هجمه خیال به واقعیت

در ادبیات به نوشته‌ای فانتزی می‌گویند که تخیلی باشد، به اصول یک سبک خاص و همچنین قواعد واقعیت پایبند نباشد و تفنن مبنای اصلی آن قرار گیرد. در نقاشی یا مجسمه و موسیقی هم فانتزی بیشتر بر آزادی اوهام و تصورات خالقش بنا می‌شود. برای مثال بسیاری از نقاشی‌های سوررئالیستی سالواتور دالی فانتزی خوانده می‌شوند، چرا که متکی بر تخیلات آزاد نقاش هستند. نمایش‌های عروسکی یا انیمیشن‌ها اغلب بر مبنای همین نگاه فانتزی به پدیده‌ها ساخته می‌شوند. این نگاه تلاش می‌کند تخیل و قواعد شکننده آن را وارد هر داستانی کند و بر این اساس رنگ و روی واقعیت گریزی به پدیده‌ها بدمد. خیلی از آثار هنری جدی با ایجاد روح تخیل یا شکستن قواعد واقعیت و ملزومات منطقی جهان واقعی، تبدیل به فانتزی شده‌اند. اگر همین تعاریف و کارکردهای فانتزی در هنر را به اشیاء و کالاها گسترش دهیم آن‌گاه می‌توان کالاها و اشیای فانتزی را چیزهایی دانست که از کارکرد واقعی و ضروریاتش فاصله می‌گیرند، با عنصر خیال آدمی سر و شکلی متفاوت پیدا می‌کنند و بر مبنای اوهام و تفنن او استفاده می‌گردند. این‌که واقعا ضرورتی در یک کالا نیست یا ظاهر و سر و شکلش الزاما از کارکردهای آن منتج نشده باشد، آن را تبدیل به فانتزی می‌کند. ما کالاهای فانتزی را بیشتر برای تزئین یا تفنن به کار می‌بریم. لذا یکی از اصلی‌ترین کارکردهای کالاهای فانتزی تزئینی بودن آنهاست. این تزئینی بودن به قدری با کالای فانتزی همراه است که خیلی‌ها به کالای فانتزی کالای تزئینی هم می‌گویند. اگر ما همواره احتیاج به کیف داریم و کیفی را به ضرورت با خود بیرون می‌بریم، این کیف فانتزی نخواهد بود اما وقتی همان کیف را با گلی مصنوعی یا برچسبی خاص تزئین می‌کنیم و سر و شکلی متفاوتی به آن می‌دهیم، آن‌گاه آن کیف فانتزی می‌شود. ما هم از آن استفاده می‌کنیم و هم با تخیل خود تزئین‌اش می‌کنیم. برخی کالاها ذاتا فانتزی هستند مثل مجسمه تزئینی یا عروسکی که خانه را سر و شکل می‌بخشد و برخی دیگر از کالاها ماهیتی کارکردی و ضروری دارند مانند کیف، لوستر، کفش و خیلی چیزهای دیگر که چون در معرض دید دیگران و نگاه آنها هستند ما می‌توانیم با ذره‌ای تزئین و حذف و اضافه آنها را فانتزی کنیم. پس فانتزی به نگاه دیگران و نظر آنها هم مربوط است و بیشتر شامل اشیائی می‌شود که دیدنی هستند. فانتزی اصطلاحی است که بیشتر از هنر وارد زندگی روزمره شده و اینک به یکی از عناصر مهم در بیشتر کالاهای مصرفی تبدیل گشته است. این اهمیت به قدری است که نوع و کیفیت فانتزی کردن، در ارزش مادی کالا هم بسیار دخیل است و گاه حرف اصلی را می‌زند.