خرافاتی که با آنها زندگی می‌کنیم

افکار و عقاید خرافی، یکی دو تا نیست و نمی‌شود درباره همه آنها و این‌که چطور وارد فرهنگ مردم شده و چنین جایگاهی پیدا کرده است، صحبت کرد. اما آنچه مشخص است این‌که نه گربه سیاه می‌تواند ما را بدبخت کند و نه کلاغ بیچاره‌ای که در آسمان در حال پرواز است، نشانه بدی به حساب می‌آید. تار عنکبوت هم نمی‌تواند دردسرساز شود و عطسه‌کردن وقتی صحبت از فردی است که فوت کرده نمی‌تواند عامل مرگ و میر ما باشد. البته همه اینها را می‌دانیم ولی گاهی اینقدر در این خرافه‌ها غرق می‌شویم که تشخیص خرافه و واقعیت برایمان کمی سخت خواهد بود. مثلا وقتی به دنبال آدرس خانه‌ای هستیم و می‌بینیم پلاک 13 در کل کوچه، وجود ندارد! البته در بعضی هتل‌ها و ساختمان‌ها هم طبقه 13 حذف می‌شود یا اتاق شماره 13. این وضع تا جایی پیش می‌رود که در برخی هواپیماها هم حتی ردیفی با شماره 13 ندارند و با این کارها می‌خواهند از بروز اتفاقات بد پیشگیری کنند.

همه این موارد که شاید در نگاه اول چندان مهم به‌نظر نرسد، نشان‌دهنده نقش پررنگ خرافات در زندگی انسان‌هاست. بله، این موضوع فقط مخصوص ما ایرانی‌ها نیست و مردم تمام دنیا در جوامع مختلف عقاید ویژه‌ای دارند. مثلا آمریکایی‌ها جغد را خوش‌یمن می‌دانند و اگر جغدی وارد خانه‌شان شود، به هیچ عنوان آن را بیرون نمی‌کنند یا اروپایی‌هایی که بافندگی، خیاطی یا دوخت‌ودوز را برای زن باردار بد می‌دانند و تصور می‌کنند اگر او چنین کاری انجام دهد، بچه‌اش حتما عمر کوتاهی خواهد داشت.

خرافات و عقاید خرافی، مدتی طولانی است که در فرهنگ جوامع مختلف نفوذ کرده و جایگاه خودش را یافته است. بعضی از این عقاید، چنان با زندگی مردم هماهنگ شده است که خیلی‌ها ـ حتی افراد تحصیلکرده و باسواد ـ آن را به عنوان قانونی نانوشته پذیرفته‌اند و در طول زندگی اجرایش کرده‌اند، بدون این‌که بدانند این عقاید از کجا آمده و چرا باید اجرا شود؟

بنابراین شاید مقابله‌کردن با چنین مواردی هم کمی دشوار باشد؛ اما بی‌شک باید جلوی این عقاید غیرمنطقی را گرفت.

آن طور که متخصصان و جامعه‌شناسان می‌گویند خرافه‌پرستی به طور مستقیم با ناآگاهی و بی‌اطلاعی افراد جامعه ارتباط پیدا می‌کند. البته منظور این نیست که افراد تحصیلکرده هیچ وقت به خرافات روی نمی‌آورند، بلکه فقط آنهایی که از مسائل مختلف زندگی و جامعه‌شان آگاهند و مطالعه و تفکر را فراموش نمی‌کنند، کمتر در معرض این مشکلات قرار خواهند داشت. بنابراین کسب آگاهی و افزایش اطلاعات مردم یکی از بهترین شیوه‌ها برای مقابله با خرافات و خرافه‌پرستی است.