نگاهی به مجموعه خوشنشینها
همه چیز فدای خنده!
سریال خوشنشینها از هر جهت مناسب این شبهاست. باید انصاف داشته باشیم که وقت مناسبی روی آنتن میرود، جذاب است و مورد علاقه مردمی که بعد از یک روز دشوارکاری به خانه برمیگردند و روبهروی تلویزیون مینشینند تا کمی از استرسهای روزانهشان کاسته شود.
خوشنشینها کمدی است و از بازیگرهای محبوبی همچون علی صادقی، سیروس گرجستانی، حمید لولایی و مرجانه گلچین بهره میبرد. نکته غیرقابل انکار این که مردم به چنین سریالی احتیاج داشتند، آن هم در شبهای بلند پاییزی که بسیار طولانی و خستهکننده است. تا اینجا هم سریال با استقبال خوبی مواجه شده که البته قابل پیشبینی بود.
اما در این میان نکاتی وجود دارد که فقط به این سریال برنمیگردد و یادآوری آن صرفا نقد سریال نیست. به نوعی تلنگری است به سریالسازان و هنرمندان رسانه ملی و زنگ خطری برای مسوولان.
خنداندن مهمترین ویژگی هر اثر طنزی است و جزو اولویت اینگونه آثار، بخصوص اگر سریال باشد. اما نباید فراموش کنیم که خنداندن، پتانسیلها و ظرفیتهای خودش را دارد و باید در حد و اندازه خودش به آن پرداخته شود و از جای دیگری برداشت بیهوده صورت نگیرد. متاسفانه در بیشتر سریالهای این چند سال اخیر، این نوع نگاه به چشم نمیآید و باعث شده تا به نوعی ارزشهای فرهنگی و بومیمان خدشهدار شوند. شاید آوردن مثالی موضوع را روشنتر کند.
مادر و مادربزرگ همواره در سینما و تلویزیون ما جایگاه ویژهای داشته است. مرحوم حمیده خیرآبادی، بحق لقب مادر سینمای ایران را دارد و در بسیاری از آثار سینمایی و تلویزیونی ما پاسدار این جایگاه بوده است. بیننده هیچ وقت نگرانیها و اضطرابهای وی را در سریال «پدرسالار» فراموش نمیکند که چطور در بدترین شرایط، آخرین وصله برای حفظ بنیان یک خانواده بود. اما چه بر سر این نوع نگاه آمده که در سریال خوشنشینها ما حلیمه سعیدی را در نقش مادربزرگی میبینیم که براحتی توسط دیگران مورد تمسخر و بیاحترامی قرار میگیرد یا خودش نیز فاقد اصول و ارزشهای اساسی این جایگاه است. خیلی راحت از الفاظ غیرمودبانه استفاده میکند و ذرهای محبت در نگاه و رفتارش وجود ندارد. آیا اینکه سریال طنز است و مردم باید بخندند دلیل قابل قبولی برای این نوع موارد است؟ آیا برای خنداندن باید دست به دامان هرگونه عملی شویم؟ طبیعی است که انتظارمان از یک سریال جدی همچون پدرسالار با سریال طنزی که کارکرد دیگری دارد تفاوت دارد، اما هر دو اثر ایرانی هستند و فقط قرار است از زاویه دیگری به جهان پیرامونشان نگاه کنند. مادر همان مادر است، چه در آثار طنز و چه غیر طنز.البته این نقد صرفا به این سریال برنمیگردد. موضوع کمی کلیتر از یکی دو مورد اینچنینی است. این روزها تکرار سریال محبوب «متهم گریخت» از شبکه 3 سیما پخش میشود و آنجا هم مادربزرگ خانواده جایگاه نامناسبی دارد و مورد بیاحترامی قرار میگیرد و در نگاه جمع کاملا اضافه و دست و پا گیر است.چه خوب است که تهیهکنندگان و نویسندگان سریالها از این زاویه هم دقت لازم را داشته باشند.
حسین گودرزی
گفت و گو
