رسوم هرمرگانی‌ها در ماه خدا

با قطعی شدن ماه رمضان استان هرمزگان حال و هوای رمضان به خود می گیرد تقریبا خوردن و آشامیدن در ملاعام برچیده می شود و تا غروب هر روز به حرمت این ماه عزیز کسی به خود اجازه نمی دهد در بین مردم روزه خواری کند .
کسانی که توانایی گرفتن روزه در این ماه دارند چهره های معنوی و بندگی خدا از دور مشخص است و روزه را با جان و جسم خود لمس می کنند .

مردم این استان در این ماه اعتقاد به برکت نعمت های خدا دارند و در بین آنها به ماه برکت معروف است لذا هر نوع درآمد و افزایش رزق و روزی را مبدا و منشا آن دراین ماه می دانند.دراین ماه آیین های زیادی از خواندن قرآن و دعاهای مستحبی ، نمازهای قضا و نماز و دعا برای پدر ومادر و درگذشتگان از سوی مردم خوانده می شود .

ربنای هرمزگان که ازسحرگاهان آغاز می شود تنها با خوردن افطاری به پایان نمی رسد و تا پاسی از شب ادامه دارد .
درماه رمضان مساجد هرمزگان بویژه در شهر بندرعباس بیش از ماههای گذشته شلوغ تراست و نماز گزاران پس ازاقامه نماز و مختصری افطاری معروف به لب گشودن افطار به خواندن یک جزء قران می کنند.

این رویه به مدت سی شب ادامه دارد و شب های قدر دعاهای مستحبی از قبیل جوشن کبیر و نمازهای مستحبی ،آیین های قرآن بر سرگذاشتن تا پاسی از شب ادامه دارد .شب های قدر که معروف به شب های ضربت خوردن و شهادت حضرت علی (ع) هم است شب های قتل هم می گویند که علاوه برآین های یاد شده آیین های سوگواری شهادت مولای متقیان هم برگزار می شود .

خواندن 100رکعت نماز مستحبی و دعای معروف جوشن کبیر یا 100بند دربین ساکنان این خطه همچنان در شب های قدراز اهمیت وجایگاه خاصی برخوردار است .دعای 100بند که همراه با هربار جمله الخوص خللسنا من النار یا رب به پایان می رسد به نخی که همراه دارند یک گره می زنند و پس از پایان دعا در جای مناسب نگه می دارندوبه دعای 100بند معروف است واعتقاد دارند که کسی که همراه داشته باشد و یا در خانه نگه داری کند با مشکل مواجه نمی شود.

از شب بیست ویکم رمضان آیین های ختم قرآن و فاتحه اموات نیز به مدت 9 شب در این استان به جریان می افتد و دراین شب ها برخی از مردم به یاد درگذشتگان خود بویژه درپدر ومادر،خواهر و برادر مراسم یاد بودی برگزار می کنند .
این برنامه ازاین قرار است که یک تا چند قاری معروف به ملا عصر به منزل خود دعوت می کنند و هریک یک جز قرآن را به نیت ثواب به روح اموات دعوت کننده تلاوت می کنند .

این رسم یک سابقه دیرینه در نزد هرمزگانیها دارد که هنوز برخی از آن یاد می کنند و معتقد ند که اموات آنها در ماه رمضان چشم انتظار هستند و این رسم در سال دوبار انجام می شود .می گویند سرمنشا و خاستگاه این رسم قرآنی و نوعی گرامیداشت یاد وخاطره اموات ودرگذشتگان است و روح آنها با این کار شاد می شود .

این مناسبت نوعی احترام به اموات و به یاد آنها بوده و معتقد روح آنها دراین مجلس حاضر وانتظار دارد که به یاد آنها باشند و درشرایط عادی برخی از مردم درشب های دوشنبه وجمعه نیز پس از خوردن مقدار غذا یا میوه با خواندن یک با سوره حمد و سه بار سوره اخلاص ازمردگان خود یاد می کنند .

این رسم موجب می شود که اعضای یک فامیل که برخی به بیش از 100نفر می رسد در یک شب در منزل یکی ازآنها اقوام جمع شوند ویک نوع دیدوبازدید و احوالپرسی از هم دیگر هم تلقی می شود .تدارک افطاری معمولا برعهده یک تا چند خانواده در یک محل است که از لحاظ مالی فشاری به دیگر اعضای خانواده بوجود نیاید .

از موضوع فاتحه اموات که بگذریم به خوراکی ها و شیرینی ها دراین ماه در هرمزگان بپردازیم که رنگین ترین بخش غذا را سفره افطار را تشکیل می دهد. بیشتر مردم عادت دارند بطور معمول افطاری خود را با آب جوش یا چای کمررنگ و خرما و رطب بازکنند که دراین فصل خرمای تازه اعم از خزیزی ، مرداسنگ ، زرد و هلیلی در بازار موجود است.

به هنگام افطار خوراکی های دیگر مثل فرنی ، شیرینی و نان های محلی و همچنین رنگینه در سر سفره خودنمایی می کند که بیشتر مردم افطار خود را با این خوراکی ها اول باز می کنند و سپس نماز مغرب وعشا می خوانند و پس از یکی دوساعت شام صرف می کنند .

مردم در روزهای پایانی رمضان به اسقبال عید می روند و پس ازاقامه نماز عید فطر برخی به زیارت اهل قبور می روند وبه یاد درگذشتگان خود قران و فاتحه می خوانند و برخی هم به دیدار بزرگترهای خود می روند .
یکی از سنت های حسنه مردم در روز عید فطر ،پرداخت فطریه و در اصطلاح محلی (سر روزه ) است که پیش از اقامه نماز عید فطر آماده می کنند که برخی در همان میعادگاه نماز تحویل میدهند وبرخی هم که افراد فقیر ونیازمندی می شناسند به خانه آنها می فرستند .

دراین روز بیشتر خانواده ها دیدار جمعی با تمام اعضای خانواده دارند که اکثر آنها در یک مهمانی بزرگ شرکت می کنند و پس از نهار ظهرعید رمضان به دیدار بقیه فامیل ودوستان خود می روند.