مسابقه قرآنی 1446

در سوره ماعون صفات و اعمال منکران قیامت در پنج مرحله بیان شده که آنها به خاطر تکذیب این روز بزرگ چگونه از «انفاق» در راه خدا، کمک به «یتیمان» و «مسکینان» سرباز مى‌زنند و چگونه در مورد «نماز» مسامحه کار و ریاکارند و از کمک به «نیازمندان» و «خدمت» به مردم روى گردانند.

مراد از «دین» در اینجا روز قیامت است. ‏مراد از تکذیب دین و معاد در این سوره، تکذیب قلبى است، نه قولى؛ زیرا مخاطب‏ سوره، کسانى هستند که نماز مى‏خوانند ولى نمازشان همراه با ریا و خودنمایى و سهو و غفلت است.

سنگدلى انسان به جایى مى‏رسد که نسبت به سخت‏ترین نوع فقر که مسکین است و نسبت به ضرورى‏ترین نیاز که خوراک است؛ نه خود اقدامى مى‏کند و نه دیگران را تشویق مى‏کند. در روایات، «ساهُونَ» به معناى سستى، ترک و ضایع کردن نماز آمده است‏. در حدیث مى‏خوانیم: هر کس به اوقات نماز بى‏اعتنایى کند و نماز را در اول وقت نخواند، «ویل» دارد. کسى که گاهى از نماز غافل مى‏شود، مشمول «ویل» است. با وجود این تکلیف تارکان دائم نماز بسیار سخت خواهد شد.

ریا و سُمعه دو خطر و آفت بزرگ است که افراد مؤمن را تهدید مى‏کند. ریا آن است که انسان کارى را براى دیدن مردم انجام دهد و سُمعه آن است که کارى را به‌جا آورد و هدفش آن باشد که خبر انجام کارش به گوش مردم برسد. این دو کار از نشانه‏هاى نفاق است‏. افرادى که از خدا جدا شوند، به دنبال کسب جایگاهى در نزد دیگران با ریا کارى هستند. در برابر ریا و سمعه، اخلاص است‏. از حضرت فاطمه زهرا ـ علیها‌السلام ـ نقل شده که فرمودند: هر کس عبادت خالص به درگاه خداوند فرستاد، خداوند بهترین مصلحت او را برایش نازل مى‏کند.

«ماعون» به معناى ابزار و وسایلى است که معمولا افراد مخصوصا همسایگان به یکدیگر امانت مى‏دهند. باید دانست بخل، ویژگى منکران معاد است که حتى از عاریه دادن چیزهاى کوچک و ناچیز بخل مى‏ورزند.

دین یک مجموعه به هم پیوسته است. نمازش از اطعام مسکین و رسیدگى به محرومان جدا نیست. نشانه ایمان، یتیم‌نوازى و توجه به گرسنگان و محرومان است و هرکس بى‏توجه باشد، بى‏دین است‏. میان عقیده و عمل رابطه تنگاتنگ است‏. کسی که ادعای دینداری می‌کند، باید در عمل ثابت کند.