ورود ممنوع

البته این مشکل در همه جای دنیا وجود دارد و تنها مختص ایران نیست. در مجموع باید انگیزه‌های افرادHIV مثبت برای اهدای خون را شناسایی کرده و با توجه به فرهنگ جامعه از اهدای خون این افراد و ورود آنها به چرخه انتقال خون جلوگیری شود. در این زمینه در پایگاه‌های انتقال خون مشاوره‌هایی برای این افراد در نظر گرفته شده است

در سازمان انتقال خون انگیزه‌های افرادHIV مثبت برای اهدای خون بررسی می‌شود و بر این اساس مشخص می‌شود که این افراد با چه انگیزه‌ای به پایگاه‌های انتقال خون مراجعه می‌کنند. به این ترتیب می‌توان به منظور افزایش سلامت خون، از ورود افرادHIV مثبت به سازمان انتقال خون برای اهدا جلوگیری کرد.

برخی افراد به دنبال یک رفتار پرخطر یا قرار گرفتن در معرض خطر، به منظور کنترل از جهت آن که آیا این رفتار منجر به مثبت شدنHIV در آنها شده است یا نه، به پایگاه‌های انتقال خون مراجعه می‌کنند که این امر برای سلامت خون در سازمان انتقال خون بسیار خطرناک است. این افراد می‌توانند به منظور کنترل سلامت خود به آزمایشگاه‌های تشخیص طبی مراجعه کنند. همچنین آزمایشگاه‌های سازمان انتقال خون به صورت رایگان نمونه خون این افراد را دریافت کرده و نتیجه آزمایش به صورت محرمانه ارائه می‌شود.

اقدامات موثر سازمان انتقال خون در مشخص شدن انگیزه‌ اهدای خون در افرادHIV مثبت و تغییر در نوع آموزش پزشکان در واحدهای اهداکنندگان خون موجب به حداقل رساندن ورود افرادHIV مثبت به چرخه انتقال خون شده است. به طور معمول افرادی که اجازه ورود به چرخه اهدای خون به آنها داده نمی‌شود حدود 20 درصد مراجعان هستند.

حذف خون جایگزین

با راه‌اندازی سازمان استفاده از اهداکنندگان پولی که عمده اهداکنندگان قبل از تاسیس سازمان بودند، ممنوع گردید و به جای آن مقرر شد از اهداکنندگان داوطلب و جایگزین استفاده شود. در سیستم اهدای خون جایگزین هر زمانی که بیمار نیاز به خون داشت می‌بایست ابتدا خون مورد نیاز وی توسط بستگان، دوستان و یا آشنایان جایگزین گردد.

با شناخت ویروس ایدز و هپاتیتC و احتمال انتقال آنها از طریق تزریق خون مطالعات زیادی در جهت کاهش انتقال این عفونت‌ها صورت گرفت. در همین مطالعات نشان داده شد که درصد بیشتری از اهداکنندگان خون جایگزین از نظر ایدز، هپاتیتB وC مثبت هستند. به همین منظور در سال ‌1376 برنامه حذف خون جایگزین در کشور به اجرا درآمد و تا پایان سال 1379، ‌9 استان کشور موفق به حذف خون جایگزین گردیدند.

در اوایل دهه هشتاد شاخص اهدای خون داوطلبانه به‌95 درصد رسید و‌33 درصد از این خون‌های اهدایی توسط اهداکنندگان مستمر تامین شد و فقط در استان‌های خوزستان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان درصد کمی ‌از خون جایگزین استفاده می‌شد. با فرهنگسازی اهدای خون در‌20 ساله گذشته ایران توانست به مرحله صددرصد اهدای خون داوطلبانه تا پایان سال‌86 برسد.

دستیابی به اهدای خون داوطلبانه در سال‌1386 موفقیتی بزرگ برای سازمان انتقال خون است و موجب گردید تا سازمان جهانی بهداشت، طی نامه رسمی‌ به مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران، دستیابی این سازمان به اهدای صددرصد داوطلبانه و بدون چشمداشت مالی در سال گذشته را تبریک بگوید. در سال گذشته ایران از‌40 درصد اهدای خون مستمر برخوردار بوده است. ایران کشور مهمی‌ در جمع‌آوری خون است که از پیشرفت‌های زیادی در زمینه سلامت خون برخوردار بوده اما هنوز راه زیادی را برای پیمودن در پیش دارد. میزان اهدای خون در ایران در هزار نفر جمعیت،‌24 نفر است این در حالی است که میانگین میزان اهدای خون در کشورهای مدیترانه شرقی 14 واحد به ازای هر هزار نفر گزارش شده است.

سال گذشته یک میلیون و‌875 هزار واحد خون در ایران مطابق با استانداردهای جهانی از پایگاه‌های انتقال خون جمع‌آوری می‌شود که 41 درصد آن را اهداکنندگان مستمر اهدا کردند.