قطرات زندگی بخش

آمارها می‌گوید هر روز هزاران نفر در دنیا به خون و فرآورده‌های خونی نیاز پیدا می‌کنند. تصادفات رانندگی، سوختگی‌ها و اعمال جراحی، زنان باردار هنگام زایمان، بیماران سرطانی که شیمی‌درمانی یا اشعه‌درمانی می‌شوند و بیماران تالاسمی و هموفیلی از عمده‌ترین گروه‌هایی هستند که یا به طور موردی یا به دلیل شرایط خاص‌شان برای داشتن یک زندگی نسبتا طبیعی مجبورند تمام عمر به طور منظم خون یا فرآورده‌های خونی دریافت کنند.

با این حال خون دادن هم برای خودش حساب و کتابی دارد، باید‌ها و نبایدهایی که اگر می‌خواهید خونتان را اهدا کنید باید این نکات را رعایت کنید، توصیه‌هایی که باید آنها را جدی بگیرید تا هم خودتان در شرایط مطلوبی این کار را انجام دهید و هم خونی که اهدا می‌کنید از کیفیت و سلامت لازم برخوردار باشد.

قبل از اهدای خون آب زیاد بنوشید

گاهی پس از خون دادن فرد احساس سرگیجه و ضعف می‌کند، حتی برخی افراد مدت کوتاهی از هوش می‌روند، دلیل اصلی این وضع افت فشار خون است، بنابراین اگر هم شب قبل و هم صبح قبل از اهدای خون مقدار زیادی آب بنوشید، چنین مشکلی پیش نخواهد آمد.

صبحانه کامل بخورید

خوردن یک صبحانه کامل از افت قند خون جلوگیری می‌کند، در نتیجه احساس سبکی سر و ضعف بدن به وجود نمی‌آید، البته بهتر است صبحانه را مدتی قبل از مراجعه به پایگاه اهدای خون خورده باشید چون اگر فاصله خوردن صبحانه و خون دادن کم باشد، احساس تهوع شدیدی خواهید داشت.

غذاهای چرب نخورید

این توصیه را جدی بگیرید: «تا 24 ساعت قبل از اهدای خون غذاهای چرب نخورید» برای این حرف‌مان هم دلیل محکمی داریم.

وقتی شما خون‌تان را اهدا می‌کنید، سازمان انتقال خون آزمایش‌هایی روی آن انجام می‌دهد، در صورتی که جواب این تست‌ها قابل قبول باشد، خون شما تبدیل به فرآورده‌های متعددی می‌شود و در اختیار نیازمندان قرار می‌گیرد، اما اگر مقدار چربی موجود در خون خیلی بیشتر از حد طبیعی باشد، انجام این آزمایش‌ها مختل می‌شود و چاره‌ای نمی‌ماند جز این که خون شما دور ریخته شود.

غذاهای سرشار از آهن بخورید

سعی کنید دو هفته قبل از اهدای خون در رژیم غذایی‌تان مواد سرشار از آهن مانند اسفناج، تخم‌مرغ و گوشت قرمز بگنجانید، این کار باعث می‌شود سطح آهن خون شما به حد قابل قبولی برسد، در این صورت خون دادن برای شما آسان‌تر خواهد بود.

به یاد داشته باشید که همیشه مصرف ویتامین (C) جذب آهن را زیادتر می‌کند پس بهتر است از سبزیجات و میوه هم در رژیم غذایی خود استفاده کنید.

استرس؛ ممنوع

استرس را از خود دور کنید برای این کار لازم است قبل از شروع خون‌گیری نفس عمیقی بکشید و با کسی که قرار است خون‌گیری را انجام دهد، شروع به حرف زدن کنید.

می‌توانید در زمان خون دادن آدامس بجوید، آواز بخوانید، تلویزیون تماشا کنید یا هر کار دیگری که باعث آرام شدن شما می‌شود، انجام دهید.

کمی دراز بکشید

وقتی خون‌گیری از شما تمام می‌شود باید مدتی همچنان دراز کشیده باقی بمانید، سپس می‌توانید بنشینید و مقداری آبمیوه همراه یک خوراکی شیرین بخورید، این کار باعث می‌شود حجم مایعی که بدن‌تان از دست داده جبران شود و قندخون شما هم افت نکند.

رانندگی تا چند ساعت ممنوع

خون دادن کار وحشتناکی نیست، اما ممکن است تا چند ساعت بعد باعث احساس سبکی سر و ضعف بدن شود. بنابراین بهتر است پس از اهدای خون رانندگی نکنید.

غذای پرپروتئین بخورید

گوشت قرمز یا مرغ همراه سبزیجات بهترین غذایی است که می‌توانید پس از خون دادن بخورید البته باید مقادیر زیادی مایعات و بخصوص آب هم بنوشید چنین رژیم غذایی به بدن شما کمک می‌کند خون از دست رفته را سریع‌تر جبران کند.

کارهای سنگین انجام ندهید

اگر شغل شما طوری است که باید فعالیت بدنی شدیدی انجام بدهید، بهتر است روزی که قصد اهدای خون دارید، مرخصی بگیرید یا این کار را به روزهای تعطیل موکول کنید.

