پادزهری که زهرشد

شاید بتوان یکی از برجسته ترین وقایع در تاریخ تنباکو را کشف آن به وسیله کریستف کلمب به سال 1492دانست. وقتی کریستف کلمب به جزایر باهاما پا گذاشت ، قبایل بومی هدایایی به کاشفان پیشکش کردند

کد خبر: ۴۰۸۱۶

که از آن جمله مقداری برگ خشک شده تنباکو بود. این برگها به نظر کاشفان بی ارزش بودند، بنابراین آنها را دور ریختند.
پس از چندی کلمب متوجه شد که این برگها نزد بومیان ارزش زیادی دارد؛ اما هیچ گاه نتوانست بفهمد که آنان چگونه از این برگها استفاده می کنند.
رودریکو دی جرس ، اولین سیگاری ثبت شده در تاریخ خارج از امریکا بود.
دی جرس در زمینی که امروزه کوبا نامیده می شود، پیاده شد و در آنجا دود کردن برگهای تنباکو را مشاهده کرد. مردم بومی برگهای تنباکو را می پیچیدند، آن را از یک طرف می سوزاندند و از طرف دیگر به آن پک می زدند. پس از بازگشت به وطن ، سیگار کشیدن دی جرس و بیرون آمدن دود از بینی و دهان وی موجب هراس هموطنانش شد، تا جایی که به او نسبت جادوگری دادند.
در نتیجه دادگاه تفتیش عقاید اسپانیا او را به زندان طولانی مدت با اعمال شاقه محکوم کرد. سالها بعد، پس از این که سیگار و سیگار کشیدن رواج یافت او را از زندان آزاد کردند. مسافران دیگری هم تنباکو و روشهای مختلف استفاده از آن را وارد اروپا کردند.
آنها استفاده از تنباکو را به شکل جویدن ، دود کردن و همچنین استفاده از لوله ای شبیه به پیپ مشاهده کرده بودند. شواهد باستان شناسی حاکی از این است که پیپ در آن زمانهای باستانی به شکل لوله های سفالی مورد استفاده قرار می گرفته است.
بزودی مشخص شد که اگرچه کاشفان نتوانستند طلایی را که به خاطر آن ترک وطن کرده بودند پیدا کنند، اما ثروتهای دیگری نظیر تنباکو، سیب زمینی و قهوه را به دست آوردند که به وسیله تجار به کشورهایی مثل اسپانیا، پرتغال ، فرانسه ، انگلستان و حتی چین و ژاپن انتقال یافت و در این سرزمین ها گسترش پیدا کرد.
در آن زمان کشیدن سیگار عملی ضد دینی اعلام شد و مقامات مذهبی بشدت نسبت به آن انتقاد کردند. بویژه دادگاه تفتیش عقاید اسپانیا سیگار کشیدن را گناه دانست و اعلام کرد که مسیحیان واقعی هرگز از این گیاه شیطانی استفاده نمی کنند.
براساس این اعتقادات پادشاهان ، مقامات مذهبی اروپا و دیگر صاحبان قدرت ، تنباکو را تحریم کرده و سیگاری ها را به زندان و تبعید تهدید می کردند. تمام این تمهیدات نتوانست سیگاری ها را از سیگار کشیدن باز دارد.
حاکمان و فرمانروایان بزودی دریافتند که می توان با مالیات بستن به تنباکو درآمد خوبی کسب کرد؛ بنابراین ممنوعیت سیگار منتفی شد و بسیاری از سران کشورها، بازارهای خود را گسترش دادند تا هم از کنترل تنباکو درآمد کسب کنند و هم مانعی برای سیگار کشیدن خود نداشته باشند.

