ستاره‌های بی افول

در سریال در چشم باد نقش بیژن را «پارسا پیروزفر» بازی می‌کند بازیگر جوانی که او را تاکنون بیشتر در فیلم‌های سینمایی مانند مهمان مامان، نقاب، عروس خوش‌قدم و... دیده‌ایم اما شنیده‌ها حاکی است نقش بیژن با فراز و فرودی که دارد حتما در آینده کاری پیروزفر تاثیر بسزایی خواهد داشت،

با نگاهی به سریال‌های تاریخی که در 30 سال گذشته ساخته و پخش شده است می‌توان به این نتیجه رسید که این سریال‌ها در ستاره سازی بیشتر از بقیه سریال‌ها تاثیر داشته اند.

سریال سربداران را محمدعلی نجفی در اوایل دهه 60 ساخت در دوره‌ای که مدیران فرهنگی تلاش می‌کردند پایه‌های سینما و تلویزیون بعد از پیروزی انقلاب را پایه‌گذاری کنند. در این دوره بود که آنها باید بازیگران، نویسندگان و کارگردانان صاحب سبک و استعداد را شناسایی می‌کردند. نجفی در سریال سربداران از 2 گروه بازیگر بهره برد؛ گروهی که در قبل از انقلاب کارهای موفق و متفاوتی از خود بر جای گذاشته بودند مانند علی نصیریان که نقش «قاضی شارع» را در این سریال بازی می‌کرد و گروه دیگر بازیگرانی که در قبل از انقلاب ناشناس بودند و اما اکنون می‌توانستند با نمایش توانایی‌های خود قدرت بازیگری خود را به نمایش بگذارند. یکی از این بازیگران «افسانه بایگان» بود که در اولین تست خود توانست نقش «ترکان بانو» را از آن خود کند. بایگان در آن زمان 16 سال بیشتر نداشت اما با به دست آوردن این نقش خیلی زود توانست تبدیل به چهره‌ای محبوب و مشهور شود. نوع گریم و زیبایی که گریم به خطوط چهره بایگان داده بود ترکان بانو توانست آینده بازیگری بایگان را تضمین کند و او را تبدیل به بازیگری کند که بتواند 3 دهه فعالیت مستمر داشته باشد. «شیخ حسن‌ جوری» دیگر شخصیت تاثیرگذار سریال سربداران بود. نقش این شخصیت را امین تارخ بازی کرد؛ شیخ حسن جوری با آن موهای بلند و چهره زیبایی که طراح گریم به تارخ داد، او را هم به عنوان یک چهره تاریخی و هم یک بازیگر دوست داشتنی به سریال «بوعلی سینا» هدیه داد.

ستاره‌ای به نام بوعلی سینا

زمانی که امین تارخ در سریال تاریخی بوعلی سینا بازی کرد هنوز در سینما و تلویزیون مانند امروز به روی همه باز نشده بود تا آنها بتوانند به راحتی آب خوردن تبدیل به بازیگر شوند، بازیگر شدن مراحلی داشت که آنها باید طی می‌کردند تا می‌توانستند رودررو با مخاطب نقشی را بازی کند و در ذهن و دل او جایی برای خود باز کنند. امین تارخ در این شرایط توانست با بازی در یک سریال تلویزیونی تبدیل به ستاره محبوب بین همه مردم شود. در این سریال که به زندگی شیخ بوعلی سینا می‌پرداخت بازیگران زیادی حضور داشتند اما چون این بازیگران عموما نقش شخصیت‌هایی را به عهده داشتند که در مسیر زندگی بوعلی وارد و خارج می‌شدند و حضوری مداوم در سریال نداشتند هیچ‌کدام نتوانستند مانند امین تارخ درآن دوره زمانی بدرخشند.

هزار ستاره پرفروغ

سریال هزاردستان ساخته زنده‌یاد علی حاتمی ‌مانند نگینی نایاب در میان سریال‌های تاریخی که در تلویزیون ایران تولید شده است می‌درخشد. سریالی که با بهره بردن از بهترین بازیگران توانست ماندگارترین شخصیت‌ها را در برابر دید مخاطبان قرار دهد. شخصیت‌هایی مانند هزار دستان که نقش او را استاد عزت‌الله انتظامی ‌بازی کرد. شخصیتی چند پهلو که فقط بازیگری می‌توانست آن را اجرا کند که به فنون بازیگری آشنا باشد و بداند که فن بیان یکی از فنون اصلی بازیگری است. گریم سنگین انتظامی‌ ذره‌ای بر بازی او تاثیر نداشت در حالی که همه آنهایی که با دنیای بازیگری آشنا هستند می‌دانند آن گریم سنگین برای ساعات زیاد چه انرژی از بازیگر می‌گیرد. این گریم سنگین روی علی نصیریان هم اجرا شده بود اما این استاد بازیگری هم که تجربه گریم سنگین را در سریالی مثل سربداران داشت می‌دانست باید از همه توان و صبوی خود استفاده کند تا بتواند ابوالفتح را تبدیل به شخصیتی ماندگار کند. این روشی بود که محمدعلی کشاورز هم برای بازی در نقش شعبان استخوانی اجرا کرد، همین راه و روش را جمشید مشایخی هم به کار گرفت تا بتواند رضا تفنگچی را به شخصیتی دوست داشتنی تبدیل کند و سال‌های سال بین مردم محبوب بماند. اکنون هم بعد از گذشت سال‌ها از ساخت و پخش سریال هزاردستان اگر باز هم پای صحبت داوود رشیدی بنشینید او حتما از نقش مفتش شش انگشتی خواهد گفت. نقشی که هرگز از یاد نخواهد رفت. همچنان که کسی نمی‌تواند بازی خوب زنده‌یاد جهانگیر فروهر را در این سریال از یاد ببرد.

