داستان آن کدخدا و نمایشگاه کتاب

اصلا فکر می‌کنید این همه نشانه و ضرب‌المثل در همین رابطه و همین موضوع  اتفاقی وارد زبان ما شده است؟

همه ما داستان آن کدخدای معروف که خانه عریض و طویلی می‌سازد و بعد هم برفی سخت می‌گیرد را شنیده‌ایم؛ داستانی که در نهایت باعث می‌شود این جمله معروف در خاطره و حافظه ما ایرانی‌ها ثبت شود: هرکه بامش بیش، برفش بیشتر.

حالا حکایت برگزاری بیست و دومین  نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران هم به شکلی عجیب به همین داستان قدیمی و عادت کهن ما ایرانی‌ها پیوند خورده است. روز گذشته معاون اجرایی نمایشگاه کتاب تهران از تغییر آیین‌نامه واگذاری غرفه به ناشران در بیست و دومین نمایشگاه کتاب تهران خبر داد که بر اساس این تغییر تعداد صفحات تولیدی  کتاب‌های منتشر شده از سوی هر ناشر در طول سال ملاک واگذاری غرفه تعیین شده است.

این تصمیم در حالی صورت گرفته است که پیش از این و در سال‌های قبل تعداد عناوین کتاب‌های منتشر شده و شمارگان کتاب‌ها برای واگذاری غرفه و تعیین متراژ غرفه‌ها مدنظر قرار می‌گرفت؛ یعنی اگر ناشری 5 کتاب تاثیرگذار و با کیفیت منتشر می‌کرد که در شمارگان بالا تجدید چاپ می‌شد نسبت به ناشری که 10 کتاب در شمارگان‌های پایین و در یک نوبت منتشر کرده در اولویت قرار می‌گرفت.

حقیقت این است که کالاهایی مانند کتاب مهم‌ترین کارکردشان  تاثیرگذاری فرهنگی است. گاه یک داستان کوتاه یا یک حکایت و شعر بیشتر از صدها صفحه بحث منطقی و فلسفی و... می‌تواند تاثیرگذار باشد.  به عنوان مثال ناشری که کتابی مانند  دا  را منتشر می‌کند  اگر در طول سال همین یک کتاب را هم منتشر کرده باشد سهم عمده‌ای در بازار کتاب و تاثیرگذاری فرهنگی در جامعه داشته است. البته شاید مسوولان برگزاری نمایشگاه، کتاب‌های علمی و آموزشی را برای  توجیه رسیدن به این فرمول در نظر گرفته اند که به نظر می‌رسد در زمینه آموزش هم نمی‌توان اینقدر کمی و بدون توجه به سطح کیفی به کتاب‌ها نگاه کرد؛ استاد و معلمی که سعی می‌کند در کمترین حجم بیشترین اطلاعات را برای دانشجویانش جمع‌آوری و از سوی ناشری منتشر کند قطعا جایگاه کتاب و  ناشرش اگر از استاد و ناشر دیگری که همان مطالب را در صدها صفحه بیان کرده بیشتر نباشد، کمتر نخواهد بود.

اصلا بیهوده نیست که نظامی می‌فرماید؛

کم گوی و گزیده گوی چون دُر / تا ز اندک تو جهان شود پُر

سینا علی محمدی