داروهای داخلی نیازمند افزایش کیفیت

«سالمترول» برای بیماران ریوی، «زولندرونیک» برای پوکی استخوان ناشی از سرطان، «فاکتور ۷ نوترکیب» برای هموفیلی‌ها، «ریلوزول» برای بیماری‌های عصبی و «لتروزول» برای سرطان سینه ۶ دارویی بود که تولید آنها با حضور رئیس‌جمهور رونمایی و حتی گفته شد که ایران دومین تولیدکننده فاکتور ۷ نوترکیب در دنیاست.

به اعتقاد کارشناسان، تولید این داروها در کشور از جنبه‌های مختلفی اهمیت دارد که یک جنبه آن بحث اقتصادی است، زیرا سالانه فقط برای ورود داروهای ضدسرطان به کشور بیش از ۱۰۰ میلیون دلار هزینه و ارز از کشور خارج می‌شود.

جنبه دیگر، ارزش علمی تولید این داروها در کشور است.

بسیاری از این داروها از سوی شرکت‌های بزرگ دارویی در دنیا ساخته می‌شود و جزء لیست داروهای با تکنولوژی بالا هستند که تولید آنها در داخل کشور باعث افتخار و معرفی سطوح علمی کشور است.

اما همه ماجرا به سطح علمی و صرفه‌جویی اقتصادی ختم نمی‌شود، مساله کیفیت داروهای تولیدی به اندازه همه مسائل مطرح شده دارای ارزش و اعتبار است و از جهاتی حتی از بحث صرفه‌جویی اقتصادی هم بالاتر قرار می‌گیرد؛ وقتی که پای درمان بیماران در میان است.

بیش از 95 درصد داروهای موردنیاز بیماران در داخل کشور تولید می‌شود، در حالی که مصرف داروهای خارجی در کشور از مسکن و آرام‌بخش گرفته تا داروی بیماران خاص نه‌تنها کم نشده بلکه مشتریان خودش را دارد.

این ‌که بازار مصرف داروی خارجی در کشور ما همچنان گرم است، به چند دلیل برمی‌گردد. نبود اطمینان و آگاهی در بیماران، تجویز از سوی پزشکان و در برخی موارد نیز برتری کیفیت داروی خارجی در نداشتن عوارض سبب می‌شود همچنان داروی خارجی مورد درخواست بیماران باشد.

از نبود اطمینان و شاید بی‌اعتمادی کاذب بیماران و پزشکان نسبت به محصولات داخلی که بگذریم این نکته نیز حائز اهمیت است که مواد اولیه داروهای داخلی از چه سطح کیفی برخوردار است.دکتر عبدالحسینی، متخصص داروسازی درباره علل گرایش مردم به داروهای خارجی می‌گوید: زمانی بیمار سراغ داروی خارجی می‌رود که پزشکش مصرف این دارو‌ها را توصیه کرده باشد یا خود بیمار مدتی از داروی ایرانی استفاده کرده و اثر درمانی لازم را نگرفته باشد و تصمیم بگیرد دارو را عوض کند.

به گفته ، سواد داروسازهای ایرانی از داروسازهای کشورهای صادر‌کننده دارو کمتر نیست. از نظر تکنولوژی هم صنایع دارویی ما اختلاف چندانی با صنایع دارو‌سازی دنیا ندارد؛ اما آنچه که بر تفاوت کیفیت برخی دارو‌ها تأثیرمی‌گذارد، مواد اولیه‌ای است که برای ساخت دارو‌ها استفاده می‌شود. معمولا اگر در ساخت داروها از مواد اولیه اروپایی و با کیفیت استفاده شود دارو‌ها با کیفیت خوب و تاثیر‎گذاری مشابه نمونه خارجی آن تولید می‌شود، اما اگر از مواد اولیه چینی و هندی استفاده شود- که به نظر می‌رسد این اتفاق در تولید داروی داخلی می‌افتد- به طبع افت کیفیت خواهیم داشت و در نتیجه کیفیت داروهای آلمانی یا انگلیسی بالا‌تر خواهد بود.

داروهای خارجی از نظر قیمت، تفاوت فاحشی با داروهای داخلی دارد. علت این موضوع مواد اولیه گران‌قیمت، بالا‌ بودن هزینه واردات و تعرفه‌های تعیین‌شده برای داروهای خارجی عنوان می‌شود.اما درخصوص دارو هایی ایرانی سیاست‌های دولت برای تقویت بازار داروهای داخلی سبب می‌شود که به بهای مشکلات اقتصادی و خدشه در کیفیت مواد اولیه، قیمت دارو پایین باشد.از این‌رو تاکنون بارها بحث ورشکستگی صنعت دارویی کشور مطرح شده است، با این تفاسیر لازم است با حمایت‌های دولتی خبرهای خوش پیشرفت‌های علمی در صنایع دارویی کشور به کیفیت داروی ایرانی نیز برسد.

در این‌ که داروی داخلی کیفیتی استاندارد و قابل قبول دارد، شکی نیست و همه کارشناسان در این خصوص اتفاق نظر دارند، اما داروی ایرانی در مقایسه با داروی خارجی از لحاظ کیفی در یک سطح نمی‌گنجد که مسلما حمایت‌های دولتی می‌تواند این سطح کیفی را تا صادرات داروی ایرانی به دنیا برساند.

مستوره برادران نصیری / گروه جامعه