جزئیات بزرگ‌ترین مبادله جاسوسی

روز جمعه گذشته فرودگاه وین شاهد مبادله 14 جاسوس روسی و آمریکایی با یکدیگر بود که در جریان اخبار به عنوان بزرگ‌ترین مبادله جاسوسی پس از جنگ سرد لقب گرفت. به گزارش خبرگزاری فرانسه، هواپیماهای آمریکا و روسیه روز جمعه 14 جاسوس از هر دو کشور را به وین آوردند. یک جت آمریکایی 10 شهروند روسی را که به اتهام جاسوسی دستگیر شده بودند، از نیویورک به فرودگاه وین آورد و در کنار جت دولتی روسیه که حامل 4 جاسوس بود قرار گرفت. درهای این دو جت از دید دوربین رسانه‌ها کاملا مخفی نگه داشته شد تا مبادله جاسوسان صورت پذیرد. دو هواپیما (یک روسی، یک آمریکایی) برای حدود 90 دقیقه در کنار یکدیگر برای تبادل این جاسوسان قرار گرفتند. این هواپیماها پس از تبادل جاسوسان به روسیه و آمریکا بازگشتند. هواپیمای روسی پس از چند ساعت در فرودگاه دوموددوو در خارج از مسکو و هواپیمای آمریکایی نیز در واشنگتن نشست.

روسیه این موضوع را تایید کرد که با هدف پایان دادن به مساله رسوایی جاسوسان با آمریکا به توافق رسیده است. وزارت امورخارجه آمریکا نیز طی بیانیه‌ای که روز پنجشنبه منتشر شد، تایید کرد که واشنگتن موافقت کرده به ازای آزادی 4 جاسوس این کشور در مسکو، 10 جاسوس روسیه را آزاد کند.این بیانیه در توضیح این مبادله می‌گفت: نگهداری طولانی این 10 عامل سرویس مخفی روسیه فایده قابل توجهی برای امنیت ملی آمریکا نداشت. برخی ناظران معتقدند رسوایی جاسوسان روس در آمریکا می‌رفت تا روند بهبود روابط آمریکا ـ روسیه را به مخاطره اندازد.گفته می‌شود دیمیتری مدودف، رئیس‌جمهور روسیه طی حکمی 4 فردی را که متهم به جاسوسی برای آژانس‌های غربی در روسیه شده بودند، به همراه 12 نفر دیگر عفو کرده است. طبق توافق مسکو و واشنگتن، جاسوسان هر دو طرف پیش از آزادی باید هویت واقعی خود را فاش و به جرم جاسوسی اعتراف می‌کردند.

بر همین اساس، هر 10 جاسوس روسیه روز پنجشنبه در دادگاهی در نیویورک به جرم جاسوسی خود اعتراف کردند تا طبق توافق انجام شده، برای تحویل به مقام‌های روس، به کشور ثالثی منتقل شوند.

3 تن از کسانی که مسکو حاضر شده به واشنگتن تحویل دهد از فرماندهان عالی‌رتبه ارتش و دستگاه اطلاعاتی روسیه بوده‌اند که برای آمریکا جاسوسی می‌کردند.

یک مقام سابق «کا.گ.ب» معتقد است که سرعت مبادله جاسوسان روسی و آمریکایی گویای توافق روسای جمهوری دو کشور در این خصوص است که نمی‌خواستند به جو حاکم بر روابط لطمه‌ای وارد شود. به نوشته روزنامه «وزگلاد»، برخلاف قضایای جاسوسی دوران جنگ سرد، «جنجال جاسوسی» اخیر بین روسیه و آمریکا در کوتاه‌ترین زمان ممکن، یعنی کمتر از دو هفته فیصله پیدا کرد. واضح است که هم مقامات واشنگتن و هم مقامات مسکو تصمیم گرفتند که به این جنجال اخیر جاسوسی اهمیت زیادی نداده و نگذارند تا این مساله خدشه‌ای به جو مثبت به وجود آمده بر روابط دوجانبه وارد سازد.

شبکه بی. ‌بی.‌ سی نیز در گزارشی از پرونده تبادل جاسوسان بین آمریکا با روسیه تاکید کرد که نیاز واشنگتن به مسکو درباره موضوع ایران عامل امتیازدهی کاخ سفید در مقابل کرملین بوده است. بی‌بی‌سی در ادامه این گزارش خبری با اشاره به این‌که این پرونده بیش از آن‌که امنیتی باشد، پرونده‌ای سیاسی بوده است؛ افزود: روسیه از این مساله نگران بوده است که پرده از اهداف این کشور در جهت فعالیت‌ شبکه‌های جاسوسی برداشته شود. این شبکه در بخش دیگری از بررسی پرونده تبادل جاسوسان با بیان این‌که در آمریکا اختلافاتی درباره این پرونده وجود دارد و برخی منابع نسبت به ادعاهای مقامات کاخ سفید درباره ضرر نکردن واشنگتن ابراز تردید کرده‌اند، تاکید کرد: آمریکا به خاطر نیاز به روسیه و همکاری بیشتر مسکو در عرصه بین‌المللی حاضر به امتیازدهی به واشنگتن شده است.

این در حالی است که جوزف بایدن معاون رئیس‌جمهوری آمریکا می گوید که این مبادله همتراز بود.