در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آفریقا پناهگاه عجز و فقر
تامین 15 درصد از ذخایر نفت موردنیاز امریکا و تولید 20 میلیارد بشکه نفت به ارزش بیش از 500 میلیارد دلار تا سال 2012 به وسیله کشورهای آفریقایی شرایطی را فراهم آورده است
این در حالی است که کشورهای آفریقایی به دلیل ناتوانی در استفاده بهینه از این منابع انرژی زا نتوانسته اند به توسعه اقتصادی پایدار دست یافته و فقر را که در این منطقه بیداد می کند، ریشه کن کنند.
مطلب حاضر گزارشی از اهداف اقتصادی سازمان ملل در آفریقاست. سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (او.ئی.سی.دی) معتقد است کشورهای جنوب صحرای آفریقا به اندازه کافی قادر به کنترل منابع تجدیدپذیر انرژی خود برای مبارزه با فقر گسترده در این کشورها و بالمال توسعه اقتصادی کشورشان نیستند.
به رغم آن که رشد اقتصادی 4 درصدی از سوی او.ئی .سی .دی برای امسال (2004) پیش بینی شده است ، با این حال برخی کشورهای جنوب صحرای آفریقا نمی توانند به آن رشد اقتصادی که از سوی سازمان ملل برای آنها در نظر گرفته شده ، پاسخ مثبت دهند.
او.ئی.سی.دی در گزارش سالانه خود در خصوص دستاوردهای توسعه اقتصادی و اجتماعی در آفریقا می گوید ذخایر بالقوه انرژی آفریقا دست نخورده باقی مانده و در واقع توانایی مبارزه با فقر گسترده در این کشورها، بویژه در مناطق روستایی وجود ندارد.
لوکا کتسلی ، مدیر بخش توسعه او.ئی.سی.دی نیز معتقد است ذخایر بالقوه انرژی آفریقا به رغم فزونی و ارزش زیاد آن ، بدون بهره برداری مانده و هنوز هیچ منبع درستی برای استفاده بهینه از این ذخایر اعلام آمادگی واقعی نکرده است . تقریبا نیمی از کشورهای آفریقایی قادر به تولید انرژی هیدروپاور (برق آبی) هستند، اما تنها 7درصد آنها به علت نبود تاسیسات مطمئن و هزینه بالای آن ، توانایی استفاده از این انرژی را دارند.
بر پایه این گزارش ، در بولتن سالانه او.ئی.سی.دی درخصوص مشکل انرژی ، عرضه کافی این نوع انرژی به عنوان پاسخی در زمینه فقرزدایی پیشنهاد شده است.
به گفته کتسلی ؛ هر دو کشور با موفقیت توانسته اند شکاف میان ذخایر انرژی و طریقه استفاده از آن را تا حدی رفع سازند.
وی می گوید: اعمال سیاست های مشابه در این زمینه ، نیاز به پذیرش این سیاست ها از سوی بیشتر کشورهای منطقه دارد تا آنها را قادر سازد چالشهای مربوط به انرژی خود را با روشهای موثرتری به کار گیرند.
بخش معدن و انرژی درخصوص انرژی های تجدیدپذیر، خورشید، باد و آب را به عنوان منابع همیشگی و تمام نشدنی نام برده است که می توان از آنها در تامین برق مورد نیاز کشورها استفاده کرد.
طبق گزارش او.ئی.سی.دی ، 5/77 درصد از جمعیت کشورهای جنوب صحرای آفریقا، دسترسی به برق ندارند که این رقم در مقایسه با 14 درصد امریکای لاتین و شرق آسیا، رقم بسیار قابل توجهی است.
درواقع هنوز بخشی از جمعیت ساکن در این قاره سیاه از فضولات حیوانات و چوب برای روشنایی ، پختن غذا و گرم کردن خود استفاده می کنند. این جوامع به عقیده کتسلی ، هیچ راه چاره ای بجز آن که از منابع انرژی آزادانه استخراج کنند، ندارند؛ هرچند با رشد جمعیت در این کشورها و افزایش تقاضای انرژی ، محیط پیرامون آنها به شدت آسیب پذیر می شود.
