درمان یبوست

مهم‌ترین عامل افزایش حرکات روده فعالیت بدنی است و در صورتی که با نوشیدن مایعات کافی همراه گردد باعث اجابت مزاج راحت و منظم می‌شود.

اگر آب و سایر نوشیدنی‌ها به میزان کافی مصرف نشود باعث می‌شود سلول‌های روده مجبور به بازجذب آب و حفظ آن شوند و مدفوع خشک شود.

فیبرها قسمتی از مواد غذایی هستند که قابل هضم و جذب نیستند، این مواد تا انتها در روده باقی می‌مانند و باعث حجیم شدن مواد دفعی می‌شوند. در صورتی که فیبر به میزان کافی مصرف شود دفع مدفوع آسان می‌شود. سبزی‌ها، میوه‌ها، خشکبار، غلات و حبوبات منابع اصلی فیبر هستند.

این مواد هر قدر کامل‌تر (تصفیه نشده) باشند دارای فیبر بیشتری‌اند. به عنوان مثال یک سیب متوسط، 25 گرم سویا و لوبیا یا 50 گرم بادام زمینی دارای 4 گرم فیبر هستند. یک پرتقال متوسط یا یک هویج متوسط دارای 3 گرم فیبر هستند و یک برش نان سبوس‌دار یا 30 گرم انجیر خشک دارای 2.52 گرم فیبر است.

یبوست علاوه بر آزاری که در حین دفع مدفوع ایجاد می‌کند، از عوامل اصلی هموروئید (بواسیر) ـ شقاق و سایر بیماری‌های مقعدی است و نیازمند پیشگیری و درمان است.

قبل از پرداختن به بحث درمان ذکر چند نکته ضروری است:

اول ـ هر گونه تغییر تواتر دفع یا قوام مدفوع در سنین بالا نیازمند دقت و مراجعه به متخصص برای بررسی است.

دوم ـ در صورتی که در دوران کودکی در مورد اجابت مزاج صحیح استرس زیادی به کودک وارد شود او به طور ناخودآگاه برای فرار از استرس دفعات دفع را کاهش می‌دهد.

سوم ـ بیماری‌ها از علل مهم یبوست هستند. مهم‌ترین این بیماری‌ها شامل کم‌کاری تیروئید، افسردگی و زیادی کلسیم خون می‌باشند. داروها نیز از علل مهم یبوست هستند.

بیش از 90 درصد موارد بیماران مبتلا به یبوست با افزایش فعالیت بدنی و مصرف مایعات کافی و مصرف مقادیر کافی فیبر (25 تا 30 گرم در روز) بهبود می‌یابند. در موارد مقاوم مصرف داروها توصیه می‌شود.

پودر پسیلیوم ساده‌ترین و کم‌عاضه‌ترین داروی رفع یبوست است که به صورت فیبر عمل کرده و می‌تواند در دوره بارداری نیز استفاده شود. دسته دوم داروهایی هستند که با خاصیت اسمزی باعث نشت آب به روده می‌شوند، مثل شربت منیزیم و لاکتولوز. دسته سوم داروهای محرک روده مثل برگ سنا، بیزاکودیل و روغن کرچک است. این داروها بهتر است در خط آخر درمان یبوست باشند.

دکتر رضا کریمی 
متخصص بیماری‌های داخلی