‌بیماری‌های پاییزی

سرماخوردگی، سینوزیت، آنفلوآنزا و عفونت‌های ویروسی از بیماری‌های شایع در فصل پاییز هستند. در همین رابطه پزشکان با اشاره به شیوع بیماری‌های ویروسی در فصل پاییز هشدار می‌دهند که این بیماری‌ها بشدت واگیردار بوده و بیشتر در میان دانش‌آموزان که نکات بهداشتی را رعایت نمی‌کنند، دیده می‌شود.

علائم این بیماری ویروسی به 2 صورت تنفسی و گوارشی بروز می‌کند و گاهی اوقات هم سیستم تنفسی و هم گوارشی را با هم درگیر می‌کند. دل‌درد، اسهال و استفراغ از علائم گوارشی و سرفه، تنگی نفس و تب و لرز از علائم تنفسی این بیماری ویروسی است.

جالب است بدانید این بیماری بشدت واگیردار است و از طریق هوا، آب و غذا به فرد دیگری منتقل می‌شود، بر همین اساس این بیماری در مدارس بیشتر شیوع دارد که علت آن رعایت نکردن اصول بهداشتی از سوی دانش‌آموزان است.

البته جای نگرانی نیست چراکه این بیماری ویروسی خطرناک نیست و با استراحت کافی در منزل و خوردن غذاهای گرم مانند انواع سوپ‌های مقوی بهبود می‌یابد، البته در مواردی که شدت بیماری زیاد باشد نیاز به معاینه پزشک و درمان دارویی است.

آنفلوآنزا نیز نوع دیگری از عفونت‌‌های تنفسی است که با تب و دردهای عضلانی شدید همراه است و به آن سرماخوردگی حاد عفونی هم گفته می‌شود.

آنفلوآنزا با تب و لرز شدید همراه است و از یک سرماخوردگی ساده به سرماخوردگی شدید تبدیل می‌شود. معمولا در ماه‌های آبان و آذر احتمال ابتلای ‌فرد به ‌آنفلوآنزا بسیار زیاد است. البته اگر فکر می‌کنید که هوای سرد باعث می‌شود بیشتر در معرض سرماخوردگی با آنفلوآنزا قرار بگیرید در اشتباه هستید.

به گزارش ایسنا و براساس تحقیقات انجام شده واقعیت این است که گرچه سرماخوردگی و آنفلوآنزا در فصل زمستان شیوع بیشتری دارد، اما این امر بیشتر ناشی از محبوس‌شدن در فضاهای بسته است. ویروس‌ها در هوای خشک، گرم و محیط‌های بسته که هوا به خوبی در آن جریان ندارد، بیشتر پخش می‌شوند و احتمال تماس مستقیم با میکروب‌ها بیشتر است. به علاوه سیستم‌های گرمایش مرکزی، مخاط را که دفاع طبیعی بدن در مقابل ویروس‌هاست، ‌خشک می‌کند.

باور غلط دیگر درباره سرماخوردگی این است که بوسیدن، سبب شیوع سرماخوردگی و آنفلوآنزا می‌شود. اما واقعیت این است که سرایت سرماخوردگی از طریق تماس دست خیلی بیشتر از سرایت آن از طریق تماس دهانی است.

برخی نیز به اشتباه معتقدند که موی خیس و قرار گرفتن در معرض هوای سرد بعد از حمام سبب بروز سرماخوردگی می‌شود، اما واقعیت این است که هر چند چاییدن در صورتی که احساس ضعف هم می‌کنید، ممکن است مقاومت بدن شما را کم کند، اما فقط در صورتی مبتلا به این بیماری می‌شوید که با ویروس سرماخوردگی یا آنفلوآنزا تماس پیدا کنید. در حقیقت اگر بیمار هستید کمی هوای تازه می‌تواند شما را سر حال بیاورد.

باور اشتباه دیگری نیز این است که تب خفیف را باید با آسپیرین یا استامینوفن درمان کرد. تب خفیف، روش بدن برای مقابله با ویروس‌هاست. به علاوه تب خفیف به گردش پادتن‌ها در سراسر بدن کمک می‌کند.

به گفته پژوهشگران، عامل سرماخوردگی یا آنفلوآنزا به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند و به این ترتیب برای برخورداری از دستگاه ایمنی قوی‌تر بویژه در فصل زمستان باید روزانه آنتی‌اکسیدان‌های حاوی ویتامین‌هایe،c،a مصرف شود.

به این ترتیب اگر می‌خواهید عملکرد سیستم ایمنی خود را بهبود بخشید و بیمار نشوید به 2 هدف باید دست یابید: اول این که با تغییر درست، شیوه زندگی خود از تمام بار قرار گرفته روی بدنتان بکاهید و دوم پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متنوع و حاوی مواد غذایی کامل و تازه، خواب کافی فراگیری کنترل موثر تنش و انجام دادن برخی حرکات ورزشی است که دستگاه گردش خون و غدد لنفاوی را تحریک می‌کند.

آلرژی افراد نسبت به گیاهان گرده‌افشان در فصل پاییز تشدید می‌شود، اما بروز بیماری‌های آسم و آلرژی در این فصل نگران‌کننده نیست و در اکثر موارد با اتمام فصل، کاملا بهبود پیدا می‌کند.

آب‌ریزش و خارش بینی، عطسه و در حالت شدید این بیماری تنگی نفس از مهم‌ترین علایم بروز آلرژی در این فصل است.

