چشم تنگ دنیادوست را ...

فرزند چهارم داستان مرد ثروتمندی در آستانه مرگ است که برای امتحان و آزمودن و خطای فرزندانش نقشه‌ای را به همراه یکی از دوستان صمیمی‌اش پایه‌ریزی می‌کند که در این فیلم دو دختر به همراه دو دامادش ندانسته درگیر این نقشه می‌شوند.

شبنم عرفی‌نژاد جزو معدود کارگردان‌هایی است که در عین جوانی تجربه کار در گونه‌های مختلف، را دارد. او که از سال 79 به عنوان منشی صحنه در سریال «خواب و بیدار» و «روزگار قریب» وارد عرصه فیلمسازی شده، تجربه کارگردانی‌اش را با فیلم سینمایی «پشت در خبری نیست» آغاز کرده است.

او همچنین مستنداتی در خصوص پشت صحنه فیلم «روزگار قریب» را در پرونده کاری خود ثبت کرده است.

شبنم عرفی‌نژاد تلاش دارد تا در کارهایش جزئیات ماجرا را در کل قصه فیلم حفظ کند و آن را تا دقایق پایانی فیلم به شکل منطقی نگه دارد.»

او در خصوص تله‌فیلم فرزند چهارم می‌گوید: «سبک فیلم به گونه‌ای است که زندگی عادی را به تصویر می‌کشد. خنده، شوخی، غم و... در آن دیده می‌شود. برایم جزئیات مهم‌تر از دیالوگ‌ها بوده یعنی براساس زندگی روزمره پلان‌ها، دکوپاژها صورت گرفته است. در اصل تلاشم این بود که اتفاقاتی رخ ندهد که برای مخاطب جای سوال و تعجب به وجود آید.»

وی ادامه می‌دهد: «ویژگی‌ای که این فیلم را متمایز کرده، این است که از دوربین X3 استفاده کردم، چرا که حس و فضای خوبی به پلان‌ها می‌دهد و تفاوتش با دوربین‌های روی دست این است که تکان‌های دوربین خشن است، اما با این دوربین پلان‌ها موج دارد و حرکت سیالی ایجاد می‌شود.»

فیلمنامه فرزند چهارم دارای ظرایف اجتماعی و خانوادگی است. عرفی‌نژاد می‌گوید: «با افزودن دیالوگ‌ها و متن، قسمت‌هایی از فیلمنامه را تغییر دادم و بیشتر به جزئیات و دیالوگ‌های عادی و روزمره پرداختم چرا که خواستم هنگام فیلمبرداری هم زندگی جریان داشته باشد. در اصل فیلمنامه را با خودم تطبیق دادم نه خودم را با فیلمنامه!» او ادامه می‌دهد: «از جمله مشکلاتی که کارگردان‌های زن در عرصه فیلمسازی دارند بیشتر به لحاظ اتفاقات پشت صحنه و فنی و همچنین حس اعتمادی که در جریان فیلم ایجاد می‌شود، است. معتقدم در این کار نگاه زنانه و مردانه وجود ندارد و فقط نگاه باید انسانی باشد.»

عرفی‌نژاد و گروهش در گوشه‌ای از فضای خانه شخصیت منصور (با بازی پرویز پورحسینی)‌ مشغول برداشت تمرینی سکانس مورد نظر هستند.

انوشیروان فاطمی که چندی پیش در مجموعه پلیسی ـ جنایی ساختمان 85 حضور داشته این بار نیز در فیلم تلویزیونی فرزند چهارم با کاراکتری کاملا متفاوت اما باز هم منفی در نقش وحید حضور پیدا کرده است.

فاطمی درخصوص تفاوت دو کاراکتر هاشم و وحید می‌گوید: «فاصله نقش وحید تا هاشم در ساختمان 85 بسیار زیاد است. هاشم بچه‌ای شهرستانی است که به خاطر تقدیر و جبر، زندگیش به سمت کارهای خلاف کشیده شده، اما در این کار وحید به جهت مسائل مالی و به لحاظ برآورده کردن نیازهای زندگی شخصی و نگرانی‌هایی درخصوص پایمال نشدن حق خود و خانواده‌اش درگیر یک سری مسائل است.» وی ادامه می‌دهد: «وحید داماد خانواده متولی است که پدرخانمش (با بازی پورحسینی)‌ قصد دارد ثروتش را بنا به دلایلی ببخشد. تمام تلاش وحید این است که ثروت در محدوده همین خانواده باقی بماند به همین جهت نمی‌توان نقش را منفی توصیف کرد. در اصل وحید آدمی است که برای آینده زندگی خود و همسرش در تلاش است.»

فاطمی می‌گوید: «وحید قصه جزو قشر اول جامعه محسوب می‌شود و در تلاش است که در این قشر خودش را حفظ و ارتقا دهد و بگوید که من آدم این قشر هستم اما متاسفانه در جاهایی از قصه او لو می‌رود که در خانواده کارگری بزرگ شده و می‌توان گفت این وجه طنزی است که در لایه‌های پنهانی به بیننده ارائه می‌شود.»

شهناز شهبازی، بازی‌های متفاوتی دارد و با کمی ریزبینی در نوع بازی، حس‌گیری و گاهی تکنیک‌های کلامی او می‌توان به این تمایز پی برد.

