حریق ایرانی در قلب اروپا

امسال هم مثل همیشه اجراهایی در خارج از ایران در کارتابل هنرمندان موسیقی جای گرفت. 
در این میان پاییز سهم شلوغ‌تر و متنوع‌تری داشت. کیهان کلهر، حسین علیزاده، علیرضا قربانی، کوارتت کاسته، گروه «ماه» به سرپرستی مجید درخشانی و...  البته کلهر تقریبا تمام فعالیت‌هایش در خارج از ایران است و هراز‌گاهی به ایران هم می‌آید. 
شاید دیگر نتوان او را جزو هنرمندانی محسوب کرد که در ایران کنسرت برگزار می‌کند و حالا تورهایی هم در خارج از ایران دارد. در نتیجه چندان سهمی در گزارش ما ندارد. 
هم‌آوایان از رشت تا گوتنبرگ 
حسین علیزاده از معدود هنرمندانی است که از دهه ۱۳۶۰ تاکنون همواره طرفداران و علاقه‌مندانی در خارج از ایران داشته و بخش عمده‌ای از فعالیت‌هایش معطوف به اجرا در کشورهای اروپایی و آمریکا می‌شود.  مهرماه گذشته علیزاده تور خود را با گروه هم‌آوایان به خوانندگی محمد معتمدی در ایران آغاز کرد و جدای از تهران در شهرهایی همچون مشهد، رشت، شیراز، کرمانشاه، آمل، تربت حیدریه و...  روی صحنه رفتند. پیش از آغاز این تور در ایران حسین علیزاده و همین گروه (با کمی تغییر) در تاریخ ۶ مهرماه در گوتنبرگ سوئد روی صحنه رفته بودند. گروه در این برنامه همان رپرتواری را که بخش اولش آذری و بخش دوم آن دستگاهی بود  اجرا کردند. پس از تمام‌شدن این تور حسین علیزاده در فاصله چند روز دوباره به لندن رفت و در اواخر آبان با همراهی پژمان حدادی (نوازنده چیره‌دست تنبک) کنسرت بداهه‌نوازی اجرا کردند. علیزاده پس از این کنسرت در شهر لندن مستر کلاس نوازندگی تار برگزار کرد.  
خزان پیش از کریسمس ایرانی
«حریق خزان» عنوان آلبومی است به خوانندگی علیرضا قربانی و آهنگسازی یک هنرمند جوان با نام مهیار علیزاده.  این آلبوم که حدودا یک سال از انتشار آن می‌گذرد، از موفق‌ترین آلبوم‌های چند‌سال اخیر موسیقی ایران محسوب می‌شود. قطعه «ارغوان» این آلبوم که براساس شعری به همین نام از هوشنگ ابتهاج ساخته شده، حسابی در دل مردم جا باز کرده و به‌نوعی از مشهورترین و محبوب‌ترین کارهای علیرضا قربانی محسوب می‌شود. اواخر شهریور مهیار علیزاده که در اتریش تحصیل موسیقی می‌کند به ایران آمد.  قطعات آلبوم حریق خزان با ۳ قطعه جدید از همکاری این ۲ هنرمند برای کنسرتی آماده شد.  و هفته اول مهرماه این رپرتوار در تالار وحدت ۶مرتبه اجرا شد تا تاییدی باشد بر موفقیت و محبوبیت این آلبوم.  پس از این، این ۲ هنرمند تصمیم گرفتند همین برنامه را به شکل توری در اروپا اجرا کنند؛ توری که هفته گذشته با اجرا در شهر استکهلم سوئد به پایان رسید. نکته جالب این‌که محمود دولت‌آبادی نویسنده پرآوازه ایرانی در شهر دوسلدورف آلمان به تماشای این کنسرت رفت.  قربانی در شهرهایی از کشورهای اتریش، سوئد و آلمان این برنامه را برگزار کرد.  