عضو انجمن گوش، گلو و بینی ایران در همین خصوص توصیه می‌کند: مصرف سرخود و بی‌رویه داروی آنتی‌هیستامین هنگام آلرژی پاییزه مقاومت دارویی ایجاد می‌کند.

علیرضا ملکوتی در گفتگو با فارس ادامه می‌دهد: آلرژی پاییز اگر منحصر به ایجاد علائم در بینی و سینوس باشد باید بیمار به متخصص گوش، گلو و بینی مراجعه کند و با توجه به معاینه پزشک درصد التهاب این عارضه مشخص شود. پزشک با علائمی که از بیمار می‌گیرد معمولا از داروهای استنشاقی موضعی استفاده می‌کند. البته باید در نظر داشت داروهایی که امروز به صورت استنشاقی درآمده است با داروهای قبلی متفاوت است و جذب زیادی از راه بینی در بدن ندارد لذا برخلاف داروهای قبلی عوارض ناخواسته‌ای ایجاد نمی‌کند. این متخصص گوش، گلو و بینی تصریح می‌کند: درمان آلرژی پاییز به کمک این داروهای استنشاقی کوتاه‌مدت است و حدود 3 هفته طول می‌کشد و فرد مبتلا که علائمش کاهش یافت می‌تواند با توجه به توصیه پزشک استفاده از آن را قطع کند.

این‌که گفته می‌شود داروهای استنشاقی نباید به علت داشتن کورتون مصرف شود، درست است اما مصرف آن در زمان‌های کوتاه و مقطعی والبته با تجویز پزشک عارضه‌ای در پی ندارد.

در واقع آلرژی یک بیماری روشن و خاموش است یعنی گاهی اوقات علائم آن روشن می‌شود و گاهی دیگر خاموش است که در هنگام روشن‌شدن علائم آن مصرف داروهای استنشاقی و گاهی اوقات برخی آنتی‌هیستامین‌ها به مقدار محدود می‌تواند این علائم را کاهش دهد. البته توصیه می‌شود نسل دوم و سوم آنتی‌هیستامین‌ها مصرف شود چراکه خواب‌آلودگی آن مثل نسل اول نیست و توصیه می‌شود افراد هنگام عصر آن را مصرف کنند تا اگر خواب آلودگی هم دارد در شب ظاهر شود.

با آغاز فصل پاییز و با کوتاه‌ترشدن طول روزها و کم شدن نور خورشید برخی افراد غمگین و افسرده می‌شوند که بعد از مدتی این حالت از بین می‌رود، اما افرادی که مبتلا به اختلال تاثیر فصلی یا به اصطلاح SAD هستند حالت افسردگی عمیق‌تری را تجربه می‌کنند. افراد مبتلا به این اختلال روحی تمایل پیدا می‌کنند که بیشتر بخوابند، پرخوری کنند و در طول فصل‌های پاییز و زمستان دچار اضافه وزن می‌شوند. آنها ممکن است احساس خستگی مفرط داشته باشند و از طرفی هم قادر نیستند برنامه منظم خود را انجام دهند.

در واقع کاهش نور خورشید منجر به کاهش میزان ترشح هورمون ملاتونین می‌شود که این امر نیز احساس خواب آلودگی و خستگی را در افراد مبتلا افزایش می‌دهد. وقتی فصل بهار می‌رسد این علائم به تدریج از بین می‌روند. پزشکان معتقدند این اختلال یک مشکل واقعی است و نیاز به تشخیص و اغلب نیاز به درمان دارد.

در واقع پزشکان و متخصصان معتقدند که علت بروز اختلال SAD، برهم خوردن تعادل شیمیایی در مغز است، اما نکته مهم این است که این به هم خوردن تعادل شیمیایی در نتیجه کمبود نور مناسب در روزهای کوتاه پاییز و زمستان و عموما تاریک‌تر شدن هوا بروز می‌کند. جالب است بدانید انجمن روانپزشکی آمریکا در گزارشی اعلام کرده است که تقریبا 10 تا 20 درصد از آمریکایی‌ها به نوع خفیفی از این اختلال بیمارگونه مبتلا می‌شوند.

در این گزارش که در خبرگزاری ایسنا آمده ، برخی افراد به لحاظ ژنتیکی مستعد ابتلا به این اختلال هستند که البته در زنان به مراتب بیشتر از مردان است و به نظر می‌رسد که از سال‌های نوجوانی آغاز می‌شود.

دکتر صادقی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره روش درمان این بیماری می‌گوید: درمان این بیماری شامل تجویز دارو برای اصلاح اختلال ترشحات مغزی و نور درمانی است، یعنی در محیط زندگی و کار بیماران باید یک منبع نور با شدت خاص قرار بگیرد که فضای اتاق را معادل یک روز آفتابی کند. البته گاهی اوقات روان‌درمانی هم صورت می‌گیرد و اگر امکان عملی وجود داشته باشد بهتر است بیمار به مناطق گرم و آفتابی مثل جنوب کشور خودمان مهاجرت کند. این روانپزشک در پاسخ به این سوال که آیا نشانه‌هایی برای تشخیص افسردگی فصلی توسط خود افراد وجود دارد یا نه، می‌گوید: بیشتر بیماران اذعان دارند که در نیمه دوم سال و گاهی در روزهای ابری بدخلق ‌شده و خسته و خواب‌آلود هستند، پرخوری می‌کنند و چاق می‌شوند و توانایی فعالیت آنها کم می‌شود. در حالی که در نیمه اول سال این گونه نیست و این فرآیند هر سال برای آنها تکرار می‌شود.

مریم روزبهانی