کالایی لوکس

در اروپا استفاده از سیگار زمانی رواج یافت که تنباکو برای اولین بار در فرانسه و سپس در دیگر کشورهای اروپایی جزیی از جیره معمولی یک سرباز شد. در طول قرنهای 16 و 17 مصرف تنباکو بویژه به شکل انفیه ، شهرت گسترده ای یافت.
انفیه کردن عملی تجملاتی تلقی شده و یکی از امتیازات طبقه اشراف به حساب می آمد. اگرچه در آن زمان تنباکوی با کیفیت پایین تر نیز به مرور در دسترس همگان قرار می گرفت.
تنباکو در قرن 19 میلادی عمومیت بیشتری پیدا کرد و مصرف آن به شکل سیگار بیش از دیگر شکلهای آن رواج یافت.
علاوه بر این شرکتهای سیگار سازی تا حد زیادی سیگار را ترویج کردند، به نحوی که سیگار یکی از علایم تمول به حساب می آمد و بویژه به وسیله اشراف و ثروتمندان استعمال می شد.
به مرور زمان همزمان با افزایش قدرت تولید، و بویژه در دوران صنعتی با رواج استفاده از ماشین آلات ، محصولات تنباکو به شکلهای مختلفی مثل سیگارت ، سیگار، پیپ و غیره به مقدار فراوان راهی بازار می شد.
ابتدای قرن بیستم 2 جنگ جهانی از عوامل مهم گسترش مصرف سیگار میان سربازان بود. پس از پایان جنگ نهضت ، حق رای زنان شروع شد و یکی از حقوق مهمی که زنان در جریان این نهضت به دست آوردند حق استعمال سیگار بود.
به این طریق کشیدن سیگار به عنوان یکی از نشانه های تجمل و اشرافیت میان زنان نیز رایج شد.

دنیای مدرن

امروزه هنوز هم معمول ترین شکل مصرف تنباکو سیگار است. اگرچه هنوز هم مصرف پیپ و سیگار رواج دارد، اما استعمال آن به شکل جویدن و انفیه کردن تقریبا در حال از میان رفتن است.
در دنیای امروز، تنباکو مصرفی غیرضروری دارد و از آن به عنوان ماده ای که سلامت افراد را به خطر می اندازد، یاد می شود؛ اما به نظر کاشفان تنباکو، این گیاه برای ساکنان بومی امریکا اهمیت بسیار بیشتری از یک وسیله تفریح داشته و در مراسم مذهبی و درمان بیماری ها از آن استفاده می شده است.
رد پای تنباکو و نیکوتین در بقایای انسانی دوران ماقبل تاریخ مشاهده شده است ؛ ولی هیچ دلیل روشنی بر استفاده مداوم و روزمره از تنباکو در آن زمان موجود نیست.
در تمدن باستانی مایاها به طور معمول از تنباکو استفاده می شده است. آنان در مراسم مذهبی خود از تنباکو به صورت جویدن یا دود کردن استفاده می کرده اند. مایاها این رسم را به آزت ها و سپس سرخپوستان بومی امریکا انتقال دادند.
سرخپوستان استفاده از تنباکو را به صورت پیچیدن آن شروع کردند. به نظر می رسد آنان اولین سیگاری های واقعی بودند.

استفاده از تنباکو در درمان بیماری ها

از موارد مهم استفاده از تنباکو میان بومیان امریکایی درمان زخمها، آماس ، سرفه ، دندان درد، روماتیسم و دردهای شکمی بوده است.
تنباکو به شکلهای مختلف در درمان بیماری ها و به عنوان درمان اضطراری در مارگزیدگی و نیش حشرات مورد استفاده قرار می گرفت. ارزش طبی تنباکو تقریبا نامحدود بود.
به نظر می رسید هیچ بیماری ای وجود نداشته باشد که تنباکو قادر به مداوای آن نباشد؛ از تنگی نفس و بوی بد دهان گرفته تا دردهای زایمان و زخمها و جراحات مختلف و حتی طاعون.
این درمان ها به صورت دمیدن دود از برگها، ساختن یک شربت شیرین ، گرفتن عصاره برگها، مالیدن برگهای داغ تنباکو مستقیما روی محل عارضه و یا به وسیله تنقیه صورت می گرفت.
قبایل بومی سرخپوستان امریکا بیماری ها را با توجه به این که بدن انسان 4 طبیعت گرم ، سرد، خشک و مرطوب دارد و اعمال بدن به وسیله اخلاط چهارگانه یعنی بلغم ، خون ، صفرا و سودا اداره می شود، درمان می کردند.
براین اساس بیماری عبارت بود از عدم توازن میان این اخلاط چهارگانه و در نتیجه منظور از درمان ایجاد تعادل بین این اخلاط از طریق دفع خلطهای اضافی به روشهایی مثل حجامت ، پالایش خون ، استفراغ و غیره بود.
تنباکو طبیعتی گرم و خشک داشت ؛ بنابراین برای دفع اخلاط اضافی از بدن مفید بود و برای درمان بیماری هایی نظیر آسم مورد استفاده قرار می گرفت.
در نوشته های یکی از محققان آمده است: «...آنها همچنین یک گیاه داشتند که برزیلی ها آن را پتوم و اسپانیایی ها تاپاکو می نامیدند.
پس از این که برگهای آن را بدقت خشک می کردند، در کاسه پیپ قرار می دادند و می سوزاندند واز انتهای دیگر آن ، دود به دست آمده را استنشاق کرده و به این وسیله بیماری ها را درمان می کردند.»

