احترام به هوش مخاطب

این «کم‌فروشی» یعنی این‌که فیلم یا سریالش را آنقدر بیخودی طولانی کرده که اثرش تبدیل به کاری خسته‌کننده شده است و اگر مخاطب مثلا یکی دو قسمت از سریال مورد نظر را هم نبیند اتفاق خاصی نمی‌افتد و او چیزی را از دست نمی‌دهد.

معمولا کارگردانانی متهم به کم‌فروشی می‌شوند که بیشتر از آن‌که به فکر سرگرم کردن یا پیام رساندن به مخاطب باشند به فکر جیب‌ خود هستند.

البته مخاطبان امروزی آنقدر هوشمند هستند که خیلی زود این نوع از کارگردانان و تهیه‌کنندگان را شناسایی می‌کنند و با استقبال نکردن از آثار آنها این گروه از سریال‌سازان را به حاشیه می‌رانند. اما در کنار همین تهیه‌کنندگان و کارگردانان به اصطلاح سودجو، هستند کسانی که هم به کار خود و هم به مخاطب احترام می‌گذارند و به او کم‌فروشی نمی‌کنند.

یکی از این کارگردانان مسعود آب‌پرور است که سریال «هوش سیاه» از او در حال پخش از شبکه 3 سیماست. با نگاهی به این سریال می‌توان دریافت که آب‌پرور روی تک‌تک پلان‌های این سریال هم در زمان کارگردانی و هم در زمان تدوین و صداگذاری فکر کرده است و ریتم کار برایش مهم‌تر از طولانی شدن قسمت‌های سریال بوده است.

آب‌پرور می‌داند که یک سریال پلیسی وقتی موفق است که ریتم تندی داشته باشد. این ریتم تند با گرفتن نماهای بسته و حرکتی در زمان تصویربرداری و تقطیع مناسب در زمان تدوین به دست می‌آید. آب‌پرور بیشتر پلان‌های هوش سیاه را با دوربین روی دست گرفته است.

این نوع تصویربرداری با ایجاد تعلیق می‌تواند اثر را پرشتاب کند؛ چیزی که مخاطب امروزی تلویزیون به آن نیاز دارد. وقتی کارگردان با دکوپاژ حساب شده سر صحنه برود، وقتی فیلمنامه را با وسواس بخواند و آن را بازنویسی کند و زمانی که ساختار کار برایش مهم باشد مسلما نخواهد توانست به مخاطب کم‌فروشی کند.

هوش سیاه داستان تازه‌ای را برای مخاطب روایت می‌کند اما کارگردان فقط به تازگی داستان اکتفا نکرده و تلاش کرده است که این داستان تازه را در قالبی مناسب ارائه کند. کارگردانانی مانند آب‌پرور در تلویزیون ما کم نیستند و مسلما آینده تلویزیون در دست این کارگردانان خواهد بود.

طاهره آشیانی 
گروه رادیو و تلویزیون