ناگه ز سمت عشق وزیدن گرفت شعر

آغاز هفته دفاع مقدس بهانه‌ای شد تا بگویم شاید بتوان برای شعر دفاع مقدس آغازی تصور کرد، ولی قطعا نمی‌توان برای آن انجامی متصور بود یا بر این باور بود که شعر دفاع مقدس از سال 59 آغاز شده و در سال 67 تمام شده است.

گواه این ادعا هم نسل سوم شاعران انقلاب هستند که عمدتا یا جنگ را ندیده‌اند یا در آن زمان دوران کودکی را می‌گذرانده‌اند و امروز به کشف افق‌های تازه و شگفت‌انگیز در عرصه شعر دفاع مقدس همت گمارده‌اند.

دوران طلایی دفاع مقدس که نزدیک به یک دهه از عمر انقلاب را به خود اختصاص داده است شاید بتوان دوران تولد و شکوفایی گونه‌ای جدید از هنر نامید؛ هنری که دوشادوش فرزندان غیور این مرز و بوم رزمید و از نفس نیفتاد.

شعر هم به‌عنوان هنری تاثیرگذار و جریان‌ساز، بخشی از این‌گونه هنر بوده و هست. شعری که از دل فرهنگ دفاع مقدس برآمد و در گونه‌های مختلف متنی و موسیقایی در رسانه‌های نوشتاری و دیداری و شنیداری حضوری همه‌جانبه و پررنگ داشت هنوز هم به گواهی آثار برجسته جشنواره شعر دفاع مقدس زنده و پویاست. بسیاری از مفاهیمی که همواره در شعر گذشته ما به صورت آرمانی و ذهنی مطرح بود در دفاع مقدس به مفاهیمی ملموس و عینی بدل شد، مفاهیمی مثل شهادت، ایثار و مقاومت.

اگر شعر گذشته از عشقی دم می‌زد که می‌توان برایش از جان گذشت و برای مخاطب این نوع عشق دست نیافتنی بود؛ فرزندان این آب و خاک این عشق را در جهان واقعی به ظهور گذاشتند. اگر پیشترها خوانده بودیم و شنیده بودیم کسانی بوده‌اند که دیگران را بر خود مقدم داشته‌اند، در دفاع مقدس این‌گونه جانفشانی‌ها را به چشم دیدیم.

دوران طلایی دفاع مقدس باعث شد که دریچه‌ای تازه به سوی شعر و فرهنگ عاشورا گشوده شود و بخش زیادی از آثار ارزشمند روزگار ما در عرصه شعر عاشورا مرهون همین دوران است. بنابر این شعر دفاع مقدس به مفاهیم و جهان‌هایی دست یازید که تا پیش از این هرگز شاعران به این صراحت به آن نزدیک نشده بودند.شعر و ادبیات دفاع مقدس سرشار است از لحظه‌ها و شگفتی‌های ملموس و ماندگار.

باید پذیرفت که این‌گونه شعر و ادبیات در قیاس با درازنای شعر فارسی عمر کوتاهی دارد و طبیعی است با ضعف‌ها و شعارزدگی‌هایی که همواره آفت هنر به شمار می‌آید و آن را از جاودانگی به کوتاه عمری می‌کشد، همراه است. امید که منتقدان منصف بتوانند با آسیب‌شناسی و پالایش این‌گونه ادبیات که بحق یکی از فرزندان خلف ادبیات انقلاب است، به ناب شدن شعر دفاع مقدس کمک شایسته‌ای کنند.