سکوت شمس‌العماره شکست

این ساعت که جزو نخستین ساعت‌های دست‌ساز جهان است، بیش از یک قرن پیش توسط ملکه ویکتوریا به ناصرالدین‌شاه اهدا شده بود تا در بالای عمارتی به بلندی حدود 30 متر که به شمس‌العماره معروف است، جای بگیرد. بنای شمس‌العماره که ساعت در بلندترین نقطه آن قرار دارد، نخستین کاخ بلند تهران قدیم و نخستین کاخ ایرانی است که به سبک اروپایی ساخته شد.

در واقع ناصرالدین شاه پس از اولین سفر خود به اروپا و تحت تاثیر ساختمان‌های بلند فرنگی به فکر احداث بنایی بلند در تهران افتاد. طرح و نقشه این بنا از دوستعلی‌خان معیر الممالک و معماری آن بر عهده استاد علی‌محمد کاشی بود.

شمس‌العماره هم از نظر نقشه و شکل ظاهری و هم ازنظر آرایش داخلی، یکی از بناهای تاریخی و زیبای تهران است که در بالای آن ساعت اهدایی ملکه ویکتوریا قرار گرفته و صدای بلند ناقوس در آن زمان بعد از مدتی باعث اعتراض کاخ‌نشینان شد تا این‌که ناصرالدین‌شاه دستور کم کردن صدای ساعت را داد اما هنگام انجام این کار ساعت به‌طور کامل از حرکت ایستاد و عقربه‌هایش در پنج دقیقه به شش توقف کرد.

خرابی به حدی بود که بسیاری از کارشناسان معتقد بودند این ساعت غیرقابل تعمیر است تا این‌که سال 89 سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور تعمیر آن را پیگیری کرد.

هرچند در ابتدا هیچ‌کس امیدی به تعمیر مجدد این ساعت ارزشمند نداشت اما بازسازی همه قطعات این ناقوس به صورت سنتی در ایران انجام شد و روز گذشته به دست توانای محمد ساعتچی ـ که از تجربه‌ای 70 ساله‌ در این صنعت برخوردار است ـ کار تعمیر آن به اتمام رسید تا صدای ناقوس ساعت شمس‌العماره نیز همانند دیگر ساعت‌های معروف دنیا هر ساعت از شبانه روز سکوت کاخ گلستان را بشکند.

سیما رادمنش ‌-‌ گروه فرهنگ و هنر