زندگی دوباره برای تایرهای کهنه

برای بازیافت و استفاده مجدد از تایرهای کهنه از چه روش‌هایی استفاده می‌کنید.

در یک بیان می‌توان گفت این فناوری نوین درحقیقت فرآیند جدیدی است که در آن مواد تشکیل‌دهنده تایرهای قدیمی منجمد‌شده و به ذرات بسیار ریزی خرد می‌شود که در نهایت ماده‌ای جدید و البته ارزان قیمت تولید می‌شود. این ماده کاربردهای زیادی در صنایع مختلف خواهد داشت و نکته جالب توجه این است که شرکتها و صنایع تولید کننده تایر خود یکی از مصرف‌کنندگان اصلی این فناوری نوین به شمار می‌آیند.

آمارهای موجود در این زمینه نگران‌کننده هستند. برخی از آنها نشان می‌دهند تنها در آمریکا سالانه نزدیک به 300 میلیون حلقه تایر کهنه به دور انداخته می‌شود. البته سرنوشت این تایرها و این‌که سر‌‌از کجا در می‌آورند یا به چه شکل جدیدی در می‌آیند نگران‌کننده‌تر است و از همین جاست که نگرانی‌های اصلی دانشمندان درخصوص محیط زیست زمین شدت می‌گیرد. اکثر این تایرها یا به عنوان زباله دفن شده و یا در صنایع گوناگون از جمله تولید سیمان به عنوان سوخت مصرف می‌شوند. اما سوزانده شدن آنها به عنوان سوخت مساوی است با تولید انبوهی از آلاینده‌های زیست‌محیطی و در نتیجه قرار دادن زمین در برابر خطرات سنگین زیست‌محیطی.

ما به آینده خوشبین هستیم و مطمئنیم که اگر همه چیز طبق برنامه پیش رود این فناوری نوین می‌تواند بازار میلیارد دلاری و پررونقی در زمینه بازیافت و استفاده مجدد از تایرهای دورریز ایجاد کند. نکته مهم این است که محصول خام مورد نیاز این فناوری نوین یعنی تایرهای کهنه در گوشه و کنار جهان و به طرز بیشماری وجود دارند. ما حتی مطمئن هستیم کشورهای مختلف جهان با توجه به مخاطراتی که از سوی این تایرها احساس می‌کنند استقبال خوبی از این فناوری نوین خواهند داشت. هم اکنون در چین، هند و کشورهای مختلف اروپایی که انبوهی از خودرو در حال تردد است شمار نگران‌کننده‌ای از تایرهای دورریز دیده می‌شود که باید فکری به حال آنها کرد.

مشکل اصلی اینجاست که تایرهای کهنه را به سختی می‌توان مورد بازیافت قرار داد. در فرآیند تولید تایر از یک سری ترکیبات شیمیایی استفاده می‌شود تا تایر تولید شده از مقاومت بالایی برخوردار باشد. استفاده از سولفور و سایر ترکیبات شیمیایی در تولید تایر به همین دلیل صورت می‌گیرد. از این رو تجزیه آن بسیار دشوار است. البته در سال‌های گذشته تلاشهای مختلفی در این زمینه صورت گرفته که مهم‌ترین دستاورد آنها استفاده از ریز ذرات تایرهای کهنه در تولید آسفالت بوده است. کلا تجزیه ساختار شیمیایی تایرها فرآیندی دشوار و هزینه بر است و از آن گذشته این کار را باید در دمای قابل‌‌توجهی انجام داد.

در این فناوری نوین تایرهای قدیمی در دمای بسیار پایین قرار گرفته و منجمد می‌شوند. در چنین شرایطی می‌توان آنها را به ذرات بسیار ریزی خرد کرد. در ادامه ذرات ریز به دست آمده با نیتروژن مایع ترکیب شده و دمای آن به منهای 100 درجه سانتیگراد می‌رسد. در مرحله بعدی این ماده در دستگاهی که به آن ابرخرد کن گفته می‌شود قرار گرفته تا در نهایت ذرات بسیار ریزی تولید شوند که ‌اندازه آنها بیشتر از 180 میکرون نیستند. چنین دستاوردی موجب می‌شود تا به جای این‌که از تایرهای قدیمی صرفا به عنوان بخش تکمیلی در فرآیند تولید آسفالت استفاده شود، به عنوان یک ماده جدید و قابل ترکیب با مواد دیگر در نظر گرفته شود.

بله. کار اصلی ما در قالب یک فرآیند تولیدی از سال 2006 آغاز شده است. در آن سال نخستین کارخانه تولید پودر تایر را راه‌اندازی کردیم. این کارخانه ظرفیت تولید بیش از 45 میلیون کیلوگرم پودر تایر را دارد. در این کارخانه بالغ بر 4 میلیون تایر طی همین فرآیند مورد بازیافت مجدد قرار می‌گیرد.

یکی از قابلیت‌های اصلی این فناوری نوین در این است که طیف گسترده‌ای از صنایع می‌توانند از آن استفاده کنند و نکته جالب توجه این است که صنایع تولید تایر یکی از استفاد‌ه‌کنندگان اصلی آن به شمار می‌آیند. برآوردهای ما نشان می‌دهند تنها در آمریکا حدود 30 میلیون تایر از کل تایرهایی که هم اکنون در خیابان‌ها و جاده در حرکت هستند با استفاده از این مواد ساخته شده‌اند. البته باید تاکید کنم این پودرهای جدید بخشی از اجزاء تشکیل‌دهنده تایرهای جدید به شمار می‌آیند.

یکی از برنامه‌های اصلی ما افزایش قابلیت‌های پودری است که به این روش تولید می‌شود. ما هم اکنون در حال کار روی ساختار شیمیایی این پودر هستیم تا آن را در ترکیب با طیف گسترده‌تری از مواد مستعد کنیم. موفقیت در این فرآیند راه را برای استفاده از این محصول جدید در طیف گسترده‌ای از صنایع هموار می‌سازد.

این یک واقعیت است. زمانی که عمر مفید یک تایر به پایان می‌رسد. باید هر چه سریع‌تر از چرخه استفاده خارج شده تا در آینده خطراتی در حین رانندگی به همراه نداشته باشد. اما مقصد بعدی آنها کجاست؟ محیط زیست زمین همواره قربانی شده است اما اکنون مقاصد جدیدی برای آنها تعریف شده است. این مقاصد طیف گسترده‌ای از صنایع هستند که در آینده لقب صنایع سبز را خواهند گرفت.

مهدی پیرگزی