در این روز از انجام ورزش‌های سنگین هم باید خودداری کرد چون فعالیت شدید باعث می‌شود سیاهرگی که خون‌گیری از طریق آن انجام شود، دوباره باز شود و خون‌ریزی زیرپوستی اتفاق بیفتد که بسیار دردناک است، اما اگر به بدن خود 16 تا 24 ساعت وقت بدهید، این رگ خود به خود بسته شده و به حالت طبیعی بازمی‌گردد.

قبل از اهدای خون فرم مربوط به سازمان انتقال خون را صادقانه پر کنید.

اگر اخیرا فعالیت پرخطری داشته‌اید که می‌تواند باعث آلودگی خون شما شده باشد آن را در فرم‌های پرسش‌نامه بنویسید.

مطمئن باشید کارکنان بخش خون‌گیری افراد حرفه‌ای هستند و وضعیت سلامت شما اطلاعات شخصی است که امانتی نزد آنهاست و نوشتن آن نباید باعث خجالت‌تان شود.

گاهی اوقات افراد به صورت دسته‌جمعی و در یک اقدام نمادین برای اهدای خون مراجعه می‌کنند، اگر شما رفتار پرخطری داشته‌اید که نگران‌تان کرده، هرگز در رودربایستی گیر نکنید! بهترین بهانه این است که بگویید کم‌خونی فقر آهن دارید و از همراهی با دوستان‌تان خودداری کنید.

فراموش نکنید، خون دادن وسیله‌ای برای یک چکاپ کامل نیست، بهتر است برای اطلاع از سلامت خود به یک آزمایشگاه مراجعه کنید نه مرکز اهدای خون!

سلامت بدن را بیمه کنید

اگر می‌خواهید سلامت بدن خود را برای یک عمر بیمه کنید، از خون دادن غافل نشوید.

این یک توصیه پزشکی به تمام مردم دنیاست که برای حفظ سلامت جسم‌تان، خون اهدا کنید.

همه می‌دانند که اهدای خون علاوه بر اجر معنوی و زندگی بخشیدن به بیمار نیازمند خون، می‌تواند برای فرد اهدا‌کننده خون نیز سودمند باشد.

تضمین سلامت قلب

برخی معتقدند اهدای خون آن طور که پژوهشگران اعلام می‌کنند، تاثیر چندانی در کاهش یا جلوگیری از ابتلابه بیماری‌های قلبی ـ عروقی یا حملات قلبی ندارد، به عبارتی عقیده دارند اهدای خون فقط یک عامل جانبی بوده و نمی‌توان آن را به عنوان شاخصی برای حفظ سلامت افراد دانست، اما واقعیت چیز دیگری است.

کاهش سطح آهن خون (فریتین) با اهدای خون به اثبات رسیده است و از این قاعده با عنوان «فرضیه آهن» یاد می‌کنند، به این معنی که کاهش و تعادل میزان آهن خون یکی از شاخص‌های کنترل‌کننده بیماری‌های قلبی ـ عروقی و بویژه حملات قلبی است بنابراین از آنجا که با هر بار اهدای خون غلظت خون کاهش می‌یابد، در نهایت این امر به تعادل غلظت خون که یکی از شاخص‌های کنترل بیماری‌های قلبی ـ عروقی است، منجر می‌شود.

پیش از هر بار اهدای خون سلامت اهداکننده از نظر میزان فشار خون، ضربان قلب و میزان گلبول‌های قرمز و دمای بدن سنجیده می‌شود به این ترتیب بسیاری از بیماری‌ها در همان مراحل اولیه قابل شناسایی و پیشگیری است.

کاهش ریسک ابتلا به سرطان

اهدای خون ریسک احتمال ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهد، یک پژوهش چهار ساله بر 1200 نفر نشان داده افرادی که دو بار در سال خون اهدا می‌کنند از خطر کمتری برای ابتلا به سرطان برخوردارند. پس با خون دادن خطر ابتلا به سرطان را از خود دور کنید.

اهدای خون در زنان یائسه

در زنان یائسه اهدای خون جایگزین عادت ماهانه شده و به این ترتیب غلظت خون، سطح آهن خون و هورمون‌ها در حد متعادل نگاه داشته می‌شود، کنترل این شاخص‌ها، مانع از ابتلابه بیماری‌های قلبی ـ عروقی بویژه حملات قلبی در زنان می‌شود.

کاهش اضطراب

این حس مشترک خیلی از زنان و مردانی است که با اهدای خون در یک امر خیر شرکت کرده‌اند، آنها می‌گویند پس از اهدای خون نه‌تنها احساس سستی و بی‌حالی نداشته‌اند بلکه به نوعی در خود احساس پویایی، نشاط و ایجاد تعهد را تجربه کرده‌اند.

البته بررسی‌های پزشکی نشان داده اهدای خون موجب کاهش استرس و اضطراب در فرد می‌شود و نوعی آرامش به وی می‌بخشد، همچنین خون دادن بخش‌های خونساز بدن را نیز به فعالیت وامی‌دارد.

پوران محمدی / گروه جامعه