بوسه مرگ

امروزه در ذهن ما نام تنباکو با سیگار گره خورده است و شاید برای ما عجیب باشد که این محصول بد آوازه ، روزی یکی از مهمترین وسیله درمان بیماری ها بوده است. امروزه هم برخی پزشکان استفاده از تنباکو را در درمان بیماری ها موثر می دانند.
والتینی ، پزشک آلمانی ، در کتاب خود به نام شرح انواع مختلف تنقیه استفاده از دود تنباکو را برای درمان مشکلات روده ای تجویز می کند.
شاید بتوان خواص دارویی تنباکو را به استفاده خالص از آن نسبت داد. به این ترتیب ضررهای فراوانی را که برای سیگار عنوان می شود، می توان به مواد شیمیایی مربوط دانست که برای دادن طعم بهتر به تنباکوی آن افزوده می شود.
وقتی کسی یکی از محصولات تنباکو را مصرف می کند دود آن را که شامل نیکوتین همراه بیش از 500 ماده شیمیایی دیگر است ، استنشاق می کند، بنابراین عجیب نیست که از هر 5مورد مرگ و میر، علت یکی از آنها اعتیاد به سیگار گزارش شده باشد.
کشیدن سیگار مستقیما موجب سرطان ریه شده و در ابتلا به بسیاری از بیماری ها در میان بزرگسالان و همچنین نوزادانی که مادران سیگاری دارند، نقش دارد.
با این حال ترک سیگار در صورتی که پیش از بروز نشانه های مربوط به سرطان ریه انجام شود، می تواند به روشهای مختلف سلامت از دست رفته را تا حد زیادی به بیمار بازگرداند.
برخی مواد مضر موجود در سیگار عبارتند از: نیکوتین ماده ای است که در همه محصولات تنباکو وجود دارد و باعث اعتیاد می شود.
درواقع بسیاری از شرکتهای سیگارسازی به عمد این ماده را به سیگار می افزایند تا هم طعم بهتری به آن بدهند و هم به نوعی اعتیاد ایجاد کنند.
اعتیاد به نیکوتین این احساس را در فرد به وجود می آورد که برای عملکرد بهتر به مصرف این ماده نیاز دارد. نیکوتین که محرک مغز و سیستم اعصاب مرکزی است ، در مدت 10 ثانیه پس از مصرف به مغز می رسد.
علی رغم این که برخی معتقدند سیگارهای فیلتردار باعث ورود کمتر مواد سمی و شیمیایی موجود به بدن می شوند، ولی تحقیقات نشان داده است که در این زمینه تفاوت زیادی میان سیگارهای فیلتردار و انواع بدون فیلتر آن موجود نیست و فیلترها عملا نقش مهمی در این مورد نداشته و تنها بخش بسیار کوچکی از نیکوتین را به خود جذب می کنند.
بویژه که برخی شرکتها نیکوتین را مستقیما در فیلتر سیگار قرار می دهند. فیلتر برای جلوگیری از استنشاق مواد مضر طراحی شده است ، اما با قرار دادن نیکوتین در آن شرکتهای سیگارسازی باعث می شوند که مواد مضر بیشتری به بدن برسد.
توتون ماده دیگری است که برای دهان ، گلو و ریه های شما مضر بوده و باعث سرطان ریه ، آمفیزم و بیماری های برونشیت می شود.
یکی دیگر از مواد مضر سیگار منواکسیدکربن است که می تواند باعث بیماری های قلبی شود. علاوه بر بیماری های ذکر شده مشکلات دیگری نظیر برونشیت مزمن ، سرطان دستگاه گوارش ، معده ، حنجره ، زبان ، لب ، مری ، کولون و پانکراس نیز از مواهب سیگار هستند.
امروزه به دلیل افزایش مصرف تنباکو و گسترش هوشیاری مردم نسبت به تاثیرات منفی دود سیگار بسیاری از کشورها، مبارزه با استعمال آن بویژه در میان جوانان را یکی از برنامه های ملی خود قرار داده اند.
به نظر می رسد که شواهد به دست آمده براثر تحقیقات طولانی دلایل کافی را برای ترک سیگار در اختیار سیگاری ها قرار داده باشد.
بدیهی است که هیچ کس در این زمینه نمی تواند کمکی به شخص بکند مگر اراده مصمم و قطعی خود بیمار.