خنده و فراموشی*

یک هفته نگذشته از متهم شدن گابریل گارسیا مارکز از سوی پلیس مکزیک به همکاری با رژیم کمونیستی کوبا، این بار میلان کوندرا از سوی گروهی دانشمند، به همکاری با رژیم کمونیستی چکسلواکی (سابق) متهم شده است. البته این کجا و آن کجا! دلیل پلیس مکزیک برای اتهام گابو آنقدر مسخره بود که خود اهالی مکزیک و حتی مخالفان گابو هم به آن توجهی نکردند و این طور که روزنامه‌های مکزیک نوشتند، این یک خودشیرینی از سوی پلیس این کشور بود تا در آن گیرودار مدتی خودش را مطرح کرده باشد، اما قضیه میلان کوندرا کمی جدی‌تر است.

قضیه از این قرار است که سال گذشته، وقتی گروهی دانشمند در زمینه رژیم‌های تمامیت‌خواه تحقیق می‌کردند، با سندی مواجه شدند که براساس آن میلان کوندرا، نویسنده چک‌تبار ساکن فرانسه، در سال 1950 به پلیس مخفی حکومت کمونیستی چکسلواکی مراجعه کرده و مخفیگاه میروسلاو وراشک از عوامل ضدکمونیستی این کشور را لو داده است!

بدتر آن این که در نتیجه این خبرچینی، وراشک دستگیر و به 14 سال حبس با اعمال شاقه در معادن اورانیوم محکوم شد!

البته میلان کوندرا این اتهام را تکذیب کرد و حتی بسیاری از هوادارانش این نامه را سندی ساختگی برای از میان بردن محبوبیت او دانستند، اما حالا محققان اعلام کرده‌اند که سند دیگری یافته‌اند که اتهامات پیشین را تایید می‌کند. این سند گزارش سخنرانی یروسلاو یرمن معاون وزیر اطلاعات وقت چکسلواکی است که در سال 1952 ایراد شده و او در آن به نامه مذکور اشاره می‌کند.

به نوشته ایبنا، پس از افشای این خبر کوندرا گفته: «من کاملا شوک زده‌ام... این اتفاق هرگز رخ نداده است و من اصلا آن مرد را نمی‌شناسم.» البته همسر وراشک که اکنون در سوئد زندگی می‌کند درباره کوندرا گفت: «او نویسنده خوبی است، اما او هم یک انسان است و گاهی مرتکب اشتباه می‌شود.»

نویسنده محبوب و مشهور اهل چک که در ایران با کتاب «سبکی تحمل‌ناپذیر هستی» به شهرت رسید، حالا در مقابل اتهامی قرار گرفته که کمی جدی‌تر از اتهام گارسیا مارکز است.

* نام یکی از کتاب‌های کوندرا