خولیو ولاسکو و اسلحه شیر

تیم ایران پیشتر در زمان مربیگری حسین معدنی نیز تجربه بازی در جام قهرمانان قاره را به دست آورده بود، اما در تاریخچه جام ملت‌ها که از سال 1975 در ملبورن استرالیا کلید خورد والیبال‌بازان ایرانی در دوره اول غایب بودند، ولی در سایر ادوار به قول معروف در جمع آسیایی‌ها نقش حاضر و غایب را ایفا می‌کردند تا آنجا که تا سال 2003 همیشه درگیر مسائل حاشیه‌ای، چند دستگی بین بازیکنان و مسائل مبتلابه سرپرستی و بقیه قضایا شدند و به اصطلاح جنگ نکرده، قافیه را باختند.

امیر حیدری، نخستین کاپیتان تیم ملی در مسابقه‌های 1979 منامه بحرین در تائید این مساله می‌گوید: تازه اوایل انقلاب بود و چند مهره اساسی تیم مثل هوشنگ ملک‌لو، خسرو نیاکیان و مصطفی ذوقی کنار کشیدند و بیشتر تیم به دست بازیکنان آذری زبان افتاد و آنان نیز در آستانه مسابقه‌ها در اقدامی کودتا مانند داریوش جمالی، سرمربی تهرانی تیم را بر کنار کردند و یدالله کارگر‌پیشه را روی نیمکت نشاندند و مرحوم اکبر گهرخانی سرپرست ـ مربی تیم شد. روحیه‌ها خراب بود و ما حتی به هند و عراق هم باختیم و ششم شدیم. این مسابقه‌ها اوج قدرت فوق‌ستاره‌های شرق آسیا وان‌جیاوی، کانگ مانسو و... بود. ‌ سال 1987 در چهارمین دوره جام ملت‌ها نیز تیم دوشقه شد. عده‌ای طرفدار کاپیتان علی موذن بودند و برخی‌ها هم پاس اصغر نایینی را می‌زدند تا حوادث تلخی در جریان این رقابت‌ها رخ بدهد. جلال شاهسون و محمد سیف‌نوری که بهترین‌های آن دوره بودند، تائید نشدند.

میریونس عبدالله‌زاده، بازیکن قدرتی اهل شهرستان اهر در کویت روی نیمکت نشست و پرویز بهرامی راد که یار سیزدهم بود و برای تشویق راهی کویت شده بود بازیکن فیکس شد. بازی با عراق و ماجرای برگ زیتون عراقی‌ها و زد و خورد شدید تماشاگران عراقی با ایرانیان مظلوم آن دوران بماند، کاپیتان تیم ملی در کویت بهمن سلطانی بود و تیم ایران در مکان دهم ایستاد. در سال 1993 که مقارن با ورود ماتسو موتو به ایران بود تیم ملی در تایلند پنجم شد و از مسابقه سوم اصغر نایینی در نشستی با حضور رئیس فدراسیون و سرمربی تیم در خواست کرد ارنج تیم را او تعیین کند، چراکه مربی ژاپنی خوب مهره‌ها را نمی‌شناخت و این ایده پیاده شد. ولی تیم بهتر از مقام پنجمی کسب نکرد. البته در ششمین دوره مسابقه‌ها در پرت استرالیا نیز اتفاق‌های عجیب و غریب کم نبود. یکی از گزارشگران صدا و سیما روی نیمکت تیم ملی نشست و مربی باتجربه والیبال در نقش خبرنگار اعزام شد و چند بازیکن سرشناس تیم ملی به دلیل شرکت در مهمانی خانوادگی یک ایرانی محروم شدند و تیم نیز مقامی بهتر از هفتمی کسب نکرد. کاپیتان این تیم بهنام جلوه بود.

سال 1997 تیم ملی کشورمان با نظارت محمد حیدرخان و ماتسو موتو در مکان چهارم ایستاد تا از کابوس دائمی پنجم تا هفتمی رها شود و طلسم در تیان جین چین شکست و ایران روی سکوی سوم جای گرفت. در واقع با حضور پارک کی‌وون، والیبال ملی ما غبار بطالت و در جازدن را از سر و روی خود تکاند. سرگروه تیم پیمان اکبری بود. ایرانیان که کم‌کم راه پیشرفت را آموخته بودند در چهاردهمین دوره مسابقه‌ها در فیلیپین،کره جنوبی را 3 بر2 بردند و به ژاپن ماراتن گونه باختند و بعد از 41 سال رنگ مدال نقره یک تورنمنت رسمی آسیایی را نوبر کردند.

ولی اوج کار والیبال ما دو سال پیش بود که 15 هزار تماشاگر در تالار آزادی تهران نخستین فهرمانی ایران در جام ملت‌ها را جشن گرفتند. بغضی که نیم قرن در گلو داشتیم ترکید و ایران تیم اول آسیا لقب گرفت و آرش کمالوند، فرهاد ظریف و امیر حسینی جوایز انفرادی ارزشمند بهترین بازیکن،لیبرو و سرویس را دریافت کردند و فصل جدیدی در والیبال ایران گشوده و ولاسکو محبوب قلب‌ها شد.

آسیا برای والیبال ایران کوچک است

و حالا در هفدهمین دوره مسابقه‌ها ملی پوشان بلند آوازه ما باید با آسیایی‌ها نبرد کنند. ولاسکو که از چشم بادامی‌ها واهمه دارد، ازجمله شکارچیانی است که برای به دام انداختن روباه، اسلحه شیر حمل می‌کند.

‌ تجربه به او آموخته است محتاط باشد و شاید به همین علت است که عده‌ای می‌خواهند جدول مسابقه‌ها و برخورد ایران ـ کره جنوبی را در دور دوم جام ملت‌ها حساس کنند. ولی ما باور داریم آسیا برای والیبال ایران کوچک است و کره‌جنوبی با یک مربی زیرک و حیله‌گر مثل پارک کی‌وون نمی‌تواند سد راه ستارگان آریایی شود. بدون تردید حق ایران است که نسبت به قرعه کشی اعتراض کند، چون حرف اول را در این ورزش می‌زنیم، اما اماراتی‌ها نیز مانند بیشتر میزبانان از امتیاز میزبانی بهره می‌برند، ولی این ‌که عنوان شده عرب‌ها علیه والیبال ایران دست به یکی کرده‌اند خیلی منطقی نمی‌نماید، چون عربستان سعودی که کنفدراسیون والیبال آسیا را در دست دارد در دور دوم به چین و ژاپن می‌خورد. از سوی دیگر ما باید آنقدر محکم باشیم که هیچ تیمی به خود اجازه ورود به حریم و حوزه استحفاظی والیبال ایران را ندهد، مگر این‌ که به تجارب گرانسنگ لیگ جهانی و حضور پرفسور ولاسکو اعتقاد قلبی نداشته باشیم.

جمشید حمیدی/‌ جام‌جم