3 تیر بازهم پای صندوق های رای؛

تکلیف انتخابات 27 خرداد در مرحله اول تمام می شود؛ پاسخ مثبت به این پرسش را حتی زبده ترین سیاستمداران بصراحت اعلام نمی کنند.

کد خبر: ۶۶۶۷۷

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ، یکی دو روز پس از ثبت نام در وزارت کشور، میزبان مقبولیت خود را 51درصد خواند. این نشان می دهد رئیس جمهور سالهای 68 تا 76 ، در این فرض خوشبینانه هم خود را دارای اکثریت بسیار ضعیف و شکننده ای می داند و احتمال ورود به مرحله دوم را جدی احساس می کند. اقبال شهروندان به دیگر نامزدها نیز تاکنون از 20 تا 25 درصد بالاتر نرفته و اگر اتفاق خاصی تا 2 هفته آینده رخ ندهد ، باید منتظر ماند که وزارت کشور روز سوم تیر نیز دهها هزار صندوق رای را تدارک کند.

لابد فرض این است که هیچ نامزدی برای شکست در انتخابات ریاست جمهوری به میدان نیامده است . با این حال از 8 نامزد کنونی 7 نفر پشت در خواهند ماند. اگر نظرسنجی های موجود را با همه اشکالاتی که در آن هست ملاک قرار دهیم ، انتخابات به مرحله دوم کشیده می شود.اما 2 نامزدی که به دور دوم می روند کدامها هستند؛ مصطفی معین می گوید رقیب من هاشمی رفسنجانی است . طرفداران مهدی کروبی نیز انتخابات را دو قطبی می دانند و رقابت اصلی را میان رئیس مجلس ششم و رئیس مجمع تشخیص مصلحت می دانند. مهر علیزاده هم ادعای مشابهی دارد. فارغ از این بلوفهای سیاسی ، احتمالات زیر برای انتخابات 2 مرحله ای متصور است :
1- هاشمی رفسنجانی و مهدی کروبی با اختلاف رای قابل توجهی به دور دوم راه پیدا کنند. در چنین فضایی ، اصولگرایان درباره هیچ یک از این 2 نامزد به وحدت نظر نخواهند رسید. شاید از نگاه برخی از آنها تفاوت خاصی میان شیخ اصلاحات و سردار سازندگی وجود نداشته باشد. به همین دلیل مرحله دوم انتخابات ، سرد و بی روح تر از آنچه تصور می رود برگزار خواهد شد. دوم خردادی های افراطی ، پشت سر کروبی نخواهند ایستاد و بخش عمده اصلاح طلبان معتدل نیز که تکلیف شان را از هم اکنون روشن کرده اند، به هاشمی رفسنجانی رای خواهند داد. در جبهه اصولگرایان نیز حتی مخالفان هاشمی رفسنجانی ، به سمت کروبی ابراز تمایل نخواهند کرد و در عوض بخش کوچکی از اصولگرایان ، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را ارجح خواهند دانست.
2- هاشمی رفسنجانی و مصطفی معین با اختلاف رای زیاد، راهی مرحله دوم شوند. در این فرض ضعیف ، احتمال پررونق تر شدن مرحله دوم انتخابات ، قوی تر است ، زیرا دوم خردادی های معتدل که از کروبی حمایت می کرده اند، به طرفداری از هاشمی خواهند برخاست . بخش کارگزارانی دوم خرداد نیز به رایزنی های گسترده با اصولگرایان خواهد پرداخت تا آرای نامزد خود را هرچه بالاتر ببرد. در این حالت ، اصولگرایان با گرفتن امتیاز، احتمالا از هاشمی رفسنجانی حمایت می کنند. طبیعی است مصطفی معین در چنین حالتی ، خود را پیروز میدان می داند. راه یافتن به مرحله دوم برای او ، مایه خوشحالی فراوان دوم خردادی ها خواهد بود زیرا آنها را از افسردگی شدید یکی دو سال اخیر تا حدی نجات می دهد. سرخوشی حاصل از چنین موقعیتی ، دستمایه مقالات فراوانی خواهد شد که در مطبوعات دوم خردادی و سایتهای اینترنتی وابسته به آنها انتشار می یابد.
3- هاشمی رفسنجانی و یکی از اصولگرایان به مرحله دوم راه پیدا کنند.
در چنین حالتی فرضهای زیر را نمی توان از نظر دور داشت :
رقابت میان هاشمی رفسنجانی و لاریجانی : شاید این وضعیت ، پرشورترین رقابت انتخاباتی را در مرحله دوم به نمایش بگذارد؛ زیرا به نظر می رسد مجموعه اصولگرایان و حتی آن بخش که متمایل به هاشمی رفسنجانی هستند از قوت قلب بیشتری برخوردار شوند و یکپارچه از لاریجانی حمایت کنند، به علاوه بعید نیست در صد زیادی از رای دهندگان که به هر دلیل ، حضور هاشمی رفسنجانی را در صدر ریاست قوه مجریه بر نمی تابند، به دفاع از لاریجانی بپردازند. گفته می شود برخی اصولگرایان دفاع از رئیس مجمع تشخیص مصلحت را صرفا به عنوان حربه ای برای جلوگیری از