شاید به همین دلیل باشد که از میان بی شمار کشورهای آفریقایی ، تنها 4 کشور به طور خصوصی ، استخراج از منابع زیرزمینی انرژی را آغاز کرده اند.
بدین ترتیب ، می توان چنین نتیجه گرفت که جایگزین ساختن منابع بیوماس (ذی توده) با آثار تخریبی کمتر در این کشورها امری ضروری است.
این در حالی است که بنا به گزارش های موجود، میزان نفت و گاز کشورهای آفریقایی به میزانی است که چنانچه به بهره برداری برسد، می تواند به خطری جدی برای عرضه کنندگان نفت به حساب آید.
به این ترتیب ، با اعلام آمادگی کشورهای جنوب صحرای آفریقا درخصوص افزایش تولید نفت خود به میزانی که قادر به تامین دست کم 10 درصد عرضه نفت به جهان باشند، می توان چنین نتیجه گرفت که ثبات عرضه نفت به بازارهای جهانی در معرض خطری جدی قرار خواهد گرفت.
بسیاری از تحلیلگران بر این اعتقادند که نقش آفریقا به عنوان یک عرضه کننده ثابت نفت به بازارهای جهانی ، طی یک دهه آینده می تواند خطرناک باشد. بر پایه این گزارش ، آفریقا 15درصد از کل نفت مورد نیاز امریکا را تامین می کند که به گفته کارشناسان ، این رقم طی 10سال آینده می تواند به بیش از 20درصد برسد.
فروش این مقدار نفت می تواند دولتمردان آفریقایی را ثروتمند و مردم این کشورها را فقیرتر کند. طی 40سال گذشته ، کشورهای صحرای آفریقا حدود 35میلیارد بشکه نفت به ارزش 100 میلیارد دلار تولید کرده اند، در حالی که از هم اکنون تا سال 2012، کشورهای آفریقایی به رهبری نیجریه و آنگولا، حدود 20 میلیارد بشکه نفت به ارزش بیش از 500 میلیارد دلار نفت تولید خواهند کرد.
بر همین اساس ، انتظار می رود درآمدهای نفتی آنگولا حدود 100 درصد، نیجریه 36 تا 40 درصد، سودان دست کم 45 درصد و کنگو برازاویل 10درصد افزایش یابد؛ اما بر اساس تحقیقات به عمل آمده در این زمینه ، تنها کشوری که در این حوزه با کاهش درآمدهای نفتی مواجه خواهد شد، گینه استوایی خواهد بود.
بنابراین با توجه به موقعیت فعلی کشورهای آفریقایی ، شرکتهای بزرگ نفتی دنیا مشتاق سرمایه گذاری های عظیم بین 80تا 100میلیارد دلار در این نقاط هستند. تحلیلگران نفتی بر این اعتقادند که امریکا و انگلیس باید گامهایی سریع به سوی نهادینه کردن تولید نفت در این کشورها بردارند. در حال حاضر، بیشتر کشورهای صحرای آفریقا که تولیدکننده مقادیر قابل توجهی نفت هستند، با پذیرش سیاست های نفتی شفاف ، تاکید دارند درستی خود در هزینه کردن درآمدهای نفتی را به دنیا نشان دهند.
این در حالی است که به گفته کتسلی ، هر چند این قاره سرشار از منابع انرژی خورشیدی است با این حال تنها 3/1 درصد از تاسیسات خورشیدی در آفریقا به کار گرفته می شود و تنها 4کشور آفریقایی کار استخراج از این منابع زیرزمینی را آغاز کرده اند.
مدیر بخش توسعه او.ئی.سی.دی معتقد است: مشخصا، کشورهای آفریقایی به کمک شرکای اقتصادی خود که سهم بسزایی در توسعه اقتصادی این کشورها دارند، نیازمند توسعه منابع عظیم و بی شمار بالقوه انرژی در بخشهایی از این قاره هستند که تلاشهای مستمری در خصوص رشد اقتصادی و کاهش فقر در آنجا صورت می گیرد.