روایتی ناب از زندگی امیرمومنان(ع)

داوود میرباقری با ساخت سریال «امام علی(ع») باب جدیدی در سریال‌سازی تاریخی، مذهبی ایران گشود. میرباقری برای نمایش عدالت و مظلومیت حضرت علی(ع) در این سریال بعد منفی آدم‌های ناحقی که در آن دوره زندگی می‌کردند و تشنه قدرت بودند را به نمایش گذاشت. تشنگان قدرتی که با محور قرار دادن کینه خود از ثروت استفاده می‌کردند تا نگذارند فطرت پاک آدم‌ها به سمت حضرت علی(ع) گرایش پیدا کند. پررنگ‌ترین این شخصیت‌ها زنی به نام «قطام» بود که می‌توان آن را نمادی از همه دسیسه‌هایی دانست که باعث شهادت حضرت علی(ع) شدند. قطام با بازی خوب ویشکا آسایش توانست به یکی از منفورترین شخصیت‌های سریال‌های تاریخی تبدیل شود. منشاء این نفرت را می‌توان در بازی خوب آسایش دانست، بازی که به مدد شخصیت‌پردازی مناسب قطام از کار در آمد. آسایش بعد از سریال امام علی(ع) و نقش قطام زیاد دیده نشد شاید به این دلیل که نقش‌هایی که بعد از قطام به او پیشنهاد شد هیچ‌کدام آنقدر قدرت نداشتند که او را جذب کنند و او تصمیم گرفت با یک نقش ماندگار پرونده بازیگری خود را زیبا نگه دارد. همین بازی خوب و قدرتمند را می‌توان در بازی زنده‌یاد مهدی فتحی هم دید؛ بازیگری که نقش عمر و عاص را بازی می‌کرد. حافظه تاریخی مردم هیچگاه این بازی درخشان را فراموش نخواهد کرد. در همان سال‌ها شخصی گفته بود اگر فتحی در تمام عمرش فقط یک نقش بازی می‌کرد و آن نقش عمرو عاص بود برای همه دنیای بازیگری کافی بود. نقش عمروعاص در کنار نقش معاویه دیدنی تر می‌شد. نقش معاویه را بهزاد فراهانی به عهده داشت، بازیگری که قبل از انقلاب و با پس زمینه حضور در تئاتر به تلویزیون آمده بود و نقش معاویه توانست قدرت او را در بازیگری به همه نشان دهد تا او بتواند با وقار حرفه خود را ادامه دهد.خیلی‌ها معتقدند که داریوش ارجمند بعد از بازی در نقش مالک اشتر دیگر نتوانست از قالب این نقش خارج شود و در هر کاری که بازی کرد گوشه‌ای از این نقش را به نمایش گذاشت. شاید این سخن اکنون کمی ‌غلوآمیز به نظر بیاید اما واقعیت این است که نقش مالک اشتر را میر باقری چنان کامل نوشته بود که هر بازیگر دیگری هم جای ارجمند می‌بود نمی‌توانست بسادگی از زیر سلطه این شخصیت خارج شود همچنان‌که تاریخ تشیع نتوانسته است از شخصیت مالک اشتر بسادگی عبور کند. گریم، لباس و دیالوگ‌ها کمک بسزایی به ارجمند کردند تا او بتواند نقش مالک اشتر را به عنوان یکی از نقش‌های تاثیرگذار به ثبت برساند. در سریال امام علی(ع)، بازیگری نقش امام علی(ع) را بازی نمی‌کرد اما برخی بر این باور هستند که مالک اشتر را می‌توان به نوعی امام علی (ع) در نظر گرفت. جالب این جاست که سریال امام علی تنها سریالی بود که به شخصیت مالک اشتر پرداخت و جالبتر این‌که هنوز هم به داریوش ارجمند می‌گویند مالک اشتر سینما و تلویزیون ایران.

صدا به عنوان بازیگر

سریال «ولایت عشق» را بیشتر ایرانیان به یاد دارند. مهدی فخیم‌زاده کارگردان این سریال برای اولین بار در ایران برای اجرای نقش یک امام معصوم از بازیگر استفاده کرد و برای نمایش این شخصیت از‌ هاله نور دور سر بازیگر استفاده کرد تا چهره او دیده نشود. فرخ نعمتی بازیگری که پذیرفت نقش امام رضا(ع) را بازی کند بدون این‌که چهره‌اش دیده شود بعد از پخش این سریال به یک چهره تقریبا پرکار تبدیل شد. نعمتی که بازیگری را در دنیای تئاتر تجربه کرده است و صدای منحصر‌به‌فردی دارد توانست با همین صدا نقش یک امام معصوم را کاملا باورپذیر اجرا کند. صدایی که هم‌اکنون هم اگر شنیده شود حتما مخاطب را به یاد نقش امام رضا(ع) در سریال ولایت عشق می‌اندازد. نعمتی را بازیگر تلویزیونی می‌توان دانست که با صدا بازی و نقش خود را جاودانه کرد.