پیشران در جنگ، آرامبخش در صلح

ارتش و نیروی نظامی در کشورما در تاریخ پرفراز و نشیب ایران زمین، در اهم زمان ها به عنوان نیرویی پیشران و همراه با توده مردم عمل کرده است. اوج همراهی ارتش و مردم ایران در جریان انقلاب سال 1357 رخ داد. یعنی زمانی که ارتشی ها حاضر نشدند دست خود را به خون مردم آغشته کنند و ضمن نافرمانی از شاه، در صفوف مردم انقلابی قرار گرفتند.

تاریخچه تشکیل اولین ارتش ایران به زمان حکومت مادها و هخامنشیان باز می گردد اما اگر ارتش به معنای امروزی تر آن را در نظر داشته باشیم، می توانیم بگوییم که اولین ارتش منسجم و کارکشته ایرانی در زمان صفویان روی کار آمد.

اما ارتش در زمان قاجار از انسجام چندانی برخوردار نبود؛ به گونه ای که قوایی به نام قوای قزاق و تحت فرماندهی افسران روسی به طور مستقل از ارتش در مناطق شمالی کشور که زیر نفوذ روس ها فعالیت می کرد.

در جنوب نیز قوایی که انگلیسی ها بر آن تسلط داشتند مستقر بود. اما شاکله اصلی ارتش ایران را هنگام جنگ در دوره قاجار، عشایر تشکیل می‌دادند.

در دوران پهلوی، ارتش تلاش کرد تا شکل آکادمیک تری به خود بگیرد و پهلوی با کمک مشاوران نظامی خارجی در تلاش بود تا سیستم نظامی غربی را در ارتش ایران پیاده کند.

می توان گفت اولین دانشکده افسری ارتش به طور رسمی در دوران پهلوی تاسیس شد.

اما به دنبال انقلاب 1357 و پیوستن کامل بدنه ارتش ایران به جمع مردم انقلابی، به طور رسمی "ارتش جمهوری اسلامی ایران" با ساختاری نوین و فرماندهانی انقلابی آغاز به کار کرد.

ارتش نوپای ایران در جریان جنگ هشت ساله با کشور عراق نیز حضوری فعال داشت؛ به گونه ای که با قاطعیت می توان گفت در هیچ عملیات بزرگی در دوران دفاع مقدس نبود که در آن ارتش حضور پررنگ نداشته باشد.

امام خمینی (ره) درخصوص نقش حساس ارتش و نیروهای مسلح در بیرون راندن استعمار از کشور فرمودند:«قدرتهای بزرگ که دستشان از مخازن بزرگ ایران کوتاه شده است و سلطه و قدرتشان با همت ملت ایران و قوای مسلح آن قطع گردیده است، اکنون به دست و پا افتاده اند تا با جنگ افروزی بین برادران، سلطه خود را اعاده کنند و چپاولگری خود را از سر گیرند.» (صحیفه نور، ج13، ص119)
 
اصل یکصد و چهل و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در خصوص وظایف ارتش تصریح کرده است؛ "ارتش جمهوری اسلامی ایران باید ارتشی اسلامی باشد که ارتشی مکتبی و مردمی است و باید افرادی شایسته رابه خدمت بپذیرد که به اهداف انقلاب اسلامی مومن و در راه تحقق آن فداکار باشد."

ارتش جمهوری اسلامی در حال حاضر به چهار نیروی مختلف و مستقل از یکدیگر تقسیم می شود.

نیروی زمینی، نیروی هوایی، نیروی دریایی و قرارگاه پدافند هوایی، چهار بازوی اصلی ارتش جمهوری اسلامی را تشکیل می دهند که نیروی زمینی ارتش ، بزرگترین نیرو بین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به حساب می آید.

حضرت آیت الله خامنه ای، فرمانده کل قوا نیز در خصوص جایگاه امروز ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرنشان کردند:«امروز ارتش و مجموعه نیروهای مسلح ما احساس قدرت می کنند. زیرا ملت حامی و پشتیبان آنهاست. موفقیت درجایی است که ملت پشت سر مسوولین و بازوهای کارآمد نظام باشد و علت اساسی در وجود ضعف و ذلت در هر نقطه ای از دنیا و ناتوانی در مقابله با حوادث دشوار از فاصله میان مردم و دست های فعال نظام آن کشور ناشی می شود.»

«عشق به مسوولیت، تلاش فداکارانه و ایثارگرانه همراه با برخورداری از پشتیبانی ملت، رمز موفقیت نیروهای مسلح است. ارتش در عرصه ی جنگ توانست جوهر اسلامی خود را نشان دهد و امروز در بهترین وضعیت خود قرار دارد.»

در هرحال، در جهان معاصر امروز با وجود داشتن یک نیروی نظامی منظم، ورزیده و کارکشته، نه تنها هرگز امنیت داخلی کشور دستخوش تهدیدات معاندان نخواهد شد، بلکه افزایش روزافزون قدرت نیروهای نظامی ارتش ما نیز موجب می شود که کشور ما حتی در مناسبات اقتصادی و سیاسی نیز در سطح جهان با موفقیت های گسترده تری  مواجه شود.

امین جلالوند – گزارش نویس جام جم آنلاین