چشم مجری دروغ نمی‌گوید

وقتی به اولین سال‌های اجرایتان فکر می‌کنید، چه چیزهایی برایتان جالب است؟

چون سعی می‌کنم در لحظه زندگی کنم، چندان خودم را درگیر گذشته‌ها نمی‌کنم. به هر حال هر اتفاقی در زمان خودش چه بد و چه خوب سپری شده است. تلاش می‌کنم از زمان حال لذت ببرم و حتی موهای سفیدم را زیبا می‌دانم، اما به آینده و هدف‌هایم هم توجه ویژه‌ای دارم.

آیا بعد از سال‌ها فعالیت، هنوز برای اجراهای زنده استرس دارید؟

من در اجراهایم به نوعی هم استرس دارم و هم ندارم. یک‌جور حالت خوف و رجاست. در عین حال که دلشوره دارم، آرام هستم. نگرانی‌ام به دلیل این است که در برنامه می‌خواهیم به کجا برسیم، محتوای برنامه چیست و آیا مهمان برنامه می‌تواند بخوبی ریتم خود را با من هماهنگ کند یا نه.

یکی از سبک‌ها یا بهتر بگوییم اصول اجرا این است که مجریان جلوی دوربین خودشان باشند. این صداقت کلامی و رفتاری چه ضرورتی دارد؟

اگر مجری صادق نباشد و به تلویزیون کاسبکارانه نگاه کند، قطعا با واکنش منفی از طرف مخاطب روبه‌رو می‌شود؛ بنابراین اگر تلویزیون به بقای خود فکر می‌کند نباید با مجریانی که به این اصل پایبند نیستند رودربایستی کند. به هر حال پس از گذشتن مدتی از کار یک مجری، بازتاب و واکنش بینندگان نشان می‌دهد مجری چقدر موفق بوده و آیا باید به کارش ادامه بدهد یا نه. زیرا مردم نسبت به مجریانی که صادق نباشند بعد از مدتی بدبین می‌شوند و آنها کم‌کم از این عرصه حذف خواهند شد. صداقت عامل مهمی در اجراست. بهترین راه انتقال این صداقت هم چشم‌های مجری است که گویای صداقت یا نداشتن صداقت اوست.

البته ویژگی‌های شخصیتی خود مجری هم در نوع اجرایش تاثیر زیادی دارد.

بله و حتی از اساسی‌ترین عناصری است که در اجرا دخالت دارد. ما می‌توانیم بگوییم به یک حسابدار با فلان مهارت‌ها نیاز داریم و در عین حال به ویژگی‌های فردی او توجهی نکنیم. اما برای انتخاب مجری یک برنامه نمی‌توان ویژگی‌های فردی او را نادیده گرفت و در واقع شخصیت خود اوست که محوریت دارد. مجری باید در خانواده، جامعه و میان اطرافیانش قابل اعتماد باشد. شوخ‌طبعی، نکته‌شناسی، داشتن حضور ذهن بالا و ویژگی‌هایی مثل این هم در اجرا اهمیت زیادی دارد. گذشته از اینها مجری باید به روز هم باشد و خود را با آخرین تغییرات و نوآوری‌ها وفق دهد.

مجری همچنین نبض ریتمیک برنامه را در دست دارد. چقدر در اجرایتان به تنظیم این ریتم توجه می‌کنید؟

ریتم یک برنامه بسیار مهم و از آن مهم‌تر این است که ضرورتی ندارد بسیاری از برنامه‌ها پخش زنده داشته باشند. برای مثال برنامه‌های پزشکی، آشپزی و... را می‌توان تولیدی تهیه کرد. برنامه زنده تعریف مشخصی دارد و فقط برنامه‌هایی باید به طور مستقیم پخش شوند که اگر پخش آنها را به زمان دیگری موکول کنیم تازگی و جذابیت‌شان از بین می‌رود. صبح بخیر ایران به این دلیل زنده پخش می‌شد که طلوع خورشید و شرایط آب و هوایی در فضای بیرون استودیو نشان داده شود و همه چیز طبیعی باشد، اما همه برنامه‌های استودیویی به پخش مستقیم نیازی ندارند. مگر این که مهمانی به برنامه دعوت شده باشد که بخواهیم صحبت‌هایش را بدون سانسور منعکس کنیم.

همچنین ارتباط دادن گزارش‌ها به یکدیگر هم در برنامه اهمیت زیادی دارد. این وظیفه مجری است که میان بخش‌‌ها ارتباط برقرار کرده و برای پخش آنها مقدمه‌چینی کند. در همین نقطه است که متوجه می‌شویم اگر مجری خود تهیه‌کننده هم باشد، در این پاس‌کاری‌ها موفق‌تر خواهد بود.

یک مجری خوب بی‌تفاوت از کنار هر مساله‌ای عبور نمی‌کند. نظر شما چیست؟

یکی از شرایط اجرا برخورداری از ضریب هوشی بالا و حواس جمع است. مجری باید خوب ببیند و بشنود. دیده‌ها و شنیده‌هایش را در ذهن خود فایل‌بندی کند و به قدری اطلاعات داشته باشد که درباره یک کلمه بتواند ساعت‌ها صحبت کند. می‌گویند یک مجری باید اقیانوسی از اطلاعات با عمق یک بند انگشت باشد. او باید بداند در جامعه چه می‌گذرد و در سیاست و دیگر حوزه‌ها چه اتفاقاتی در جریان است.

