تلویزیون و توپ چهل‌تکه

بعضی جمله‌ها همیشه سر زبان حسن آقاست. «قدیم‌ترها که رایانه و تلفن همراه و تبلت و از این حرفا نبود. هر چی بود همان سنگ‌های ریزی بود که به نشانه خبر کردن همدیگه سر ساعتی مشخص به شیشه می‌زدیم یا موقع برگشتن از مدرسه هماهنگ می‌کردیم چه ساعتی به کوچه بیاییم و سرگرم بازی شویم.»

راستش حسن آقا وقتی از دوران کودکی‌‌اش حرف می‌زند خیلی به تلویزیون کاری ندارد. انگار آن وقت‌ها حضور تکنولوژی در زندگی انسان آن‌قدرها هم جدی نبوده است. بگذریم، حسن آقا چانه گرمی دارد و وقتی سر بحث باز می‌شود، هزار خاطره گفته و نگفته دارد و خاطره‌هایش از گذشته فقط به کودکی‌اش مربوط نیست. او همیشه از جریان آشنا شدن با همسرش ناهید خانم می‌گوید؛ از این‌که وقتی او را دیده سه شبانه روز نتوانسته بخوابد. حسن آقا تعریف می‌کند پس از ازدواج با ناهید خانم و به دلیل علاقه همسرش کم‌کم به تماشای تلویزیون گرایش بیشتری پیدا کرده است. در ضمن می‌گوید آن وقت‌ها برنامه‌ها آن‌قدر علمی نبود و سطح بالایی نداشت که بخواهیم چیزی یاد بگیریم و حداقل وقتمان تلف نشود. او بعضی خاطره‌ها را به زحمت یادش می‌آید، اما اسم و ویژگی تمام برنامه‌ها و سریال‌های قدیمی را از بر است و با این‌که دست‌کم پانزده بیست سالی از پخششان می‌گذرد، اما داستان آنها را طوری برای فرزندانش سمیرا، فرشته و محمدرضا تعریف می‌کند که انگار کارگردانشان بوده است.

حسن آقا حتی از برنامه‌های کودک تلویزیون هم خاطره دارد، زیرا وقتی فرزندانش کوچک‌تر بوده‌اند همراه آنها به تماشای این برنامه می‌نشسته است. او می‌گوید تلویزیون این روزها دیگر نه یک وسیله برقی مثل ماشین لباسشویی و یخچال، بلکه یک دوست خوب و فایده‌رسان است. تلویزیون از نظر حسن آقا در این روزها کارکردی مثل توپ دو لایه دارد. اگرچه معتقد است این مثال شاید در نگاه اول بی‌ربط به نظر برسد، اما آن را این‌گونه توجیه می‌کند: «لایه دوم توپ از توپ اصلی محافظت می‌کنه و اون رو سنگین‌تر و شتابش رو موقع حرکت کمتر می‌کنه. این‌جوری می‌شه راحت‌تر فوتبال بازی کرد. تلویزیون هم دقیقا مثل لایه دوم توپ چهل‌تکه است. خیلی از خطرها رو به آدم هشدار می‌ده و از نظر علمی هم ذهنت رو سنگین‌تر می‌کنه.»

این مثال ساده حسن آقا همیشه باعث خنده بچه‌ها و همسرش می‌شود. حسن آقا، ولی خیلی جدی می‌گوید بخشی از موقعیت فعلی‌‌اش را مدیون اطلاعات مستقیم و غیرمستقیمی است که از طریق برنامه‌های تلویزیونی آموخته‌ است.

رکسانا قهقرایی