وقتی جاز از ایران به اروپا می‌رود
اما در این میان «کوارتت کاسته» که یک گروه در سبک موسیقی جاز است هم بی‌سروصدا توری در اروپا برگزار کردند. آنها هم تور پاییزی خود را از اول آبان آغاز و در کشورهای اتریش، مجارستان و اسلواکی اجراهای متعددی را برگزار کردند. نکته جالب اجراهای کوارتت کاسته در مخاطبان آنهاست. آنها در سالن‌ها و کلاب‌های مشهوری که در آن موسیقی جاز اجرا می‌شود روی صحنه رفتند و مخاطبانشان، مخاطبان جدی این موسیقی بودند و اتفاقا از مخاطبان دلتنگ ایرانی در اجراهای این گروه خیلی خبری نبوده است. این گروه متشکل از احسان صدیق (گیتار)، روزبه فدوی (درامز)، مازیار یونسی (پیانو و آواز) و پیتر سلیمانی‌پور (ساکسیفون و کلارینت) است. کوارتت کاسته یکی از باکیفیت‌ترین گروهای ایران حداقل به لحاظ عیار نوازندگی است.  از آنها در آینده نزدیک بیشتر 
خواهیم شنید. 
«ماه» در پاییز کپنهاگ 
 گروه «ماه» به آهنگسازی و سرپرستی مجید درخشانی هم دیگر گروهی بود که اول پاییز تورش را در اروپا آغاز کرد. این گروه در شهرهایی همچون لندن، کپنهاگ،‌ هامبورگ، برلین و فرانکفورت روی صحنه رفتند. کوشان یغمایی (تمبک)، شاهو عندلیبی (نی)، مهرداد ناصحی (کمانچه)، جمشید صفرزاده (سنتور)، زهرا رنجپور (دف)، شیوا احمدی‌سپهر (عود) و مجید درخشانی (آهنگساز و سرپرست گروه) اعضای این گروه هستند که تورشان مهرماه در اروپا برگزار شد.  مجید درخشانی در ایران به‌عنوان سرپرست گروه خورشید و آهنگسازی برای استاد محمدرضا شجریان شناخته می‌شود.  
صدای «رومی» در سرتاسر اروپا
محمد معتمدی هم پس از پایان تور کنسرت‌های حسین علیزاده و گروه هم‌آوایان دوباره به گروه «رومی»  پیوست و با این گروه توری را در اروپا آغاز کرد. آهنگساز گروه «رومی» جاوید افسری‌راد است که نواختن ساز سنتور را هم برعهده دارد. دیگر اعضای گروه عبارتند از سینا جهان‌آبادی (کمانچه)،بهنام سامانی(دف) و رضا سامانی (تنبک) به همراه Sara Övinge از سوئد (ویولن)، Masa Zivkovic از صربستان (ویولا)،  Tove Margrethe Eriksta از نروژ (چلو) و Harpeet Bansal از هند (ویولن).  
گروه چندملیتی «رومی» که تور اروپایی خود را از فستیوال موسیقی ملل اوسلوی نروژ آغاز کرد، در شهر کلن نیز با اجرای قطعاتی در دستگاه ماهور و چهارگاه براساس اشعاری از نصرت رحمانی، هوشنگ ابتهاج و حافظ  روی صحنه رفت و پس از آن برای اجرا به شهر مادرید اسپانیا رفت و به‌تازگی بعد از اتمام تور خود اعضای ایرانی‌اش به ایران بازگشته‌اند. محمود دولت‌آبادی  به دیدن اجرای این گروه در کلن هم رفته بود.  این گزارش به بخشی از موفق‌ترین تورهای اروپایی موسیقی ایرانی اشاره کرد. با نزدیک شدن به پایان ایام محرم و صفر ماراتنی از کنسرت‌ها در داخل ایران هم در راه است.  ظاهرا روزهای پررونقی در انتظار موسیقی  است. امیدواریم که این تعدد کنسرت‌ها که زمزمه‌های آن به گوش می‌رسد تنها در تهران اتفاق نیفتد.

سردار ربیعی - روزنامه شهروند