استفاده از منابع انرژی های جایگزین در این کشورها در واقع ، تلاش مجدانه ای است برای افزایش رشد اقتصادی.
به عقیده کتسلی ، توسعه اقتصادی و استفاده درست از منابع انرژی برای رشد اقتصادی کشورهای این قاره و فقرزدایی از این مناطق ، موضوعی ضروری است.
بدین ترتیب ، انتظار می رود برخی کشورهای آفریقایی با توجه به روند رو به افزایش فساد مالی در این کشورها به واسطه فروش نفت ، نتوانند به اهداف توسعه طلبانه اقتصادی از پیش تعیین شده سازمان ملل در هزاره جدید، دست یابند.
به گفته او.ئی.سی.دی ، تنها الجزایر، لیبی ، مغرب ، تونس و موریتانی توانسته اند با اعمال سیاست های اقتصادی تا سال 2015، در راستای نزدیک شدن به نخستین هدف سازمان ملل درخصوص کاهش جمعیت سرانه خود که زیر خط فقر زندگی می کنند، گام بردارند.
بیشتر از نیمی از جمعیت کشورهای آفریقایی با کمتر از یک دلار در روز زندگی می کنند. شانس رسیدن به اهداف آموزشی و بهداشتی حتی از این مقدار هم کمتر است . در واقع ، بسیاری از تحلیلگران آفریقایی بر این اعتقادند که فروش نفت چندان تاثیر مثبتی بر زندگی مردم این کشورها نداشته و به نظر می آید این درآمدها صرفا به جیب مقامات رسمی دولت سرازیر می شود.
براساس این گزارش ، او.ئی.سی.دی هیچ اشاره ای به پیشرفت آفریقای جنوبی در زمینه مبارزه با فقر نکرده است ، اما این کشور پیش از این ، به خاطر اعمال سیاست های درست خود در تامین آب ، مراعات اصول بهداشتی و توسعه اقتصادی بویژه در بخشهای روستایی مورد ستایش و تمجید قرار گرفته است.
طبق پیش بینی های صورت گرفته ، کشورهای جنوب صحرای آفریقا طی 7تا 10سال آینده در مجموع 5/2 تا 3میلیون بشکه در روز، نفت به بازار جهانی خواهند افزود که این رقم با توجه به آن که تولیدکنندگان نفت در جهان با بهره گیری از ظرفیت مازاد خود، 5/1 تا 2 میلیون بشکه در روز تولید مازاد دارند، بسیار چشمگیر است.
نیجریه و آنگولا، به ترتیب پنجمین و نهمین عرضه کننده بزرگ نفت در امریکا، بزرگترین تولیدکنندگان نفت جنوب صحرای آفریقا به شمار می روند.
تولیدکنندگان کوچکتر نفت در این منطقه نیز کشورهای کامرون ، چاد، گینه استوایی و گابن هستند. جزایر سائوتومه و پرنسیپ نیز دارای ذخایر نفتی اثبات شده هستند و انتظار می رود طی 5سال آینده تولید نفت از این ذخایر آغاز شود.
بنا بر این گزارش ، نفت کشورهای جنوب صحرای آفریقا طی ماههای اخیر به لحاظ ارزش ، رشد یافته است که علت آن بی ثباتی در وضعیت عرضه نفت جهان است. شاید ادامه ناآرامی ها در خاورمیانه و مسائل و مشکلات مالی یوکوس ، بزرگترین شرکت نفتی روسیه ، درخصوص قطع تولید، خود گواهی است بر این بی ثباتی.
تحلیلگران نفتی همچنین هشدار دادند که امریکا و دیگر کشورها و نیز گروههای چندجانبه از جمله بانک جهانی و صندوق بین المللی پول باید از کشورهای آفریقایی بخواهند درآمدهای خود از محل نفت و چگونگی مصرف این درآمدها را منتشر کنند.
در غیر این صورت ، ممکن است میلیون ها دلار از ثروتهای نفتی این کشورها همچنان به یغما برود.
امیرهادی تاج بخش
منبع: بیزینس دیلی 
منبع: بیزینس دیلی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
