یمن میان مصر و لیبی

با توجه به موقعیت حساس یمن بویژه نزدیکی آن به تنگه باب المندب و مرزهای عربستان کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و آمریکا توجه ویژه‌ای به این کشور دارند. با بحرانی تر شدن شرایط یمن آنها در قالب شورای همکاری خلیج فارس (بخوانید طرحی آمریکایی ) اصل عبور از صالح را مطرح کردند.

با توجه به تحولات اخیر یمن و مواضع دولتمردان غربی و عربی آینده یمن می‌تواند برگرفته از چند سناریو باشد در صورت شکست هر کدام از آنها اجرا می‌شود.

اولا در فاز اول پروژه مصری کردن یمن اجرا می‌شود. بر اساس این سناریو صالح از صحنه حذف شده و ارتش و بدنه دولت جایگزین آن می‌شود تا در روند اصلاحات انتخابات پارلمانی را برگزار و به اصطلاح دموکراسی آمریکایی را به نمایش گذارد. در صورت ادامه اعتراض‌ها بخش دیگری از دولت حذف در حالی که قدرت در دست نظامیان باقی می‌ماند. در نهایت این مراحل تلاش شود تا ضمن حفظ چارچوب‌های کلی برجای مانده از دولت صالح قیام مردمی در جهت منافع غرب و کشورهایی مانند عربستان هدایت شود. به عبارتی دیگر تلاش می شود تا روندی به اصطلاح دموکراتیک قیام مردم مصادره شود.

ثانیا، با توجه به هشدار‌های اخیر صالح و شورای همکاری خلیج فارس درباره آغاز جنگ داخلی در یمن می‌توان گفت که مرحله بعدی پروژه غرب برای  مصادره قیام مردمی را لیبیاییزه کردن یمن تشکیل می‌دهد. با توجه به ساختار قبیله‌ای و اختلافات تاریخی میان شمال و جنوب یمن، صالح با چراغ سبز شورای همکاری خلیج فارس و آمریکا کشور را به بهانه عدم رویکرد مردم به مصالحه به جنگ داخلی سوق می‌دهد. سناریویی که در لیبی اجرا شد. در این حوزه اولا تلاش می‌شود با فرسایشی کردن جنگ هر دو طرف (دولت صالح و انقلابیون) تضعیف شده تا در نهایت پذیرنده طرح‌های اعمال شده از سوی شورای همکاری خلیج فارس و آمریکا باشند.

در صورت عدم تحقق این طرح فاز بعدی تحرکات غرب آغاز می‌شود و آن اقدام نظامی غرب از طریق خلیج عدم و عربستان به بهانه امنیت مردم است. امری که زمینه ساز دخالت غرب در این کشور خواهد بود چنانکه اکنون در قبال لیبی این طرح اجرا می‌شود.

پیامد نهایی این طرح نیز سلطه پنهانی غرب بر یمن و یا تشکیل دولت نظامی به بهانه حمایت از مردم و جلوگیری از درگیری داخلی خواهد بود.

بسیاری از ناظران سیاسی تاکید دارند که فاز نهایی تحرکات غرب را پروژه تجزیه یمن تشکیل می‌دهد. در این سناریو میان شمال و جنوب به بهانه‌های مختلف جنگ و درگیری ایجاد خواهد شد تا در نهایت به وضعیت پیش از وحدت دو یمن در دهه نود بازگردد. در این طرح شهرهای نفت خیز شمالی که در اجاره عربستان است نیز در نهایت به ریاض واگذار خواهد شد.

در نهایت می‌توان گفت که سرنوشتی نامعلوم در انتظار یمن قرار دارد چرا که برخی کشورهای عربی و غربی خواسته‌های مردمی برای داشتن دولتی مستقل را مغایر با اهداف خود دانسته و برای مصادره و انحراف قیام به هر ترفندی حتی ایجاد جنگ داخلی در این کشور مبادرت می‌ورزند.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین