بریتانیایی ها به بغداد بازگشتند

نیروهای بریتانیایی در 11 مارس سال 1917میلادی با دشواری زیادی بغداد را فتح کردند و درروز 25 آوریل سال 1920میلادی پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی ، جامعه ملل (سلف سازمان ملل متحد) با صدور قطعنامه ای قیمومت منطقه بین النهرین را به بریتانیا واگذار کرد.

بریتانیا با ایجاد کشورعراق ، امیر فیصل بن حسین را به پادشاهی عراق منصوب کرد. این شاهزاده هاشمی که قبلا خاندانش حکومت مکه و حجاز را در دست داشتند ، در حقیقت چندان علاقه به این کشور که تصادفا تاسیس شده بود ، نداشت.

او مردم عراق را یک جمع متفرق از اقوام گوناگون می دانست که به اجبار در عراق در کنار یکدیگر مجبور به همزیستی شده اند.
 
عراق دارای ذخایر غنی نفتی بود، ذخایر نفتی این کشور توسط شرکت« عراق پترولیوم» استخراج می شد و سهمی نیز به پادشاه عراق از این درآمد می رسید.

پس از دادن تضمین های کافی به بریتانیا ، عراق توانست در سال 1932 میلادی استقلال یابد. پس از مرگ فیصل اول در سال 1933 ، غازی بن فیصل پسرش جانشین او شد که وی نیز به نوبه خود در سال 1939 درگذشت و پسر 3 ساله اش فیصل دوم به تخت سلطنت نشست.

با آغاز جنگ جهانی دوم ، بریتانیا درگیر جنگ با آلمان نازی شد، در این میان رشید عالی گیلانی در روز 3 آوریل سال 1941میلادی قیام کرد و نایب السلطنه عراق عبدالله را برکنار نمود.

وینستون چرچیل نخست وزیر وقت بریتانیا که از این اقدام به خشم آمده بود ژنرال ویول را مامور سرکوب قیام رشید عالی گیلانی کرد.

ژنرال ویول نیز با نیروهای خود از فلسطین به سوی عراق به سرعت حرکت کرد، یک لشکر دیگر از نیروهای بریتانیایی نیز هم‌زمان از بصره حمله خود به سوی بغداد را آغاز کردند.

رشید عالی گیلانی که قوای کافی در اختیار نداشت ، نتوانست در مقابل حمله گازانبری بریتانیایی ها مقاومت کند و به ایران پناهنده شد.

به این ترتیب در روز اول ژوئن سال 1941 میلادی نیروهای بریتانیایی دوباره به بغداد بازگشتند و حکومت سلطنتی دوباره در این کشور مستقر شد.

بهرام افتخاری