تعیین تکلیف دانشگاه آزاد

در پی انتشار این نامه،‌ منصور کبگانیان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: ابلاغیه رهبری علاوه بر موضوع وقف به برخی مفاد اساسنامه اشاره دارد که در اولین فرصت در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار می‌گیرد.

به گزارش مهر، وی افزود: پس از اتمام کار اصلاح، اساسنامه بلافاصله برای اجرا ابلاغ می‌شود. به گفته کبگانیان، جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی امشب برگزار خواهد شد واگرچه بررسی نقشه جامع علمی کشور در دستور کار این جلسه قرار دارد اما پیش بینی می‌شود موضوع دانشگاه آزاد نیز مطرح شود. وی درباره تکلیف ریاست دانشگاه آزاد اسلامی نیز گفت: براساس اساسنامه هر 4 سال یکبار باید رئیس‌ دانشگاه به پیشنهاد اعضای هیات امنا به شورای انقلاب فرهنگی معرفی شود و شورا رئیس جدید را تایید کند. این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره تکلیف ترکیب اعضای هیات امنای این دانشگاه نیز گفت: باید بررسی شود که آیا احکام این افراد جدید با اساسنامه و ابلاغیه مغایرت دارد یا خیر.

جنجال هیات موسس و دولت بر سر دانشگاه آزاد پس از آن عیان شد که اعضای این هیات به ریاست هاشمی‌رفسنجانی از وقف اموال منقول و غیر منقول دانشگاه آزاد خبر دادند. به گفته آنان، این اقدام به آن دلیل صورت گرفت که دانشگاه آزاد با آمدن و رفتن دولت‌ها، آسیب نبیند. اما این تصمیم به مذاق دولتیان خوش نیامد و شورای عالی انقلاب فرهنگی درصدد تغییر اساسنامه این دانشگاه برآمد.

برهمین اساس، طبق اساسنامه جدید، اختیارات هیات امنا محدود شده بود و از تغییر ریاست دانشگاه سخن می‌گفتند. این جنجال در حال نزدیک شدن به اوج خودش بود که با دستور رهبر معظم انقلاب، این کشمکش فروکش کرد چرا که به دستور ایشان بنا شد هیاتی متشکل از فقیهان و حقوقدانان به ریاست آیت‌الله لاریجانی‌آملی رئیس قوه قضاییه، به بررسی وضعیت فقهی اموال دانشگاه بپردازد. اینک هیات مذکور نظر خود را به رهبر انقلاب اعلام کرده است. در شرایط فعلی و با ابلاغ نامه رهبر معظم انقلاب انتظار می‌رود پرونده وقف اموال برای همیشه بسته شده و جزئیات بندهای 5 و 10 اساسنامه دانشگاه آزاد؛ اموال و هیات امنا، اصلاح شود. این دو بند اساسنامه به اموال و هیات امنای دانشگاه آزاد مربوط است که با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، نقش هیات موسس در آن کاهش یافته و به شورای عالی انقلاب فرهنگی اختیارات بیشتری برای دخالت در دانشگاه آزاد داده بود.

براساس بند 5 مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه مؤسسه‌ای است عمومی و غیردولتی و اموال آن به عنوان اموال عمومی محسوب می‌شود. هیچ یک از اعضای هیات موسس، هیات امناء، مدیران و دیگر ارکان و مسوولان دانشگاه هیچ‌گونه حق مالکیت و حق انتفاع شخصی از اموال مذکور را ندارند و این اموال و منافع مذکور منحصرا با رعایت مفاد این اساسنامه و مقررات حاکم و با رعایت مصلحت دانشگاه، صرف هزینه‌ها و پیشرفت و توسعه فعالیت‌های دانشگاه خواهد شد.

بند 10 اساسنامه اصلاحی دانشگاه آزاد نیز به ترکیب اعضای هیات امنای این دانشگاه مربوط بود. اعضای هیات امنا دانشگاه آزاد براساس این بند عبارتند از 5 نفر از اعضای هیات علمی تمام وقت دانشگاه‌ها در مرتبه دانشیاری یا بالاتر به پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، 4 نفر از اعضای هیات موسس که حتما یک نفر از آنها روحانی باشد، وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا نمایندگان آنها، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها یا معاون وی، رئیس دانشگاه (دبیر هیات امناء). براساس تبصره ماده 10، مدت عضویت هیات امنا 4 سال بوده و در اولین جلسه از میان اعضا یک نفر به ریاست هیات انتخاب می‌شود. همچنین احکام اعضای هیات امناء با امضای رئیس هیات موسس صادر خواهد شد.

عضو هیات رئیسه کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در گفتگو با ایرنا با اشاره به نامه رهبر معظم انقلاب درباره ایراد شرعی و حقوقی وقف دانشگاه آزاد گفت: با ابلاغیه رهبری زمینه برای اجرای اساسنامه جدید دانشگاه آزاد اسلامی فراهم شده است. سلیمی گفت: براساس این دستور اموال دانشگاه آزاد همچون کمیته امداد و شهرداری‌ها در زمره اموال عمومی است و قابلیت وقف ندارد.

حمید رسایی، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نیز گفت: با حکمی که رهبر معظم انقلاب مبنی بر بطلان وقف دانشگاه آزاد صادر کردند دیگر مانعی برای اجرای اساسنامه جدید و تغییر وتحولات لازم و به روز کردن سیستم دانشگاه آزاد بعد از حدود 28 سال وجود نخواهد داشت.

وی یادآور شد: اموال دانشگاه آزاد مانند بسیاری از اموال دیگر متعلق به مردم است و کسی نمی‌‌تواند در مورد آنها تسلط شخصی یا تسلط گروهی داشته باشد.

این در حالی است که برخی کارشناسان نیز معتقدند ابلاغیه رهبر معظم انقلاب شرایط را برای کاهش اختیارات و حیطه دخالت شورای عالی انقلاب فرهنگی - که ریاست آن را رئیس‌جمهور به عهده دارد - در امور دانشگاه آزاد اسلامی نیز فراهم کرده است. با این حال، اکنون باید منتظر نتایج نشست این شورا درباره اعمال اصلاحات مورد نظر رهبر معظم انقلاب در اساسنامه دانشگاه آزاد بود.