نگرفته‌اید، احتمالا یا کرم‌تان مناسب نبوده یا مشکل ترک کنار لب شما به دلیل خشکی نیست و علت دیگری دارد. مساله بعدی کمبود عنصر آهن در بدن است. فقر آهن یا آنمی ناشی از کمبود آهن در بدن، دلیل دیگری برای بروز این مشکل است. ‌ بنابراین لازم است به متخصص مراجعه کنید و با درخواست انجام آزمایش خون و بررسی وضع گلبول‌های قرمز خون وضع‌تان را از نظر میزان آهن موجود در بدن بررسی کنید.‌

در سوال به این نکته اشاره نکرده‌اید که به مشکل تبخال دچار هستید یا نه؟ زیرا ویروس «هرپس» دهانی که زمینه‌ساز بروز تبخال است ممکن است باعث ایجاد زخم‌های دهانی شود. کمبود ویتامین‌های خانواده B از دیگر دلایل ابتلا به زخم گوشه دهان است. بنابراین باید از نظر میزان ویتامین B مصرفی نیز وضع تغذیه‌ای‌تان را بررسی کنید. مصرف مکمل این ویتامین تحت نظر متخصص، مصرف مواد غذایی حاوی این ویتامین مانند نان و برنج سبوس‌دار و انواع کلم‌ها ممکن است مشکل کمبود ویتامین B را برطرف کند. سوختگی دهان، زبان و لب‌ها در اثر خوردن خوراکی یا نوشیدنی داغ نیز شاید زمینه‌ساز بروز این نوع زخم گوشه لب باشد. خشکی دهان به هر دلیل و کمبود بزاق از دیگر علت‌های بروز زخم و ترک گوشه لب است.

ابتلا به بیماری «کاوازاکی» دلیل دیگری برای بروز این حالت است. چون کاوازاکی بیماری التهابی است و عوارض ثانویه آزاردهنده‌ای مانند آنچه برای شما اتفاق افتاده، ایجاد می‌کند. «تب یونجه» یکی دیگر از عوامل زمینه‌ساز بروز این حالت است. بنابراین با توجه به گستردگی علت ایجاد ترک و زخم گوشه لب‌ها بهتر است به متخصص پوست و مو و متخصص داخلی مراجعه تا وضع جسمی‌تان بررسی شود.