فقیه آگاه

عالمی که روستازاده بود؛ روستایی که در جوار شهری همچون گلپایگان مهد پرورش عالمان بزرگی در تاریخ تشیع این دیار است. بزرگ مرجعی که در خانواده‌ای دیده به جهان گشود که پدر بزرگوارش در بین مردم آن سامان به زهد، تقوا و فضیلت شهرت داشت. او هنوز کودک بود و در 9 سالگی به‌سر‌می‌برد که دست تقدیر لباس یتیمی را بر تن او کرد و در سوگ پدر نشست. در حال او نوشته‌اند اولین شالوده فکری او در زمان حیات پدر در زادگاه او «گوگد» رقم خورد و در آن دیار به مکتب رفت تا خواندن، نوشتن و قرائت بیاموزد. کتاب «حیات القلوب» علامه مجلسی را به وصیت پدر خواند و آن گاه به فراگیری مقدمات علوم اسلامی نائل آمد و کتاب «نصاب الصبیان» را در محضر مرحوم آیت‌الله محمدتقی گوگدی آموخت.

استعداد قوی و ذوق سرشار، طبع بلند او را به گلپایگان کشاند و سال‌ها در آن شهر به علم‌اندوزی فراخواند. هر چند به خوانسار هم رفت و تحصیل علم را سرمایه زندگی خود کرد. حضرتش فرمود: بلوغ من در خوانسار واقع شد و یاد دارم که آن ایام سخن از رساله عملیه مرحوم سیدمحمدکاظم یزدی بود که تازه منتشر شده بود. دوران تحصیلی او دوران سختی بود؛ دوران یتیمی و تنگدستی؛ دوران فقر که در گلپایگان به دور از خانه و کاشانه خویش می‌ماند و روزهای پایانی هفته به زادگاه خویش بازمی‌گشت.

سال‌ها گذشت، شهرت و آوازه حوزه علمیه اراک با مهاجرت مرحوم آیت‌الله العظمی حائری به آن دیار به گوش او رسید که راهی این شهر شد و در مدرسه آقا ضیاءالدین اقامت کرد و مشغول به تحصیل شد. با مهاجرت استاد یعنی آیت‌الله حائری به قم، ایشان هم به دعوت استاد راهی قم می‌شود و در مدرسه فیضیه سکونت کرد و به ادامه تحصیل پرداخت. بهشت خدا بر او گوارا باد. در حاشیه زندگی هیچ گرفتار روزمرگی نشد. سراسر زندگی‌اش اندیشه بود و رنگی از اخلاص بر زندگی کشید و در 24 سالگی به درجه اجتهاد نائل آمد. آنچه داشت، نتیجه تتبع و تحقیق بود نه‌ تکیه به نبوع فکری و عقلی خویش. حوزه فقهی او سابقه تدریس شصت ساله‌ای را در قم دارد و دروس خارج فقه و اصول او رونق خاصی داشت. بی‌شک پاسداشت یاد چنین اسطوره‌هایی و مفاخر بزرگ که در فرهنگ دینی ما نشانی از تقوا قلمداد می‌شود، نوعی تکریم از فرزانگان است و هویت دینی ما را به رخ دیگران خواهد کشید، نسل دینی دیروز را به نسل دینی امروز پیوند می‌دهد و چراغ مکتب فقه و فقاهت را همواره پرفروغ خواهد داشت. امروز به پاسداشت مقام این فقیه آگاه، کنگره بزرگداشت ایشان در قم برپا می‌شود.

محمد خامه‌یار / جام‌جم