جنگ نرم و راهبرد عملیات روانی

برهمین اساس، به‌کارگیری ماهرانه عوامل روانی از مهم‌ترین ابزارها و شیوه‌های مؤثر در این نبرد قابل ارزیابی است، به‌گونه‌ای که این راهبرد مساله واقعی را غیرواقعی و دروغ بزرگ را به حقیقت غیرقابل انکار تغییر می‌دهد.

از این‌رو هرچه در واکاوی جنگ نرم پرداخته می‌شود، نقش عوامل روانی بیش از پیش مطرح می‌گردد و جنجال‌سازی‌ بوق‌های روانی دشمن در تهدیدهای تکراری خود در رویارویی با ایران نیز مفتضح‌تر می‌گردد؛ چرا که بهره‌گیری دشمن از عوامل روانی به ابزاری مکمل برای حاشیه‌سازی در جنگ نرم تبدیل شده و به همین منظور عاملان این جریان برای تسهیل و تسریع در تحقق اهداف خویش از عملیات روانی و برجسته‌سازی موثر، به دنبال جوسازی روانی در جامعه هستند.

در واقع راهبرد عملیات روانی با طرح‌ریزی موضوعی در کانون‌های تفکر دشمن با هدف تخریب اعتماد و اراده طرف مقابل، به دنبال پذیرش ضریب بالایی از آسیب‌پذیری و شکست در مخاطب است به‌گونه‌ای که یک نوع عدم تقارن و ناهمگونی را در برخورد در طرفین درگیر و عدم توازن قوا را به نفع طرف خویش هدایت و دستیابی به پیروزی را برای خویش حتمی نمایش دهد.

در همین راستا اصلی‎ترین اهداف عملیات روانی در جنگ نرم افکار عمومی است که به‌دنبال ایجاد تزلزل در جامعه و موجی از ناامنی و سردرگمی در مخاطبان برای پذیرش شکست در برابر اراده پوشالی خویش هستند؛ چرا که عملیات روانی در جنگ نرم فعالیتی روان‌شناسانه است که در زمان صلح و بحران برای تأثیر گذاشتن بر نگرش ورفتار مخاطبان طرح‌ریزی و در روند دستیابی به اهداف سیاسی و مد نظر از سوی دشمن دنبال می‌گردد که شامل اقدامات طرح‌ریزی شده به‌منظور تاثیر بر عواطف و عقاید و تخریب و تضعیف روحیه آحاد جامعه است.

به عبارتی دیگر عملیات روانی برای ارسال علائم و اخبار گزینش شده به مخاطبان ارائه می‌شود تا براحساسات، حرکات منطبق و در نهایت بر رفتار سازمان‌ها، گروه‌ها و افراد تاثیر بگذارند. از این رو از مهم‌ترین اهداف و مقاصد بهره‌برداری از عوامل روانی در جنگ نرم به موارد زیرمی توان اشاره کرد:

ـ‌ ایجاد تاثیر کلی بر عقاید، احساسات آداب و رفتارهای مخاطبان

ـ‌ افزایش ضریب باورپذیری شکست و درماندگی

ـ‌ گسترش جدایی ملت، مردم یا وفادارانشان از همراهی و استمرار مسیر

ـ‌ کاهش کفایت در استمرار اهداف با سیاه‌نمایی از آسیب‌پذیری‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی

ـ‌ رسیدن به اهداف سیاسی در پیاده‌سازی آماج روانی، البته هرچند اهداف دیگری نیز در بطن عملیات روانی وجود دارد، اما راهبردی‌ترین این مقاصد که در خلال تبلیغات یا رقابت ایدئولوژیک مبتنی بر طرح‌های استراتژیک و تاکتیکی دقیق به‌منظور هدایت و رسیدن به اهداف ویژه در جنگ نرم در جریان است موارد مشروحه بالا قابل ارزیابی است.

از این‌رو شاید بتوان گفت عملیات روانی موثرترین و مخرب‌ترین رویکرد در جنگ نرم به حساب می‌آید. لذا در یک بررسی موشکافانه و دقیق پیرامون عناصر جنگ نرم، عملیات روانی با استفاده از بافته‌های جدید علوم رفتاری بیش از هر عامل دیگری می‌تواند بر اراده (یعنی هدف غایی جنگ نرم) آحاد جامعه، استراتژیست‌ها و تصمیم‌گیران تاثیر بگذارد و آنها را از استمرار باز دارد یا مانع ورود آنها در تصمیم‌گیری‌ها شود؛ چرا که راهبرد عملیات روانی در نبرد نرم کوشش برنامه‌ریزی شده برای تخریب یا تضعیف مقاومت است که با استفاده از فریب، دروغ، سردرگم‌سازی و دیگر اقدامات دنبال می‌گردد، بنابراین از مطالب مندرج در سطور بالا می‌توان نتیجه گرفت:

اولا: عملیات روانی در بستر جنگ نرم به‌عنوان یکی از موثرترین راهبرد‌های اساسی در پیشبرد اهداف و رسیدن به نتایج مطلوب قابل ارزیابی است.

ثانیا: دو عنصر اراده و روحیه بیش از سایر عوامل مستعد قرار گرفتن در آماج عملیات روانی هستند. از همین رو عاملان جنگ‌ نرم با تدابیر و روش‌های مختلف می‌کوشند این دو عامل را آماج حمله قرار دهند.

بنابراین با توجه با تعاریف و مفاهیم جنگ نرم و عملیات روانی عاملان جنگ نرم در هر برهه زمانی و به دنبال هر جریان داخلی و خارجی می‌کوشند با به‌کارگیری ماهرانه عوامل روانی مستقیم اراده آحاد جامعه را مورد هدف قرار داده و با بهره‌گیری از عوامل روانی به سیاه نمایی و بزرگنمایی نقاط ضعف پرداخته و اقداماتی را علیه اراده ملی مخاطبان ایجاد کرده تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به نتایج مورد انتظار خود دست یابند.

هرچند عملیات روانی به‌عنوان بخشی از پازل راهبردی آمریکا در جنگ نرم علیه ایران قابل ارزیابی است، اما تذکر این مساله نیز خالی از اشکال نیست که آگاهی و بصیرت ملی آحاد جامعه نه تنها این بازی سیاسی شکست خورده را بی‌معنا ساخته، بلکه اراده و عزم ملی مردم ایران را در استمرار مسیر و پیروی از جریان ولایت مستحکم‌تر کرده است؛ بنابراین ضرورت شناخت تهدیدات و راهکارهای اجرایی آن نه تنها در خنثی‌سازی اقدامات دشمنان ملت تاثیرگذار است، بلکه با واکسینه‌سازی آحاد جامعه آماج روانی دشمن را نیز دفع می‌کند و به‌گونه‌ای حرکت بازدارنده و پیشگیرانه در عرصه رویارویی در جنگ نرم را آشکار می‌سازد.