پاسخ به پرسشهای‌‌حقوقی

اگر منظورتان تغییر دادن نامتان باشد باید به اطلاع برسانم بتول از القاب حضرت زهراست و قابلیت تغییر ندارد و جزو اسامی غیر قابل تغییر از نظر ثبت احوال است. در دیگر موارد برای تغییر نام، کمیسیونی در ثبت احوال وجود دارد که درخواست‌های افراد در جلسات آن مطرح و سپس در خصوص آن تصمیم گرفته می‌شود. اگر تصمیم آن جلسات مورد نظر درخواست کننده نباشد، او می‌تواند به دادگاه مراجعه و نسبت به تصمیم کمیسیون اعتراض و در دادگاه حقوقی تقاضای تغییر نام خود را مطرح کند؛ البته معمولا ثبت احوال و دادگاه در خصوص آن دسته از اسامی که پسوند یا پیشوندهای نامناسب مثل گرگ وند، سگوند و... دارد تصمیم به تغییر نام یا نام خانوادگی می‌گیرند. برخی اسامی هم که پسوندهایی مانند خان از قبیل قلی‌خان، تیمور خان و... دارد هم قابل تغییر است. در موارد دیگر دادگاه بندرت قبول می‌کند و زیر بار تغییر نام می‌رود. نام خانودگی نشان از اصالت و ریشه و اصل و نسب دارد و این مهم ترین دلیل سختگیری قانون در خصوص تغییر آن است.

مستثنیات دین

امیر ب (اردبیل:) مدتی است همسرم با اجرا گذاشتن مهریه‌اش خانه مرا توقیف کرده است. این خانه نه تنها محل اقامت من، بلکه محل کسب و کارم نیز است. بنده یک آپارتمان از سازمان مسکن و شهرسازی به صورت اجاره به شرط تملیک خریده‌ام. این واحد جزو طرح‌‌های استیجاری سازمان بوده و ملک به نام این سازمان است. پرسشم این است که با توجه به استیجاری بودن واحد مذکور و عدم واگذاری قطعی این آپارتمان، آیا ماده 524 قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص مستثنیات دین، شامل خانه توقیف شده نیز می‌شود؟ آیا این خانه بابت مهریه همسرم توقیف خواهد شد؟ در این صورت من چگونه باید مهریه همسرم را بپردازم؟

چون ملک به صورت استیجاری است و هنوز به مالکیت شما در نیامده، دادگاه نمی‌تواند این ملک را بابت مهریه همسرتان توقیف کند. به همین دلیل هم این خانه جزو مستثنیات دین نیست و در نهایت در صورت اصرار همسرتان برای دریافت مهریه خود، شما باید نسبت به پرداخت مهریه اقدام کنید؛ البته شما هم می‌توانید مانند بسیاری از مردان دیگر که توان پرداخت مهریه را به شکل یکجا ندارند، با ارائه دادخواست اعسار و تقسیط به دادگاه و معرفی شهود و نیز ارائه دیگر مدارک، تقاضای قسطی شدن مهریه را مطرح کنید که در نتیجه این دادخواست، دادگاه ضمن بررسی تقاضای شما، اقدام به تصمیم‌گیری درخصوص پرونده می‌کند و در صورت درست بودن مدارک، مهریه را تقسیط خواهد کرد.

رای غیابی

ایرج ک (تهران:) حدود 5 سال پیش به علت حضور نیافتن در دادگاه، رای غیابی علیه من صادر شد. علت حضور نداشتنم در دادگاه این بود که احساس می‌کردم دادخواست شاکی عاری از حقیقت است، اما همان رای باعث شد منزل مسکونی‌ام را از دست بدهم. در حال حاضر برای احقاق حقوقم چه‌کاری می‌توانم انجام دهم؟

چون رای به صورت غیابی صادر شده، شما از نظر قانونی می‌توانید تقاضای واخواهی را نسبت به پرونده در شعبه صادرکننده رای مطرح کنید. اگر هم شاکی با قطعیت رای توانسته اجراییه دریافت و منزل مسکونی شما را توقیف کند، می‌توانید از دادگاه تقاضای دستور توقف نسبت به اجرای حکم را درخواست کنید. البته شرط موافقت با چنین درخواستی این است که دلایل و مدارک شما مستند باشد.

شرایط تقسیط مهریه

رضا ب (کرمانشاه:) مدتی است همسرم مهریه خود را که هزار سکه است، مطالبه کرده است. بنده حقوق بگیر و کارمند اداره هستم و هیچ گونه مال و اموالی برای پرداخت این میزان مهریه ندارم. آیا ممکن است در دادگاه حکم صادر شود که مقداری از آن هزار سکه مثلا یکصد سکه به صورت نقد ابتدا پرداخت شود و بقیه آن به صورت اقساط؟ در صورت صدور چنین حکمی و تقاضای اعسار بنده چه باید کرد؟ در ضمن ملاک تعیین اقساط آیا یک‌سوم حقوق است یا ماهی یک سکه؟

در قانون بصراحت اشاره‌ای به این موضوع نشده که چه میزان از مهریه به شکل قسطی ابتدا دریافت می‌شود. به همین دلیل دادگاه می‌تواند نسبت به این موضوع تصمیم‌گیری کند. مبنای این تصمیم‌گیری هم ارائه مدارک از سوی شما به دادگاه است که ثابت کند شما توانایی مالی برای پرداخت پیش قسط ندارید یا این‌که فقط می‌توانید مهریه همسرتان را ماهانه به اندازه یک سکه، نیم سکه یا ربع‌سکه بپردازید. شهادت شهود، قولنامه خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنید، اسنادی مبنی بر بدهکاری مالی شما و... از جمله مواردی است که می‌توانید ضمن ارائه آن به دادگاه، در دادخواست و لایحه دفاعیه تقاضای خود را نسبت به اقساط نیز مطرح کنید. بر این اساس باید به شما بگویم مبنایی برای قسطی شدن مهریه برمبنای یک سوم حقوق یا ماهانه یک سکه وجود ندارد.

علیرضا حسینی
وکیل پایه یک دادگستری