اگر بخواهید به اجرای خود انتقاد کنید چه می‌گویید؟

ادای حرف «ر» را ندارم و گاهی تپق می‌زنم. فکر می‌کنم مخاطبان برنامه‌های من، مخاطبان عام هستند. دلم می‌خواهد سطح علمی خود را افزایش دهم. اما متاسفانه فرصت زیادی پیش نمی‌آید. اما چون مردم به اجرایم عادت کرده‌اند و با آنها صمیمی شده‌ام و عضوی از خانواده‌شان هستم، این مسائل را نادیده می‌گیرند.

البته باید بپذیریم گاهی این فضای خود برنامه است که چنین اجرایی را ایجاب می‌کند.

بله و لزومی ندارد همه مجریان بسیار تخصصی و سنگین حرف بزنند. هر شبکه و هر برنامه، تعریف و اهداف خاصی دارد. گاهی هم مخاطبان به اجرای یک مجری خاص تا حدی عادت می‌کنند که پذیرش مجری دیگری در آن برنامه برایشان سخت است. برای مثال در برنامه سفرنامه صبا بعد از من افراد دیگری اجرای آن را به عهده گرفتند و انصافا خوب هم عمل کردند. اما چون مردم به اصطلاح آن برنامه را با اجرای من سینک کرده بودند، هنوز گاهی به من می‌گویند در آن دوره‌ای که اجرای برنامه را به عهده داشتم، بهتر بود. در حالی که شاید اگر فقط اسم برنامه تغییر کند براحتی می‌توان مجری دیگری را جایگزین کرد و چه بسا از اجرای او استقبال بیشتری هم بشود.

تا به حال گاف هم داده‌اید؟

بله، زیاد. اما همیشه سعی می‌کنم آن را روی آنتن تصحیح کنم تا مخاطب بلافاصله خلع سلاح شود. (با خنده)‌.

از میان برنامه‌هایی که اجرا و گاهی تهیه‌کنندگی آن را به عهده داشتید، کدام‌یک برایتان دلنشین‌تر یا خاطره‌انگیزتر است؟

همه برنامه‌ها را دوست دارم اما به دو برنامه «زیبا، ساده، ایرانی» و «مستقیم آبادی» علاقه بیشتری دارم.

این همه سفر کردن به مناطق مختلف ایران برایتان خسته‌کننده نشده است؟

اتفاقا سفر خستگی‌ام را رفع می‌کند. من اصولا کارهایی را که به آنها علاقه نداشته باشم، انجام نمی‌دهم. وقتی خودت از کارت لذت ببری، دیگران هم تاثیرات آن را دریافت می‌کنند.

اجرا در کدام بخش یا حوزه برایتان جذاب‌تر است؟

بخش روستایی برایم جذابیت زیادی داشته است. دوست دارم در دل طبیعت باشم. حضور در فضاهای طبیعی به من ایده می‌دهد. طبیعت زیباست و وسعت دارد و زاویه دید فرد را بازتر می‌کند.

اگر چند جوان با ظاهر آراسته و زیبا و علاقه‌مند به مجری‌گری به شما رجوع کنند و بخواهید به آنها حرفه اجرا را آموزش دهید، اولین توصیه‌تان چیست؟

اولین توصیه‌ام این است که سیگار نکشند، چون خودم هیچ وقت سیگار نکشیده‌ام و دلم می‌خواهد جوان‌ها خودشان را به سیگار وابسته نکنند.

توصیه دیگرم خواندن نماز و مقید بودن به امور معنوی است. اگر مجری به اصول اخلاقی و دینی معتقد باشد، مطمئن باشید بموقع سر کار حاضر می‌شود و وظیفه‌اش را درست انجام می‌دهد.

مجری باید صادق باشد و وقتی یاعلی گفت مصمم تا انتها به راهش ادامه دهد. از طرفی ظرفیت و جنبه داشته باشد، مغرور نشود و اگر بحق او را برکنار کردند، موضع‌گیری نکند و به اصطلاح خود را خوش استقبال و بد بدرقه نکند. همچنین در تعاملش با مردم در نظر داشته باشد مردم مزاحم او نیستند، بلکه این مجری است که مزاحم مردم است.

فکر می‌کنید مجری بودن در زندگی روزمره و فعالیت‌هایتان به‌عنوان یک شهروند، امتیاز یا امکانی بزرگ است؟

بله و من این را یک موهبت و هدیه‌ای از جانب خدا می‌دانم. خدا را شکر می‌کنم و همیشه از او می‌خواهم من را به حال خودم رها نکند. مجری باید بتواند معروفیت را با محبوبیت توامان داشته باشد. داشتن این نعمت یک مساله است و حفظ کردن آن موضوعی مهم‌تر.

رکسانا قهقرایی