پیروزی جناح دوم خرداد در دست گرفته اند و چنانچه در مرحله دوم چنین خطری وجود نداشته باشد انگیزه چندانی برای دفاع از نامزد مرحله اول خود ندارند. از سوی دیگر حامیان سنتی و کارگزارانی آقای هاشمی ، در مرحله دوم سرمایه ای بیش از آنچه در مرحله اول از آن برخوردارند، ندارند و حتی ممکن است با تصور این که در هر حال ، پیروزی آقای هاشمی قطعی است ، از شرکت در انتخابات خودداری ورزند. در این حالت ، هاشمی رفسنجانی در موقعیتی سخت و نفسگیر قرار خواهد گرفت که مبارزه برای او از کرسی ریاست جمهوری چندان آسان نخواهد بود، حتی اگر او بتواند رقیب خود را شکست دهد، تفاوت آرای فاحشی نخواهد داشت . به همین دلیل هیچ استبعادی ندارد که هاشمی به آنچه ماهها قبل گفته است ، عمل کند. او همیشه اظهار کرده بود چنانچه در میان اصولگرایان ، نامزدی مقبول وجود داشته باشد از میدان رقابت کنار خواهد رفت . مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری می تواند هاشمی را بسرعت به چنین تصمیمی برساند و با انصراف از رقابت ، میدان را برای 2 نامزد دیگر باز کند. در این فرض ، لاریجانی به ریاست جمهوری خواهد رسید و هاشمی رفسنجانی نیز در حالی که بر اعتبار خود خواهد افزود، در سمت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نقش خود را ادامه می دهد. برخی آگاهان سیاسی معتقدند هاشمی رفسنجانی از ابتدا نیز با چنین تصویری وارد میدان انتخابات شده است.
رقابت میان هاشمی رفسنجانی و قالیباف :مرحله دوم انتخابات در چنین حالتی ، چندان تعیین کننده نخواهد بود؛ به علاوه نمی توان مشارکت گسترده و پرشوری را انتظار داشت . در این وضعیت ، ممکن است همه اصولگرایان به قالیباف ابراز تمایل نکنند. بجز جمعیت ایثارگران (که وزن خیلی بالایی میان اصولگرایان ندارد) و چند گروه کوچک دیگر، بقیه یا به سکوت متوسل خواهند شد یا تصریحا و تلویحا از هاشمی حمایت خواهند کرد. در ضمن صبغه نظامی قالیباف که در برخی گروهها و اقشار ، حساسیت شدیدی را برانگیخته ، روی آوردن به رئیس مجمع تشخیص مصلحت را قوت می بخشد. اگر وضع به این منوال پیش برود ، برد با هاشمی رفسنجانی است ؛ یعنی همان چیزی که قالیباف آن را نمی خواهد. به همین دلیل است که بسیاری از رایزنی های اصولگرایان حول این محور می چرخد که همه جناح اصولگرا به این نکته برسند که روی نامزدی که احتمال پیروزی آن قوی نیست ، سرمایه گذاری نکنند و هر چه زودتر روی فرد دیگری به اجماع برسند حتی اگر این اجماع در مرحله اول به نتیجه نرسد و به فرض قالیباف به مرحله دوم راه یابد ، با کناره گیری او از رقابت و دادن میدان به دیگر نامزد اصولگرا ، جناح اصولگرایان را به صندلی رئیس جمهور نزدیک خواهد کرد.
رقابت سیاسی هاشمی رفسنجانی و احمدی نژاد (یا محسن رضایی): اگر فرض کنیم دکتر محمود احمدی نژاد و دکتر محسن رضایی تا واپسین روزهای انتخابات از گردونه خارج نشوند و علاقه مند به بخت آزمایی خود باشند و باز هم اگر فرض کنیم یکی از این 2 نفر ، به مرحله دوم راه پیدا کند، باز هم هاشمی رفسنجانی پیروز میدان خواهد شد. (دلایل پیدایش چنین وضعیتی پیشتر توضیح داده شد).
4- رقابت میان یک اصولگرا و یک اصلاح طلب فرض کنیم هاشمی رفسنجانی از راهیابی به مرحله دوم انتخابات باز بماند و در این حالت ، یکی از نامزدهای اصولگرا و یکی از اصلاح طلبان ناچار به رقابت باشند. اقتضای این شرایط آن است که هاشمی رفسنجانی و حامیان او به دفاع از نامزد اصولگرایان بپردازند و ریاست جمهوری او را به قطعیت برسانند.
5- رقابت میان 2 اصولگرااین حالت به اختلافات اصولگرایان ، بیش از پیش دامن خواهد زد و در عین حال ، شوری در انتخابات به همراه نخواهد داشت زیرا نه جناح اصولگرایان و نه جناح دوم خرداد، به بازی در زمینی که برنده آن خوشایندشان نیست ، علاقه ای ندارند. در این صورت ، رئیس جمهور با رایی ضعیف برگزیده خواهد شد که احتمالا مطلوب هیچ کس نیست.
احتمالات دیگری نیز در این زمینه متصور است که با توجه به قوی نبودن آنها، می توان به آن توجه نکرد.