او با بازی در سریال «روزگار قریب» توانست جایی در دل مخاطبان باز کند و به گفته خودش سعی دارد در هر ژانری متفاوت باشد. نقش مینا را دوست دارد به خاطر منفی بودنش و معتقد است مینا نسبت به دیگر نقش‌هایش متفاوت‌تر بوده، چراکه تا حدودی از کاراکتر مثبت فاصله گرفته است. شهناز شهبازی که ایفاگر نقش مینا همسر کیوان (با بازی صالح میرزاآقایی)‌ است، می‌گوید: «براساس گفت‌وگوهایی که با خانم عرفی‌نژاد انجام دادیم قرار شد نقش منفی مینا خیلی نمایان نشود بلکه حالت رمزآلود و منفی بودن کاراکتر مینا ریزبینانه در حرکات، دیالوگ‌ها و رفتارهایش تا دقایق پایانی قصه حفظ شود و مخاطبان در طول داستان به توطئه دختر بزرگ منصور، همراه خواهر و همسرانشان پی ببرند.»

شهناز شهبازی را اغلب در نقش آدم‌های خوب و مثبت دیده‌ایم. از نظر او مینا متفاوت‌ترین نقشی است که تاکنون ایفا کرده. او معتقد است: «شاید به خاطر شرایط چهره‌ام باشد که نقش‌های مثبت بازی می‌کنم. خودم نیز تمایل به نقش مثبت ندارم اما از آن‌جایی که کاراکتر مینا برجسته است امیدوارم بتوانم در تله فیلم 90 دقیقه‌ای فرزند چهارم با کاراکتری کاملا منفی در بین مخاطبانم دیده شوم.»

مریم، دختر سوم خانواده با بازی سمیرا ذکایی به‌عنوان یک شخصیت مغرور، تعصبی، اهل خانواده و... در این کار معرفی می‌شود. این در ری‌اکشن‌های سمیرا ذکایی و دیالوگ‌هایی که با پارتنرهایش برقرار می‌کند به خوبی دیده می‌شود.

او که سریال «از راه شیری» (ایرج کریمی)‌ و فیلم سینمایی «همه چی آرومه» (مصطفی منصوریار)‌ را در نوبت پخش دارد در خصوص همکاری‌اش با کارگردان این اثر می‌گوید: «با خانم عرفی‌نژاد برای رسیدن به کاراکتر مریم و نوع حس‌گیری‌ام مشورت‌های لازم را انجام دادم و از ایشان کمک گرفتم. مریم کاراکتری بسیار مثبت است و درعین‌حال زرنگ و باهوش و بسیار به پدرش علاقه نشان می‌دهد.»

در گوشه‌ای از اتاق، فرهاد مهدوی مشغول حل کردن جدول روزنامه‌ای است. آن قدر غرق جدول شده که به پیرامون توجهی ندارد. از او می‌خواهم در خصوص کاراکترش در فیلم تلویزیونی فرزند چهارم توضیح دهد. او که به‌تازگی در سریال «چاه پنجاه» (اصغر هاشمی) حضور داشته می‌گوید: «در این کار نقش دکتر جلوه، یکی از دوستان صمیمی منصور (نقش اول این تله‌فیلم با بازی پرویز پورحسینی) را بازی می‌کنم. دکتر جلوه آدمی است که قدر رفاقت را می‌داند. در ظاهر با فرزندان منصور همکاری لازم را داشته اما در عمل مخالف آنها بوده است، در واقع منصور را در پیش بردن نقشه‌ای که می‌خواهد فرزندان و دامادهایش را بیازماید همراهی می‌کند.»

وی ادامه می‌دهد: «فرزندان منصور در ظاهر حرمت شکنی نمی‌کنند و این رویارویی‌ها فقط ممکن است یکی از لایه‌های عبرت‌آموز قصه باشد و می‌توان گفت مضمون اصلی قصه به طمع افتادن انسان‌هاست. حرص و طمعی که باعث می‌شود اسیر گرداب شده و در آن غوطه‌ور شوند بدون این‌که متوجه باشند که این نقشه‌ای است از طرف پدرشان برای آزمایش آنها. در واقع حرف اصلی قصه اشاره می‌کند که دام طمع چشم‌ها را بر خیلی حقایق و واقعیت‌ها می‌بندد».

این فیلم تلویزیونی برای پخش از شبکه 3 سیما آماده می‌شود. برخی از دیگر عوامل فیلم عبارتند از:

تهیه‌کننده: محمدرضا محمدی، منشی صحنه: نیره ابی‌زاده،مجری طرح: سیدرضا شکری، مدیر تولید: سینا دوراندیشان، مدیر تصویربرداری: ناصر کاووسی، مدیر صدابرداری: کامران کیان‌ارثی، گریم: نازنین عرفی‌نژاد و وحدت سرچونی، طراح صحنه و لباس: مهری عطایی، عکاس: مزدک عیاری.

بازیگران: پرویز پورحسینی (منصور)، انوشیروان فاطمی (وحید)، صالح میرزا آقایی (کیوان)‌، شهناز شهبازی (مینا)، سمیرا ذکایی (مریم)، مریم آهنگر (مژده)، فرهاد مهدوی (دکتر جلوه) و بازیگر خردسال: یزدان آخوندی (پوریا).