ورزشگاهی که 100 هزار نفری نیست

یکی از دلایلی که باعث شده کسی نداند گنجایش دقیق این ورزشگاه بزرگ چقدر است، صندلی‌دار نبودن طبقه دوم آن است. طبقه‌ای که گفته می‌شود بین 50 تا 60 هزار تماشاگر را در خود جای می‌دهد. چندی پیش سایت گل در تحقیقی یک ماهه، آمار جالبی از گنجایش این ورزشگاه را در اختیار فوتبالی‌ها گذاشت تا مشخص شود این ورزشگاه برخلاف آنچه سر زبان‌ها افتاده، صد هزار نفری نیست. گفته می‌شود 40 سال پیش عبدالعزیز فرمانفرماییان، طراح ورزشگاه برای سنجش گنجایش این سازه عظیم از 77 هزار کیسه سیمانی استفاده کرده است. این کیسه‌ها که هر یک وزنی حدود 80 کیلوگرم داشتند در واقع متوسط وزن افرادی بودند که به ورزشگاه آزادی می آمدند؛ 35 هزار نفر در طبقه اول و 42 هزار نفر در طبقه دوم.

البته شکل طراحی این سازه بتونی طوری بوده که بتواند دو برابر این جمعیت را تحمل کند. به همین دلیل هم بعدها زمانی که در برخی بازی‌های حساس حتی بیش از صد هزار نفر (به زعم تماشاگران و رسانه‌ها) به ورزشگاه آزادی رفتند و فضای بین جایگاه‌ها و راه‌پله‌ها را پر کردند، باز هم آب از آب تکان نخورد.

گفته می‌شود ورزشگاه آزادی بیشترین تعداد تماشاگر را 30 سال پیش، در رقابت‌های سال ​62 باشگاه‌های تهران به خود دید. در آن بازی که بیست و ششمین شهرآورد پایتخت بود، استقلال با تک‌گل پرویز مظلومی مقابل پرسپولیس به برتری رسید. هرچند در این آمارها شک و تردیدهایی وجود دارد، اما تعداد تماشاگران آن بازی 126 هزار نفر گزارش شد. ازدحام جمعیت باعث هجوم تماشاگران تا کنار خط طولی زمین و حتی نشستن روی نورافکن‌های ورزشگاه شده بود.

در هر حال با گذشت چهار دهه از افتتاح این مجموعه ورزشی، آنچه در ورزشگاه بزرگ آزادی قابل شمارش است، گنجایش طبقه اول آن است که ده سال پیش، در آخرین بازسازی این ورزشگاه به تعداد اعدادی که در زیر آمده است، صندلی‌دار شد:

جایگاه VIP: 650 نفر

پاویون: 110 نفر

جایگاه خبرنگاران: 84 نفر

کنار جایگاه ویژه: 5666 نفر

سایر جایگاه‌های طبقه اول: 26 هزار و 581 نفر

با جمع کردن این اعداد، گنجایش طبقه اول ورزشگاه آزادی به 33 هزار و 91 تماشاگر نفر می‌رسد، اما هنوز هم برای طبقه دوم، اما و اگرهای زیادی وجود دارد. آیا باید گنجایش 42 نفری طراح این سازه را ملاک قرار داد یا این که فرض را بر گنجایش 55 هزار نفری این طبقه گذاشت؟

با گذشت 40 سال از ساخت ورزشگاه آزادی شاید بهتر باشد بگوییم این ورزشگاه چیزی بین 75 تا 88 هزار نفر گنجایش دارد. با وجود این عدد نامعلوم ورزشگاه آزادی بزرگ‌ترین ورزشگاه فوتبال در خاورمیانه، چهارمین در آسیا و یازدهمین در جهان به شمار می‌رود.